มติชน | มติชนสุดสัปดาห์ | ข่าวสด | ประชาชาติธุรกิจ | ศิลปวัฒนธรรม | เทคโนโลยีชาวบ้าน | เส้นทางเศรษฐี | สำนักพิมพ์ | พิมพ์สี | งานดี | ข้อมูลบริษัท | มติชนอคาเดมี | khaosod-english |
   [Home] หน้าแรก-ข่าวสด
 
จำนวนคนอ่านล่าสุด 1074 คน
วันที่ 19 ตุลาคม พ.ศ. 2552 ปีที่ 19 ฉบับที่ 6899 ข่าวสดรายวัน


สวดพระมาลัย (3)


ขนหัวลุก
ใบหนาด


ในลาวและภาคอีสานของไทย

ประเพณีการเทศน์พระมาลัย มีความเกี่ยวข้องกับประเพณีการเทศน์มหาชาติ (งานบุญพระเวส) นิยมจัดในเดือน 4 แต่ไม่ได้กำหนดวันแน่นอน แล้วแต่จะตกลงกันเป็นคราวๆ ไป เรียกการเทศน์พระมาลัยตามภาษาพื้นเมืองว่า "มาลัยหมื่นมาลัยแสน" มักมีในตอนเย็นของวันสุกดิบที่เรียกว่า วันโฮม (วันรวม) ก่อนจะมีการเทศน์มหาชาติ 1 วัน


การเทศน์นี้ใช้ "ฎีกามาลัยสูตร" เป็นหลัก

นิยมเทศน์ 3 ธรรมาสน์ ทำนอง ปุจฉา-วิสัชนา โดยใช้ทำนองเทศน์ธรรมวัตรของภาคอีสานเป็นพื้น

ในพม่าและภาคเหนือของไทย

มีการฟังธรรมมหาชาติในเดือนยี่เป็ง (เดือน 12) ตามประเพณีกำหนดให้มีการเทศน์พระมาลัย ในวันขึ้น 15 ค่ำ

เฉพาะในประเทศพม่า เรียกเรื่องนี้ว่า "เซี้ยงมาเลเบี้ยว" แปลว่า "เทศน์พระมาลัย" (เซี้ยง-พระ, เบี้ยว-กาพย์)

เนื้อเรื่อง-พระมาลัยไปโปรดสัตว์ในนรก

มีการพรรณนาภาพผู้ได้รับโทษทัณฑ์ในนรกอย่างละเอียด เช่น ผู้ที่ใช้เจ้าไทย (พระ) ให้ทำงาน ตกนรกแล้วถูกเคี่ยวในหม้อเหล็ก ผู้ที่คบชู้ต้องปีนต้นงิ้ว ผู้ฆ่าสัตว์ต้องถูกสัตว์ทำร้าย

พระมาลัยนำสิ่งที่เห็นในนรกมาบอกคนบนโลก คนทั้งหลายก็เลยพากันทำบุญตักบาตร อุทิศส่วนบุญกุศลไปสู่ญาติ มิตรในนรก

พระมาลัยกลับมายังโลก มียาจกนำดอกบัว 8 ดอกมาถวายพระมาลัย พระมาลัยนำดอกบัวไปบูชาพระจุฬามณีบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ พระมาลัยได้พบพระอินทร์ซักถามความเป็นมาของเจดีย์ บุญของเทวดา และได้เฝ้าพระศรีอารยเมตไตรย พระศรีอาริย์ตรัสว่า ใครอยากมาเกิดในสมัยของพระองค์ ต้องฟังเทศน์มหาเวสสันดรชาดกให้จบทั้งพันคาถาในวันเดียว

พระศรีอาริย์บอกว่า โลกจะเข้าสู่กลียุค และจากนั้นก็จะมาถึงยุคพระศรีอาริย์ ขอให้ประชาชนเร่งสร้างบุญกุศล

ประเพณีการสวดพระมาลัย เป็นการสั่งสอนจริยธรรม ให้คนทำความดี ละเว้นความชั่ว โดยอาศัยแนวคิดเรื่องพระศรีอารยเมตไตรยเป็นหลัก เพื่อโน้มน้าวศาสนิกชนให้ยึด มั่นในความดี จะได้เป็นปัจจัยให้บังเกิดในยุคพระศรีอาริย์ ขณะเดียวกันก็สร้างภาพนรกขึ้น ให้มนุษย์รู้สึกเกรงกลัวบาป จะได้งดกระทำชั่ว

พระมาลัยคือใครแน่?

พระมาลัยเป็นพระอรหันต์ เกิดภายหลังพระพุทธเจ้าปรินิพ พานไปเป็นเวลานาน ฉะนั้น จึงไม่ใช่อดีตชาติของพระพุทธเจ้าแน่นอน

เป็นชาวกัมโพธ ในเขตพระศรีลังกา

มีคุณลักษณะเด่น คือ มีอิทธิฤทธิ์เหาะเหินเดินอากาศ เคยไปโปรดสัตว์ทั้งในนรกและสวรรค์

คุณลักษณะนี้ตรงกับพระโมคคัลลานะ-พระอัครสาวกเบื้องซ้ายของพระพุทธเจ้า

ทฤษฎีต่างๆ เกี่ยวกับพระมาลัย

พระมาลัย คือพระกษิติครรภโพธิสัตว์ (ตี้จังอ้วง พู่สะ)

เสฐียรโกเศศ และนาคะประทีป ได้แสดงความเห็นในหนังสือ "ลัทธิของเพื่อน" ว่า

เรื่องพระมาลัย เป็นเรื่องที่ฝ่ายเถรวาทรับมาจากฝ่ายมหา ยาน ฉะนั้น พระมาลัยเป็นองค์เดียวกับพระกษิติครรภ

พระกษิติครรภเป็นพระโพธิสัตว์ (ตามคตินิกายมหายาน) นับถือกันมากในประเทศจีนและญี่ปุ่น ถัดจากพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร

ลักษณะของกษิติครรภ คือ

1.เป็นชายหนุ่มรูปงาม

2.สวมหมวกรูปใบไม้ 5 แฉก เหมือนที่หลวงจีนสวมเวลาทำพิธีใหญ่ รูปใบไม้หมายถึงกลีบบัว หมวกชนิดนี้เป็นหมวกสำหรับพระโพธิสัตว์

3.นั่งอยู่เหนือแท่นคล้ายบุษบก ข้างล่างมีชายแก่อยู่ข้างหนึ่ง อีกข้างหนึ่งเป็นหลวงจีนศีรษะโล้น

4.บางทีเป็นรูปหลวงจีนธรรมดา ถือไม้เท้า หัวมีวงแหวน (อักขระ...)

พระโพธิสัตว์องค์นี้จีนให้ชื่อว่า "ตี้จังอ้วง พู่สะ" แต่เรียกโดยสามัญว่า "พระมาลัย"


หน้า 31




 
Copyright © by Matichon Public Co.,Ltd. All Rights Reserved.