มติชน | มติชนสุดสัปดาห์ | ข่าวสด | ประชาชาติธุรกิจ | ศิลปวัฒนธรรม | เทคโนโลยีชาวบ้าน | เส้นทางเศรษฐี | สำนักพิมพ์ | พิมพ์สี | งานดี | ข้อมูลบริษัท | มติชนอคาเดมี | khaosod-english |
   [Home] หน้าแรก-ข่าวสด
 
จำนวนคนอ่านล่าสุด 1745 คน
วันที่ 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2554 ปีที่ 20 ฉบับที่ 7393 ข่าวสดรายวัน


สะล้อซอซึง วง"คนใจ๋หม"


คอลัมน์ สดจากเยาวชน
กนกวลี เดือนฉาย



"ชนใดไม่มีดนตรีกาล ในสันดานเป็นคนชอบกลนัก อีกใครฟังดนตรีไม่เห็นเพราะ เขานั้นเหมาะคิดขบถอัปลักษณ์ ฤาอุบายมุ่งร้ายฉมังนัก มโนหนักมืดมัวเหมือนราตรี และดวงใจย่อมดำสกปรก ราวนรกชนเช่นกล่าวมานี้ ไม่ควรใครไว้ใจในโลกนี้ เจ้าจงฟังดนตรีเถิดชื่นใจ"

จากบทหนึ่งของพระราชนิพนธ์แปล ในรัชกาลที่ 6 (จากต้นฉบับของวิลเลี่ยม เช็กสเปียร์) แสดงให้เห็นว่า ดนตรีนั้นอยู่คู่กับสังคมมนุษย์มาเนิ่นนาน

ความพิเศษของดนดรีอยู่ที่ความแตกต่างของ เครื่องดนตรีแต่ละชนิดที่สามารถนำมาบรรเลง ร่วมกันเป็นวง เกิดเป็นเพลงที่ไพเราะ แต่ละชุมชนมีเครื่องดนตรีที่แตกต่างกันไปตามสภาพแวดล้อมและวัฒนธรรม

สะล้อ ซอ ซึง เครื่องดนตรีที่แสดงถึงเอก ลักษณ์ดนตรีล้านนา ที่สืบทอดกันมายาวนาน วงสะล้อ ซอ ซึง เป็นวงเครื่องสาย ที่มีเครื่องดนตรีอื่นๆ มาประสมไม่ชัดเจนนัก อาจจะเป็นปี่หรือขลุ่ย กลอง ฉิ่ง ฉาบ ไม่มีการขับร้อง เล่นกันทั่วไปในท้องถิ่นภาคเหนือ แต่ปัจจุบันกลับไม่ได้รับความนิยมเท่าที่ควร

1-ครูสายัณห์

6-น้องพิ้งตั้งใจไม่แพ้เพื่อนๆ ในวง



โรงเรียนบ้านสถาน อ.ภูซาง จ.น่าน มองเห็นความสำคัญของการสืบสานดนตรีพื้นเมือง จึงจัดการเรียนการสอนให้ดนตรีพื้นเมืองเป็นหลักสูตรท้องถิ่นสำหรับนักเรียนชั้นป.4-ป.6 มีคุณครูสายัณห์ ไพศาลศักดิ์ เป็นผู้ถ่ายทอดความรู้ให้เด็กๆ มาตลอดระยะเวลากว่า 5 ปีที่ผ่านมา

ครูสายัณห์ มีเป้าหมายมากกว่าที่จะปลูก ฝังพื้นฐานดนตรีให้แก่เด็กๆ คุณครูหวังให้เกิดสุนทรียะทางดนตรี ให้เด็กๆ เกิดความรัก หวง แหนในดนตรีพื้นเมือง และช่วยกันอนุรักษ์สืบ สานต่อไป โดยเน้นให้เด็กเรียนรู้และฝึกฝน ด้วยตนเอง

น้องพิ้ง ด.ญ.วธูสิริ วงศ์ใหญ่ เรียนอยู่ชั้น ป.6 ตอนนี้กำลังตั้งใจฝึกซ้อมสีสะล้อ เพราะเพิ่งได้เข้าร่วมวง "คนใจ๋หม" เล่นประสมวงกับรุ่นพี่ชั้นมัธยม ฝีมือยังสู้พี่ๆ ไม่ได้ จึงต้องอาศัยการฝึกซ้อมบ่อยๆ เข้าช่วย

