พันธุ์แท้พระเครื่อง : หลวงพ่อโสธร จ.ฉะเชิงเทรา

“ราม วัชรประดิษฐ์”

พระพุทธรูปองค์สุดท้าย ของ “ตำนานพระพุทธรูปลอยน้ำ” ว่ากันว่าเป็นองค์สุดท้อง ที่ลืมนำน้ำพระพุทธมนต์ที่จะคืนร่างตามคำสั่งของพี่ๆ มาด้วย ทั้งหมดจึงคงสภาพเป็นพระพุทธรูปใหญ่เช่นนั้นสืบมา ซึ่งก็คือ “หลวงพ่อโสธร” หรือ “หลวงพ่อพระพุทธโสธร” ซึ่งลอยมาตามลำน้ำบางปะกง ไปจนถึงวัดหงษ์ จ.ฉะเชิงเทรา ชาวบ้านได้อาราธนาขึ้นไปประดิษฐานในอุโบสถ “วัดหงษ์” (เรียกชื่อตามรูปหงส์บนยอดเสาใหญ่ ต่อมาหงส์หักตกลงมา ทางวัดจึงเอาธงไปติดไว้แทน จึงได้ชื่อว่า “วัดเสาธง” ครั้นมีพายุพัดเสาธงหักลงส่วนหนึ่ง จึงได้ชื่อว่า “วัดเสาทอน” เพี้ยนไปเพี้ยนมาจนกลายไปเป็น “วัดโสธร”) ณ ปัจจุบันคือ “วัดโสธรวรวิหาร”

องค์หลวงพ่อโสธรเดิมนั้น เป็นพระพุทธรูปหินทรายสมัยอยุธยาตอนต้น หน้าตักกว้างประมาณ 1 ศอก ปางสมาธิ ขัดราบ พระพักตร์ค่อนข้างกลมแป้น พระขนงโก่งเล็กน้อย พระเนตรเล็กหรี่เหลือบลงต่ำ พระโอษฐ์เล็ก สี พระพักตร์ขรึมแบบอยุธยาที่ได้รับอิทธิพลจากศิลปะเขมร แต่ได้เสริมแต่งโดยพอกปูนและลงรักปิดทอง ให้เป็นพระพุทธรูปปางสมาธิ หน้าตักกว้าง 5 ฟุต 6 นิ้ว ส่วนสูง 6 ฟุต 7 นิ้ว ดังที่เห็นในปัจจุบัน 

แต่เดิมประดิษฐานอยู่ในพระอุโบสถหลังเก่าปะปนกับพระพุทธรูปอื่นอีก 18 องค์ เมื่อพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ 9 เสด็จพระราชดำเนินมาถวายสักการะ ทรงมีพระราชปรารภถึงความคับแคบ

พระจิรปุณโณ (ต. เจียม กุลละวณิชย์) อดีตเจ้าอาวาสจึงริเริ่มรับบริจาคซื้อที่ดินเพิ่มเติมเพื่อสร้างพระอุโบสถหลังใหม่ โดยทรงเสด็จฯ วางศิลาฤกษ์ด้วยพระองค์เอง เมื่อปี พ.ศ.2531 และทรงยกยอดฉัตรทองคำประดิษฐานเหนือมณฑป เมื่อปี พ.ศ.2539 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงตัดหวายลูกนิมิต เมื่อวันที่ 30 สิงหาคม 2549

หลวงพ่อโสธร นับเป็นพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์องค์สำคัญคู่บ้านคู่เมืององค์หนึ่งของไทย เป็นที่เคารพศรัทธาของสาธุชนทั้งชาวไทยและชาวจีนที่มักแวะเวียนไปกราบไหว้ขอพรและบนบานศาลกล่าวแล้วประสบผลตามปรารถนา พากันไปแก้บนด้วยละครชาตรีและไข่ต้มอย่างเนืองแน่น ซึ่งปรากฏเป็นหลักฐานมากว่าร้อยปีมาแล้ว โดยเล่ากันสืบต่อมาว่า … ผู้ริเริ่มชื่อ “ทรัพย์” โต้โผละครในคลองโสธร มาบนบานเนื่องจากโรคฝีดาษระบาดไปทั่ว ปรากฏว่าชาวบ้านบริเวณนั้นแคล้วคลาดปลอดภัย และตัวนายทรัพย์ก็เจริญรุ่งเรืองด้วยทรัพย์ศฤงคารมากมาย จึงปวารณาตัวเป็นคณะละครรำถวายแก้บนหลวงพ่อจากนั้นมา …

