มติชน | มติชนสุดสัปดาห์ | ข่าวสด | ประชาชาติธุรกิจ | ศิลปวัฒนธรรม | เทคโนโลยีชาวบ้าน | เส้นทางเศรษฐี | สำนักพิมพ์ | พิมพ์สี | งานดี | ข้อมูลบริษัท | มติชนอคาเดมี | khaosod-english |
   [Home] หน้าแรก-ข่าวสด
 
จำนวนคนอ่านล่าสุด 3273 คน
วันที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2555 เวลา 00:01 น.  ข่าวสดออนไลน์


เหรียญเจ้าพ่อพญาแล

พันธุ์แท้พระเครื่อง
ราม วัชรประดิษฐ์


เจ้าพ่อพญาแล (พระยาแล) หรือพระยาภักดีชุมพล (แล) เป็นอดีตเจ้าเมืองของชัยภูมิคนแรก วีรกรรมของท่านปรากฏในปี พ.ศ.2369 เมื่อเจ้าอนุวงศ์ เกลี้ยกล่อมผู้คนให้เข้าเป็นพวก แต่ท่านไม่ยินยอมจนถูกจับประหารชีวิต ณ บริเวณใต้ต้นมะขามใหญ่ ริมหนองปลาเฒ่า บ้านหนองหลอด ต.รอบเมือง จ.ชัยภูมิ 



ต่อมาราษฎรได้พร้อมใจกันตั้งศาลขึ้นเรียกขานกันสืบต่อมาว่า ′ศาลเจ้าพ่อพญาแล′ และต่อมามีการสร้างเหรียญที่ระลึกขึ้นในปี พ.ศ.2521 



แต่เดิมนั้น ในสมัยแผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์มหาราช บริเวณเมืองชัยภูมิเป็นดินแดนรกร้างว่างเปล่า ล่วงมาถึงสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ 2 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ มีชายผู้หนึ่งชื่อ ′แล′ เคยเป็นข้าราชสำนักในเวียงจันทน์ อพยพมาตั้งถิ่นฐานที่บ้านน้ำขุ่น หนองอีจาน (ปัจจุบันคือ บ้านชีลอง) แต่ก็ยังส่งส่วยให้เจ้าอนุวงศ์มิได้ขาด จนได้รับตำแหน่งเป็นเจ้าเมืองชัยภูมิ แล้วตั้งบ้านเมืองใหม่ขึ้นที่ ′บ้านหลวง′ 



ในปี พ.ศ.2367 บ้านหลวงได้ยกฐานะเป็น ′เมืองชัยภูมิ′ ขึ้นตรงต่อนครราชสีมา และนายแลได้สวามิภักดิ์ต่อกรุงเทพฯ เมื่อเจ้าอนุวงศ์ยกทัพเข้ามาตีกรุงเทพฯ พ.ศ.2369 โดยมีอุบายว่าจะมาช่วยกรุงเทพฯ รบกับอังกฤษ และสามารถยึดเมืองนครราชสีมาได้ โดยกวาดต้อนผู้คนจะนำไปเวียงจันทน์ จนเกิดวีรกรรมของคุณหญิงโม หรือ ท้าวสุรนารี ที่ทุ่งสัมฤทธิ์ขึ้น บรรดาเมืองใกล้เคียงรวมทั้งชัยภูมิได้ยกกำลังไปช่วยชาวไทยสยามตีกระหนาบจนทัพเจ้าอนุวงศ์แตกพ่ายไป 



พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้แต่งตั้งนายแลเป็น พระยาภักดีชุมพล (แล) เป็นเจ้าเมืองชัยภูมิคนแรก แต่ทหารเจ้าอนุวงศ์ที่ยังกระจัดกระจายอยู่แถบนั้นเกิดความแค้น ยกทัพบุกเข้าจับพระยาภักดีชุมพลทำการประ หารเสีย ประชาชนจึงพากันตั้งศาลเรียกว่า ′ศาลเจ้าพ่อพญาแล′ ที่โคนต้นมะขามเฒ่า



ต่อมาเมื่อพระยาภักดีชุมพล (ที) ย้ายมาเป็นเจ้าเมือง ได้ย้ายที่ตั้งเมืองชัยภูมิมาอยู่ที่บ้านหินตั้ง และในปี พ.ศ.2475 นายช่วย นนทะนาคร ผู้ว่าราชการจังหวัดชัยภูมิในสมัยต่อมา ได้คิดริเริ่มสร้างอนุสาวรีย์เจ้าพ่อพระยาแลขึ้นที่บริเวณสี่แยกถนนหน้าศาลากลางจังหวัดชัยภูมิ โดยได้ดำเนินการแล้วเสร็จในปีนั้น กำหนดให้มีการฉลองอนุสาวรีย์เจ้าพ่อพระยาแล เป็นประเพณีสืบทอดกันต่อมาในวันที่ 12 มกราคมของ ทุกปี 



ด้วยวีรกรรมความกล้าหาญของท่าน ทำให้ผู้คนเคารพเลื่อมใสศรัทธา จึงมีการจัดสร้าง ′เหรียญเจ้าพ่อพญาแลรุ่นแรก ปี พ.ศ.2521′ เป็นเนื้อทองแดง หูในตัว ด้านหน้า ยกขอบเส้นลวดนูนรอบเหรียญหนึ่งเส้น ตรงกลางเป็นรูปเหมือนของท่านหน้าตรงครึ่งตัว แต่งเต็มยศเยี่ยงขุนนางไทย สวมเสื้อลายกนก มีอักษรไทยด้านล่างว่า ′เจ้าพ่อพญาแล′



ด้านหลัง ยกขอบเส้นลวดนูนขึ้นหนึ่งเส้น ตรงกลางมี ยันต์น้ำเต้า ขมวดหัวยันต์ มีอักษรขอม มะ อุ อะ ชักยันต์อุณาโลม 3 ตัว ขมวดหัวยันต์ ประดิษฐานอักษรขอมหัวใจพระเจ้าห้าพระองค์ ′นะ โม พุท ธา ยะ′ กลางยันต์มีอักษรขอมเป็นตัว มิ ด้านล่าง เป็นอักษรขอม ′พุทธะสังมิ′ ′๒๕๒๑′ มีอักษรไทยโค้งตามเหรียญว่า ′พระยาภักดีชุมพล(แล)′ จังหวัดชัยภูมิ



เหรียญรุ่นแรกนี้ เป็นที่นิยมมากโดยเฉพาะในจังหวัดชัยภูมิและพื้นที่ใกล้เคียง ด้วยคุณูปการคุณงามความดีของท่าน ตอนสร้างมีการประกอบพิธีชัยมังคลาภิเษกอย่างเข้มขลัง และปรากฏเรื่องราวอัศจรรย์ที่ท่านคอยปกปักรักษาผู้คนให้อยู่เย็นเป็นสุข นับเป็นเหรียญมงคลเหรียญหนึ่งที่น่าเก็บสะสมไว้ครับผม





 
 


 
Copyright © by Matichon Public Co.,Ltd. All Rights Reserved.