อัฟกานิสถาน : กลุ่มตาลีบันอ้างว่าพวกเขาเป็นฝ่ายชนะสงคราม หลังสหรัฐฯ ประกาศถอนกำลัง

16 เม.ย. 2564 - 10:10 น.

อัฟกานิสถาน : กลุ่มตาลีบันอ้างว่าพวกเขาเป็นฝ่ายชนะสงคราม หลังสหรัฐฯ ประกาศถอนกำลัง – BBCไทย

เกาะติดข่าว กดติดตาม ข่าวสด

หลังขับรถออกจากเมืองมาซอาร์เอชแออีฟ (Mazar-e-Sharif) ซึ่งอยู่ทางเหนือของอัฟกานิสถานไปราว 30 นาที เราพบกับหะยี เฮคแมต นายกเทศมนตรีเงา (shadow mayor) ในเขตบาล์คห์ ซึ่งเป็นพื้นที่อิทธิพลของกลุ่มตาลีบัน

ตัวเขาฟุ้งไปด้วยน้ำหอม โพกหัวด้วยผ้าสีดำ เขาเป็นสมาชิกอาวุโสของตาลีบัน เข้าร่วมกับกลุ่มติดอาวุธนี้ตั้งแต่ช่วงทศวรรษ 1990 ตอนที่พวกเขายังควบคุมพื้นที่ส่วนใหญ่ของประเทศได้อยู่

กลุ่มชายติดอาวุธที่ยืนอยู่สองฟากถนนแสดงให้เราเห็นว่าพวกเขาพร้อมสู้รบแค่ไหน คนหนึ่งถือเครื่องยิงจรวด (RPG) อีกคนถือปืนยาว เอ็ม 4 คาร์บิน ซึ่งยึดมาจากกองทัพสหรัฐฯ ได้ เขตบาล์คห์เคยเป็นพื้นที่ที่ค่อนข้างสงบของประเทศ แต่ตอนนี้กลับเป็นพื้นที่ที่มีความรุนแรงมากที่สุดแห่งหนึ่ง

บาร์ยาไล เป็นผู้บังคับบัญชากองกำลังในพื้นที่ที่ได้ชื่อว่าดุดัน เขาชี้ไปทางถนนและบอกว่า “กองกำลังของรัฐบาลอยู่แค่ตรงนั้น ข้าง ๆ ตลาดหลัก แต่พวกเขาไม่สามารถออกมาจากฐานที่ตั้งได้ ดินแดนนี้เป็นของพวกนักรบมูจาฮีดีน”

นี่สะท้อนถึงภาพใหญ่ของเกือบทุกที่ในประเทศ รัฐบาลควบคุมพื้นที่ในเขตเมือง ส่วนตาลีบันรายล้อมอยู่รอบนอก ตั้งฐานที่มั่นอยู่ในหลายพื้นที่ในชนบท

Taliban
BBC

“เราชนะสงคราม อเมริกาแพ้แล้ว” หะยี เฮคแมต กล่าวขณะนั่งจิบชาเขียว แม้ว่าการตัดสินใจถอนทัพของประธานาธิบดีโจ ไบเดน ที่เลื่อนออกไปเป็นเดือน ก.ย. จะช้ากว่ากำหนดที่ตกลงกันไว้เมื่อปีที่แล้ว ตอนนี้ดูเหมือนเป็นฝ่ายกลุ่มตาลีบันที่ได้เปรียบ

“เราพร้อมแล้วสำหรับทุกอย่าง” หะยี เฮคแมต ว่า “เราพร้อมเต็มที่สำหรับสันติภาพ และเราพร้อมเต็มที่สำหรับสงครามจีฮัด”

ผู้การทหารที่นั่งอยู่ข้างเขาพูดเสริมขึ้นมาว่า “จีฮัดเป็นการกระทำเพื่อการบูชา การบูชาเป็นสิ่งที่ไม่ว่าจะทำมากแค่ไหน คุณก็จะไม่เหน็ดเหนื่อย”

