มติชน | มติชนสุดสัปดาห์ | ข่าวสด | ประชาชาติธุรกิจ | ศิลปวัฒนธรรม | เทคโนโลยีชาวบ้าน | เส้นทางเศรษฐี | สำนักพิมพ์ | พิมพ์สี | งานดี | ข้อมูลบริษัท | มติชนอคาเดมี | khaosod-english |
   [Home] หน้าแรก-ข่าวสด
 
จำนวนคนอ่านล่าสุด 751 คน
วันที่ 06 เมษายน พ.ศ. 2555 ปีที่ 21 ฉบับที่ 7799 ข่าวสดรายวัน


บัวเกิดจากโคลนตม (88)


วิถีแห่งการปฎิบัติ พระอาจารย์มั่น ภูริทัตโต
เสถียร จันทิมาธร



ดังที่ปรากฏใน ชีวประวัติ พระอาจารย์มั่น ภูริทัตโต สำนวนเขียน พระอริยคุณาธาร (ปุสโส เส็ง) อันเสมือนเป็นต้นแบบ

เมื่อมีศิษย์รูปใดไปอำลาเพื่อออกแสวงหาที่วิเวก บำเพ็ญสมณธรรม

พระอาจารย์มั่น ภูริทัตโต ย่อมตักเตือนศิษย์รูปนั้นให้ยึดเอาสมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้าเป็นแบบฉบับเสมอ แล้วเล่าเรื่องที่ท่านเคยเป็นมาแล้วให้ฟังว่า

เมื่อคราวแสวงหาวิเวกเพื่อบำเพ็ญสมณธรรมอยู่ทางภาคเหนือได้ออกวิเวกไปองค์เดียว ถูกโลกธรรมกระทบกระทั่งนานาประการ พิจารณาอยู่ 3 วันจึงได้ความว่า ต้องยกธง 3 สี อุปมาด้วยธงแห่งสยามประเทศ

แล้วมีพระบาลีซึ่งมิได้เคยสดับมาปรากฏขึ้นต่อไปว่า สุตวโต จ โข ภิกขะเว ปุถุชุชะเนนาปิ ตัสสานุโรธา อะถะวา นิโรธา เวทุปิตา ตถาคะตัง คัจฉันติ ภควัง มูละกา โน ภันเต ภคะวา ภะควัง เนตติกา ภคะวัง ปฏิสสรณา สาธุ วะตะ ภันเต ภะควา เยวะ ปฏิภาตุ

แล้วพิจารณาได้ความว่า ระหว่างพระอริยบุคคลผู้ได้สดับแล้วกับปุถุชนผู้มิได้สดับ ก็ย่อมถูกโลกธรรมกระทบกระทั่งเช่นเดียวกัน

แม้พระตถาคตก็ได้ถูกโลกธรรมกระทบกระทั่งมาแล้วแสนสาหัส ในคราวทรงบำเพ็ญทุกรกิริยาและการปฏิบัติตามพระธรรมวินัยนั้น พระองค์มิได้ตรัสสอนให้เอาพระสาวกองค์นั้นองค์นี้เป็นตัวอย่าง ตรัสสอนให้เอาพระองค์เองเป็นตัวอย่าง เป็นเนติแบบฉบับ เป็นที่พึ่งเสมอด้วยชีวิต

ธรรมเทศนาอัน พระอาจารย์มั่น ภูริทัตโต สำแดงผ่าน มุตโตทัย ก็ยึดหลักและแนวทางนี้ด้วยความมั่นแน่ว ไม่แปรเปลี่ยน



ดังนี้

อันการสวดมนต์เมื่อเราท่องสูตรนี้ได้แล้ว ทิ้งเสีย ไม่เล่า ไม่สวดไว้อีก ก็จะลืมเสีย ไม่สำเร็จประโยชน์อะไรเลย

เพราะไม่ทำให้ชำนาญด้วยความประมาทฉันใด การพิจารณากายก็ฉันนั้นเหมือนกัน

เมื่อได้อุคคหนิมิตในที่ใดแล้วไม่พิจารณาในที่นั้นให้มาก ปล่อยทิ้งเสียด้วยความประมาท ก็ไม่สำเร็จประโยชน์อะไรอย่างเดียวกัน

