มติชน | มติชนสุดสัปดาห์ | ข่าวสด | ประชาชาติธุรกิจ | ศิลปวัฒนธรรม | เทคโนโลยีชาวบ้าน | เส้นทางเศรษฐี | สำนักพิมพ์ | พิมพ์สี | งานดี | ข้อมูลบริษัท | มติชนอคาเดมี | khaosod-english |
   [Home] หน้าแรก-ข่าวสด
 
จำนวนคนอ่านล่าสุด 4856 คน
วันที่ 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2555 เวลา 00:01 น.  ข่าวสดออนไลน์


พระร่วงนั่งหลังลิ่ม

พันธุ์แท้พระเครื่อง
ราม วัชรประดิษฐ์

 



ในเขตเมืองศรีสัชนาลัย เป็นต้นกำเนิดของพระสำคัญประเภทหนึ่งเรียกกันว่า ′พระร่วงนั่งหลังลิ่ม′ คำว่า ′พระร่วง′ นั้น เป็นที่ทราบกันโดยทั่วไปว่า เป็นพระนามเรียกกษัตริย์แห่งสุโขทัย-ศรีสัชนาลัย ส่วนในทางปฏิมาณวิทยามักนำมาใช้เรียก พระพุทธรูป เทวรูป และพระเครื่อง ที่มีอิทธิพลของขอมปรากฏอยู่ ส่วนคำว่า ′ลิ่ม′ เป็นศัพท์ช่างไม้ที่เข้าตัวไม้ เช่น ตอกลิ่ม หมายถึง การนำไม้กดหรือทับไปบนส่วนหลังขององค์พระหลังจากเทโลหะแล้ว เพื่อให้ด้านหน้าติดแม่พิมพ์เต็ม จะพบในพระหลายประเภท เช่น พระร่วงนั่งหลังลิ่ม พระร่วงหลังรางปืน เป็นต้น



พระร่วงนั่งหลังลิ่ม พบที่วัดช้างล้อม อ.ศรีสัช นาลัย จ.สุโขทัย เป็นเจดีย์ทรงลังกามีช้างล้อมรอบ อันเป็นคติช้างหนุนจักรวาล องค์พระร่วงเป็นพระแบบครึ่งซีก เนื้อชินเงิน องค์พระประทับนั่ง ปางมารวิชัย อยู่เหนือฐานเขียง พระเกศเป็นแบบปลีซ้อน อยู่เหนือพระเมาฬี กรอบไรพระศก เป็นเส้น อันเป็นเอกลักษณ์ของศิลปะอู่ทอง ที่มีอิทธิพลขอมปะปน วงพระพักตร์ออกเค้าอู่ทอง ดูเคร่ง ขรึมดุดัน พระเนตรเป็นตาเนื้อนูนขึ้นมา



สังเกตได้ว่า พระร่วงชนิดนี้มีลักษณะคล้ายคลึงกับพระพุทธรูปสมัยอู่ทอง โดยเฉพาะ ′อู่ทองหน้าแก่′ ซึ่งมีอายุอยู่ในช่วงต้นอยุธยา ส่วนด้านหลังนั้นจะเป็นรอยเว้าเหมือนเป็น ′ลิ่มไม้′ ทับลงไปเหมือนการเข้าลิ่ม คือด้านฐานหนาปลายสอบ เพื่อให้เข้าไม้ได้สนิท ไม่กระดุกกระดิก (เหมือนการตอกลิ่มลงไปบนหัวจอบ) ข้อที่ต้องพิจารณาก็คือ ที่บริเวณตรงกลางของหน้าตัก ใต้พระหัตถ์ขวา จะถูกเทเป็น ′เนื้อเกิน′ เป็นตุ่มยื่นขึ้นมาทุกองค์



เนื้อชินเงินขององค์พระนั้น นอกจากจะให้ความสนใจเรื่องคราบดินกรุ สนิมขุม-สนิมไข ที่ขึ้นอยู่ทั่วไปแล้ว อีกจุดหนึ่งที่จะต้องสังเกตให้ดี คือ มักจะเห็นรอยระเบิดแตกปริจากในเนื้อ และขอบโดยรอบไม่คมจนบาดมือ ด้านหลังที่เป็นรูปลิ่มจะเป็นลายกาบหมาก ส่วนบนจะเป็นรอยในแนวดิ่งลงมาถึงด้านล่าง ส่วนลำพระศอ (คอ) ด้านหลังจะมีรอยกาบหมากเป็นเส้นขวางอยู่ ใช้เป็นจุดสังเกตได้



ส่วนของทำเทียมนั้น จะใช้วิธีการถอดพิมพ์ ส่วนใหญ่แล้วจะถอดพิมพ์ด้านหน้าได้เหมือน ส่วนด้านหลังยังไม่สามารถทำเลียนแบบได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ ตัวลิ่มที่กดให้ด้านหน้าติดพิมพ์ชัดจะทำจากไม้ จึงมีลายไม้หรือเสี้ยนไม้ปรากฏอยู่ วิธีพิจารณาใช้หลักการเดียวกับ ′พระร่วงหลังรางปืน′ ในส่วนของการกดด้วยไม้ได้



พุทธคุณของพระร่วงนั่งหลังลิ่ม ขึ้นชื่อลือเลื่องด้านความคงกระพันชาตรี เป็นหนึ่งในพระยอดนิยมที่นักสะสมโดยเฉพาะผู้เล่นเนื้อชินเสาะแสวงหา โดยเฉพาะที่ ′กรุวัดช้างล้อม ศรีสัชนาลัย′ ยิ่งมีลักษณะโดดเด่นน่าเล่นหามากครับผม

 






 
 


 
Copyright © by Matichon Public Co.,Ltd. All Rights Reserved.