ในช่วงปีที่ผ่านมา การปฏิบัติตามแนวคิดการทำจีฮัดของกลุ่มตาลีบันดูจะขัด ๆ กันอยู่ พวกเขาไม่โจมตีกองกำลังของต่างชาติหลังจากลงนามในข้อตกลงกับสหรัฐฯ เมื่อปีที่แล้ว แต่ก็ยังสู้กับรัฐบาลอัฟกานิสสถานต่อ แต่หะยี เฮคแมต บอกว่าไม่มีอะไรที่ขัดกันทั้งนั้น

“เราอยากได้รัฐบาลอิสลามที่ปกครองด้วยกฎหมายชารีอะห์ เราจะทำสงครามจีฮัดต่อไปจนกว่าพวกเขาจะรับข้อเรียกร้องของเรา”

เมื่อถามว่าตาลีบันจะยอมแบ่งอำนาจให้กับกลุ่มการเมืองอื่น ๆ ในอัฟกานิสถานหรือไม่ หะยี เฮคแมต บอกว่าต้องรอการตัดสินใจจากผู้นำของพวกเขาในประเทศกาตาร์

ตาลีบันไม่ได้มองว่าตัวเองเป็นกลุ่มกบฏติดอาวุธ แต่เป็นรัฐบาลที่รอจะปฏิบัติหน้าที่ โดยเรียกตัวเองว่า เอมิเรตอิสลามแห่งอัฟกานิสถาน (Islamic Emirate of Afghanistan)

พวกเขามีระบบบริหารจัดการแบบ “เงา” ที่ซับซ้อน มีฝ่ายทางการดูแลในพื้นที่ที่พวกเขาควบคุมไว้ได้ อย่างเช่น หะยี เฮคแมต ที่เป็นนายกเทศมนตรีเงา

เขาพาเราไปที่โรงเรียนประถมในพื้นที่ที่เด็กทั้งชายและหญิงกำลังเขียนลงในสมุดที่ได้รับบริจาคจากสหประชาชาติ โรงเรียนแห่งนี้สนับสนุนให้ผู้หญิงเรียนหนังสือแม้ว่าในอดีตกลุ่มตาลีบันห้ามไม่ให้ผู้หญิงเรียน


Girls pictured in a classroom in a Taliban-controlled area
BBC
ในอดีตกลุ่มตาลีบันห้ามไม่ให้ผู้หญิงเรียนหนังสือ

“ตราบใดที่พวกเขาสวมฮิญาบ เป็นเรื่องสำคัญที่พวกเขาต้องเรียนหนังสือ” มาวลาววี ซาเลอฮูดีน ผู้ดูแลด้านการศึกษาในพื้นที่ของกลุ่มตาลีบันกล่าว

แหล่งข่าวในพื้นที่บอกกับบีบีซีว่าตาลีบันสั่งยกเลิกชั้นเรียนศิลปะและเนื้อหาเกี่ยวกับสัญชาติออกจากหลักสูตรและให้เรียนเรื่องศาสนาอิสลามแทน

รัฐบาลเป็นผู้จ่ายเงินเดือนบุคลากรแต่กลุ่มตาลีบันเป็นผู้ควบคุมทุกอย่าง โดยนี่เป็นระบบผสมที่ใช้ไปทั่วประเทศ

ที่คลินิกสุขภาพในบริเวณใกล้เคียงก็เช่นเดียวกัน ตาลีบันอนุญาตให้ผู้หญิงมาทำงานได้ แต่ต้องมีผู้ติดตามที่เป็นผู้ชายคอยคุมตอนกลางคืนด้วย ส่วนคนไข้ผู้ชายและผู้หญิงต้องอยู่แยกกัน ที่คลินิกนี้มีอุปกรณ์เพื่อการคุมกำเนิดและข้อมูลเกี่ยวกับการวางแผนครอบครัววางไว้แจกจ่าย

