มติชน | มติชนสุดสัปดาห์ | ข่าวสด | ประชาชาติธุรกิจ | ศิลปวัฒนธรรม | เทคโนโลยีชาวบ้าน | เส้นทางเศรษฐี | สำนักพิมพ์ | พิมพ์สี | งานดี | ข้อมูลบริษัท | ศูนย์อบรมอาชีพและธุรกิจมติชน |
   [Home] หน้าแรก-ข่าวสด
 
จำนวนคนอ่านล่าสุด 2530 คน
วันที่ 17 มิถุนายน พ.ศ. 2554 ปีที่ 21 ฉบับที่ 7505 ข่าวสดรายวัน


"บอกโว่" เสียงจากท้องทุ่ง


คอลัมน์ สดจากเยาวชน



ภาพทุ่งนาเขียวขจี เด็กๆ วิ่งเล่นตามคันนา มีเสียงหัวเราะเฮฮา คือภาพความสุข ความสนุกสนานในวัยเด็กที่ยังอยู่ในความทรงจำของใครหลายคน อีกทั้งของเล่นวัยเยาว์ที่ประดิษฐ์คิดทำจากธรรมชาติรอบตัว เพลิดเพลินใจยามได้เล่น

แม้จะเลยผ่านช่วงวัยแห่งความสนุก แต่สิ่งเหล่านี้ใช่ว่าจะจางหายไปตามกาลเวลา ยังคงอยู่ให้ลูกหลานได้เรียนรู้ และสัมผัสกับช่วงวัยเด็กเยี่ยงผู้ที่เลยผ่าน

อาจารย์วาจิส กันทะวัง หรือ ครูเพ็น เจ้าของรอยยิ้มเบิกบานเปี่ยมสุขอยู่เสมอ สร้างครอบครัวเล็กอยู่กลางทุ่งนาห่างไกลจากตัวเมืองลำปาง เล่าว่า "ทุ่งนาหลังฤดูเกี่ยวข้าวมีเรื่องราวความสุขสนุกสนานมากมาย ย้อนไปช่วงวัยเด็กอาจารย์ผูกพันกับท้องทุ่ง เพราะเกิดในครอบครัวเกษตรกร ทำนา ทำสวน ทำของเล่นเองจากธรรมชาติรอบตัว" ท้องทุ่งนาจึงเสมือนสนามเด็กเล่น ขณะเดียวกันก็เป็นพื้นที่ธรรมชาติแห่งการเรียนรู้

ทุกวันนี้การเรียนรู้ยังไม่จบสิ้น และยังคงถ่ายทอดให้กับลูกชายวัย 7 ขวบ ด.ช. โสฬส กันทะวัง น้องโสฬสเรียนรู้ธรรม ชาติจากพ่อที่บอกเล่าเรื่องราวรอบๆ ตัวด้วยความสุขใจ ให้ลูกชายได้สั่งสมประสบการณ์

สองพ่อลูกเดินไปที่ทุ่งนา ก้มๆ เงยๆ ตัดต้นข้าวแห้ง "วันนี้พ่อจะสอนลูกทำบอกโว่ ของเล่นที่พ่อเคยเล่นตอนเป็นเด็ก" ครูเพ็น พูดพลางตัดต้นข้าวแห้งให้น้องโสฬส

"บอกโว่" หรือ "บ่าโว่" หน้าตาดูคล้ายโหวด เครื่องดนตรีทางภาคอีสาน นิยมเล่นตามทุ่งนาหรือทุ่งหญ้าที่โล่งกว้าง หลังฤดูเก็บเกี่ยวใช้ต้นข้าวแห้งที่ได้ขนาด ลำปล้องใหญ่หลายปล้องมาประกอบกันเข้า แต่ด้วยระยะหลังๆ มานี้เกษตรกรนิยมปลูกข้าวพันธุ์ กข ซึ่งให้ผลผลิตเร็ว ต้นข้าวจึงมีต้นเตี้ย ข้าวเมล็ดเล็ก แต่ละปล้องจึงสั้นไม่เหมาะที่จะทำบอกโว่ ถึงทำได้แต่เสียงเบาไม่ถูกใจเด็กๆ