น้องพิ้งบอกว่า "ปัญหาตอนนี้คือนิ้วนาง เพราะเวลากดสายนิ้วนางจะสูงเกินไป ทำให้เสียงเพี้ยน ต้องเอาลงอีกนิด แต่เวลาเล่นจริง กังวลมาก เอานิ้วนางลงมามากเกินไปเสียงเลยเพี้ยนไปทั้งหมด"

1-รวมวงฝึกซ้อมกลางแสงแดดอุ่นยามเช้า

2-แต่ละคนขะมักเขม้นฝึกฝน

3-พี่สอนน้องรุ่นต่อรุ่นสืบทอดสายใยดนตรี

4-เด็กๆ ตั้งใจฝึกฝนไปพร้อมคุณครู

5-โชว์สะล้อ ซอ ซึง ตามกิจกรรมโรงเรียน



ห้องเรียนดนตรีของครูสายัณห์ ย้ายมาอยู่ตามร่มเงาต้นไม้ใหญ่ใกล้ๆ โรงเรียน เพราะต้องการให้เด็กๆ สามารถฝึกซ้อม ฝึกเล่นกันได้เต็มที่ เสียงดีด สี ตี เป่า จะได้ไม่ไปรบกวนห้องเรียนข้างๆ

วิธีสอนนั้น ครูสายัณห์จะไม่สอนทั้งหมด แต่จะให้เด็กๆ เรียนรู้โน้ตเพลงและรู้จักจังหวะ หลังจากนั้นจะให้เด็กๆ เรียนรู้ด้วยตนเอง ฝึกซ้อมร่วมกับพี่ๆ ระดับมัธยม พี่คนไหนเล่นเครื่องดนตรีอะไร ก็สอนน้องที่เล่นเครื่องดนตรีชิ้นนั้นๆ พี่ที่เล่นสะล้อก็จับกลุ่มกันสอนน้องๆ

น้องพิ้งจึงได้เรียนรู้และฝึกทักษะจากรุ่นพี่ ฝึกซ้อมกันสักพักจนคล่องแคล่ว ก็ชวนกันซ้อมแบบวงใหญ่ พี่น้องได้ร่วมวงเล่นด้วยกัน

ดนตรีเสียงหวานผสมกลิ่นอายแห่งเมืองเหนือ ขับกล่อมบทเพลงคุ้นหูอย่างเพลง "ล่องแม่ปิง" ท่ามกลางอากาศเย็นสบาย และบรรยากาศโรงเรียนร่มรื่นสวยงาม ฟังแล้วผ่อนคลายสบายอารมณ์

ครูสายัณห์บอกว่า "ในวงใหญ่แต่ละคนจะเล่นแตกต่างกันไป บางคนจะเล่นตามโน้ตที่เรียน แต่บางคนจะเล่นตัด เป็นอีกวิธีหนึ่งที่ทำให้เพลงไพเราะไปอีกแบบ แต่สำหรับเด็กๆ ที่เพิ่งหัดเข้าวงอย่างน้องพิ้งอาจสับสน ต้องเล่นตามโน้ตไปก่อน"

เมื่อโรงเรียนและชุมชนเชื่อมโยงกัน กิจกรรมต่างๆ จะได้รับการดูแลจากทั้งคุณครูและจากครอบครัว เมื่อหมู่บ้านมีงานอะไรก็จะจัดเวทีให้เด็กๆ แสดงความสามารถ เป็น การฝึกฝนประสบการณ์และกระตุ้นให้เด็กหัดเล่นหัดซ้อมอย่างสม่ำเสมอ จากเวทีเล็กๆ ในหมู่บ้านก็สามารถก้าวไปสู่เวทีใหญ่ๆ ได้ไม่ยากนัก

ครูสายัณห์และเด็กๆ ไม่ได้คาดหวังว่าจะต้องชนะในทุกๆ เวทีที่ประกวด แต่หวังเพียงให้เสียงดนตรี สะล้อ ซอ ซึง ยังคงบรรเลงต่อเรื่อยไป สืบทอดไปพร้อมๆ กับวัฒนธรรมล้านนา

เสียงดนตรีเมืองเหนือจากวงสะล้อ ซอ ซึง ของเด็กๆ โรงเรียนบ้านสถาน จะมาขับกล่อมบรรเลงให้ฟังกันถึงบ้าน ในรายการทุ่งแสงตะวัน ตอนคนใจ๋หม เสาร์ที่ 26 ก.พ. ช่อง 3 เวลา 06.25 น. www.payai.com


หน้า 24




 
Copyright © by Matichon Public Co.,Ltd. All Rights Reserved.