การพิจารณากายนี้มีที่อ้างมาก ดังในการบวชทุกวันนี้ เบื้องต้นต้องบอกกรรมฐาน 5 ก็คือ กายนี้เองก่อนอื่นหมด เพราะเป็นของสำคัญ ท่านกล่าวไว้ในคัมภีร์พระธรรมบท ขุทกนิกาย ว่าอาจารย์ผู้ไม่ฉลาดไม่บอกซึ่งการพิจารณากาย อาจทำลายอุปนิสัยแห่งพระอรหัตของกุลบุตรได้

เพราะฉะนั้น การบวชในทุกวันนี้จึงต้องบอกกรรมฐาน 5 ก่อน

อีกแห่งหนึ่งท่านกล่าวว่า พระพุทธเจ้าทั้งหลาย พระขีณาสวะเจ้าทั้งหลาย ชื่อว่าจะไม่กำหนดกาย ในส่วนแห่ง โกฏฐาสะ การพิจารณาแยกเป็นส่วนๆ ใด โกฏฐาสะ การพิจารณาแยกเป็นส่วนๆ หนึ่ง

จึงตรัสแก่พระภิกษุ 500 รูป ผู้กล่าวถึงแผ่นดินว่า บ้านโน้นมีดินดำ ดินแดง เป็นต้นนั้นว่า นั่นชื่อว่า พหิทธา แผ่นดินภายนอกให้พวกท่านทั้งหลายมาพิจารณา อัชฌัตติกา แผ่นดินภายใน กล่าวคือ อัตภาพร่างกายนี้ให้พิจารณาไตร่ตรองให้แยบคาย กระทำให้แจ้งแทงให้ตลอด

เมื่อจบการวิสัชนาปัญหานี้ ภิกษุทั้ง 500 รูป ก็บรรลุพระอรหัตตผล

เหตุนั้น การพิจารณากายนี้จึงต้องเป็นของสำคัญ

ผู้ที่จะต้องพ้นทุกข์ทั้งหมดล้วนแต่ต้องพิจารณากายนี้ทั้งสิ้น จะรวบรวมกำลังใหญ่ได้ต้องรวบรวมด้วยการพิจารณากาย

แม้พระพุทธเจ้าจะได้ตรัสรู้ทีแรกก็ทรงพิจารณาลม ลมจะไม่ใช่กายอย่างไร

เพราะฉะนั้น มหาสติปัฏฐาน มี กายานุปัสสนา เป็นต้น จึงชื่อว่า ชัยภูมิ เมื่อเราได้ชัยภูมิดีแล้ว กล่าวคือ ปฏิบัติตาม มหาสติปัฏฐาน จนชำนาญแล้วก็จงพิจารณาความเป็นจริงตามสภาพแห่งธาตุทั้งหลาย

ธรรมชาติของดีทั้งหลายย่อมเกิดมาแต่ของไม่ดี

มีอุปมาดังดอกปทุมชาติอันสวยๆ งามๆ ก็เกิดขึ้นมาจากโคลนตมอันเป็นของสกปรก ปฏิกูล น่าเกลียด แต่ว่าดอกบัวนั้นเมื่อขึ้นพ้นโคลนตมแล้ว ย่อมเป็นสิ่งที่สะอาด เป็นที่ทัดทรงของพระราชา อุปราช อำมาตย์และเสนาบดี เป็นต้น และดอกบัวนั้นมิได้กลับคืนไปยังโคลนตมนั้นเลย

ข้อนี้เปรียบเหมือนพระโยคาวจรเจ้าผู้ประพฤติพากเพียรประโยคพยายาม ย่อมพิจารณาซึ่งสิ่งสกปรก น่าเกลียด จิตจึงพ้นจากสิ่งสกปรก น่าเกลียดได้

สิ่งสกปรกน่าเกลียดนั้นก็คือตัวเรานี้เอง

หากตรวจสอบธรรมเทศนา พระอาจารย์มั่น ภูริทัตโต จากการลงมือปฏิบัติ ครั้งแล้วครั้งเล่า

จะประจักษ์ในความสัมพันธ์และที่มาแห่ง ปริยัติ กับ ปฏิบัติ แท้จริงแล้ว ปฏิบัติ อาจมีพื้นฐานมาจาก ปริยัติ แต่ภายในการปฏิบัติก็เป็นการตรวจสอบและเสริมความเชื่อมั่นปริยัติในทางเป็นจริง

จะชำนาญได้ก็ต้องพิจารณาซ้ำแล้วซ้ำอีก ณ ที่เดียวนั้นเองเหมือนสวดมนต์ฉะนั้น


หน้า 30




 
Copyright © by Matichon Public Co.,Ltd. All Rights Reserved.