ต่างจากเมื่อก่อนที่ปลูกข้าวพันธุ์พื้นเมืองที่มีเมล็ดโต ลำต้นใหญ่และสูงท่วมหัว พอเกี่ยวเสร็จเหลือตอข้าวต้นใหญ่นำมาทำบอกโว่เสียงดังดี บางทีก็ใช้ต้นอ้อที่ขึ้นอยู่ทั่วไปริมแม่น้ำวังแทนต้นข้าวก็ยังได้

พ่อของโสฬสทำบอกโว่ทั้งจากต้นอ้อและตอข้าว ให้ลูกเล็กได้ลองเล่นเปรียบเทียบกัน บอกโว่จะสมบูรณ์แล้วเสร็จเมื่อมีหางเสียบดอกหญ้า ใบไม้ใกล้มือให้เที่ยงตรง สมบูรณ์ดี จะทำหน้าที่ดังหางเสือของบอกโว่ หางเสือมีความสำคัญใช้กำหนดทิศทางขณะเหวี่ยง ถ้าหางหักก็ต้องทำใหม่ เรียนรู้ แก้ไขจากธรรมชาติจนกว่าจะพอใจ

"เป็นการฝึกกะน้ำหนักด้วย เพราะดอกหญ้าหรือดอกไม้บางชนิดอ่อนเกินไป ในขณะที่บางชนิดเหนียวเกินไป ต้องเลือกให้เหมาะสม เป็น การฝึกให้เด็กเรียนรู้จากธรรมชาติ เลือกให้พอดี หักแล้วต้องเปลี่ยนใหม่ เลือกดอกหญ้าใหม่" ครูเพ็น บอก

"บอกโว่" เป็นของเล่นที่เดินทางผ่านกาลเวลาตั้งแต่พ่อของโสฬสยังเด็กมาจนถึงทุกวันนี้ เป็นของเล่นที่ทำด้วยความสุข เบิกบานจากธรรมชาติใกล้ตัว

"โว่ๆๆ" เสียงของบอกโว่ดังขณะน้องโสฬสและพ่อเล่นเหวี่ยงกันสนุกสนาน หัวเราะเฮฮาทั้งพ่อทั้งลูก แถมยังชวนแม่มาร่วมสนุกด้วย

น้องโสฬสอาสาเป็นครูสอนแม่ด้วยตัวเอง เป็นของเล่นเพลิดเพลินอีกหนึ่งอย่างของครอบครัวกันทะวัง

นอกจากบอกโว่แล้ว ยังมีของเล่นอื่นๆ ที่ได้จากธรรมชาติ น้องโสฬสเล่าให้ฟังว่า "เคยเล่นลูกปุ้นด้วย ไข่เต่าด้วย เอาดินเหนียวมาปั้นเป็นลูกกลมๆ แล้วก็เล่นกับเพื่อน"

ทุกวันหยุดเพื่อนๆ น้องโสฬสจึงชอบแวะมาที่บ้าน เพราะมีของเล่นเยอะแยะ และมีพื้นที่กว้างขวางให้ได้วิ่งเล่นสนุกสนานตามประสาเด็กๆ ธรรมชาติสร้างให้ได้เล่น ได้เรียนรู้

ครูเพ็นบอกว่า "นี่เป็นกระบวนการเรียนรู้จากธรรมชาติ ลองผิดลองถูก ธรรมชาติจะสอนเราเอง"

"คนเราถ้ารู้จักและเห็นคุณค่าของสิ่งใกล้ตัว เราจะได้เรียนรู้และความสุขก็จะหาได้ไม่ยาก" แม่ของโสฬสกล่าวเสริม

เสาร์นี้เปิดทุ่งแสงตะวัน ฟังเสียงแห่งความรื่นรมย์จากครอบครัวกันทะวัง ตอน "บอกโว่" ช่อง 3 เวลา 06.20 น. www.payai.com

สุตาภัทร หมั่นดี


หน้า 24




 
Copyright © by Matichon Public Co.,Ltd. All Rights Reserved.