วัตถุมงคลหลวงพ่อโสธร มีการจัดสร้างกันมาแต่โบร่ำโบราณมากมายหลายประเภท ซึ่งขึ้นชื่อลือเลื่องมาทุกยุคสมัยและได้รับความนิยมสะสมทั้งสิ้น ไม่ว่าจะเป็นพระบูชา พระเครื่อง เหรียญ ฯลฯ ยิ่งมีอายุเก่าแก่มากเท่าไหร่ค่านิยมก็ยิ่งสูงขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะ “เหรียญปั๊มหลวงพ่อโสธร รุ่นแรก ปี 2460” ซึ่งถือเป็นเหรียญพระพุทธยอดนิยมที่มีราคาแพงที่สุดของไทย

เหรียญปั๊มหลวงพ่อโสธร รุ่นแรก ปี 2460 หรือที่เรียกกันว่า “เหรียญรูปอาร์ม” สร้างในสมัยพระอาจารย์หลิน รักษาการเจ้าอาวาส โดย ขุนศิริราชภักดี (เล้ง สันธนะกุล) มัคนายก เป็นผู้ดำเนินการจัดสร้าง เพื่อสมนาคุณผู้บริจาคซ่อมฐานชุกชีหลวงพ่อโสธรและบูรณะพระวิหาร มีทั้งหมด 4 เนื้อ คือ เนื้อทองคำ เงิน สำริด และทองแดง

ลักษณะเป็นเหรียญรูปอาร์ม ขอบข้างเลื่อย หูในตัว ด้านหน้ายกขอบเป็นเส้นลวดแบบขอบกระด้ง ตรงกลางเป็นองค์หลวงพ่อประทับนั่งเหนืออาสนะ ถัดลงมาเป็นปีที่สร้าง “พ.ศ.๒๔๖๐” เหนือลายกนกหน้าสิงห์ มีอักษรไทยเขียน “พระพุทธโสทร เมืองฉเชิงเทรา” และมี “ตัว อุ” ปิดหัวท้าย ด้านหลัง เรียบ บนสุดเป็นอุณาโลม ต่อมาเป็นอักขระบาลี 4 แถว อ่านว่า “นะโมพุทธายะ อายุวัณโณสุขังพะลัง”

โดยพิมพ์ด้านหน้ามี 2 พิมพ์ คือ พิมพ์สระอุติดชัด และพิมพ์สระอุติดไม่ชัด (ดูจาก “สระอุ” ที่อยู่ใต้คำว่า “พุทธ”) ส่วนพิมพ์ด้านหลังแบ่งเป็น 3 พิมพ์ ได้แก่ พิมพ์ยันต์ใหญ่ ยันต์กลาง และยันต์เล็ก

เหรียญหลวงพ่อโสธร รุ่นแรก ปี พ.ศ.2460 เป็นเหรียญที่มีการทำเทียมเลียนแบบมากมาแต่อดีต ดังนั้น ก่อนเช่าบูชาต้องพิจารณาอย่างรอบคอบ โดยเฉพาะเรื่องธรรมชาติของเหรียญปั๊มรุ่นเก่าครับผม 

บทความก่อนหน้านี้ไม่รอดคุก! จับคาด่าน 2 เอเย่นต์อู่ทองซุกยานรก หนุ่ม17ตกใจซิ่งแหกด่านหนี
บทความถัดไปวิเคราะห์การเมือง : หยิก เทพเทือก รวมพลัง ประชาชาติไทย เจ็บ กัน ถ้วนหน้า