เห็นได้ชัดว่ากลุ่มตาลีบันอยากให้เราเห็นพวกเขาในเชิงบวก ขณะขับรถ หะยี เฮคแมต ชี้ให้ดูกลุ่มเด็กนักเรียนผู้หญิงอย่างตื่นเต้น ดูภูมิใจว่านี่เป็นสิ่งที่เราไม่ได้คาดคิดไว้

ขณะขับรถไปตามหมู่บ้านต่าง ๆ ในเขตบาล์คห์ เราเห็นผู้หญิงเดินไปมาอย่างอิสระ และไม่ใช่ทุกคนที่สวมชุดบูร์กาที่ครอบคลุมทั้งหน้าและร่างกายทั้งหมด แต่ที่ตลาดนัดในพื้นที่ เราไม่เห็นผู้หญิงเลยสักคน

ขณะเราเดินทางไปไหนมาไหน มีสมาชิกกลุ่มตาลีบันติดตามไปด้วยตลอด และคนในพื้นที่ที่เราคุยด้วยต่างก็บอกว่าสนับสนุนกลุ่มตาลีบันและขอบคุณที่พวกเขาช่วยให้ประเทศมีความมั่นคงและทำให้อาชญากรรมลดน้อยลง

Taliban with an anti-aircraft gun
BBC
คนในพื้นที่คนหนึ่งบอกกับบีบีซีว่าพวกเขาต้องทำตามที่ตาลีบันสั่งเพราะเกรงกลัว

คนในพื้นที่ห่างไกลมักมีค่านิยมใกล้เคียงกับของกลุ่มตาลีบันที่มีความอนุรักษ์นิยมอย่างสุดโต่ง แต่คนในเขตเมืองกังวลว่ากฎเคร่งครัดแบบ “อมิเรตอิสลาม” แบบช่วงทศวรรษ 1990 จะถูกฟื้นฟูขึ้นมาใหม่

ในเวลาต่อมา คนในพื้นที่คนหนึ่งบอกกับเราโดยไม่ขอเปิดเผยชื่อจริงว่า จริง ๆ แล้ว พวกตาลีบันเคร่งครัดกว่าที่พูดให้สัมภาษณ์กับบีบีซีมาก เขาบอกว่ามีชาวบ้านถูกตบและซ้อมเพียงเพราะโกนเครา หรือวิทยุถูกทุบทิ้งเพราะว่าฟังเพลง

“ผู้คนไม่มีทางเลือกนอกจากทำตามที่พวกเขาบอก” เขาบอกกับบีบีซี “พวกเขาใช้กำลังแม้กับเรื่องเล็ก ๆ น้อย ๆ ผู้คนรู้สึกหวาดกลัว”

ดูเหมือนว่ากลุ่มตาลีบันจะตั้งใจทำให้คลุมเครือว่าจริง ๆ แล้ว “รัฐบาลอิสลาม” ที่พวกเขาอยากจะสร้างคืออะไรกันแน่ นักวิเคราะห์มองว่านี่เป็นทางวิธีประนีประนอมระหว่างสมาชิกที่มีแนวคิดค่อนข้างสายกลางกับฝ่ายที่สุดโต่ง

ที่ผ่านมา กองกำลังสหรัฐฯ มีส่วนสำคัญในการชะลอการรุกคืบของกลุ่มตาลีบันในประเทศ และการเตรียมถอนตัวของสหรัฐฯ ล่าสุดทำให้หลายฝ่ายกังวลว่าตาลีบันจะพร้อมเข้ายึดอำนาจประเทศ

หะยี เฮคแมต รังเกียจรัฐบาลอัฟกานิสถาน โดยบอกว่าทั้งทุจริตคดโกงและ “ไม่อิสลาม”

ยากที่จะเห็นคนเช่นเขาจะยอมประนีประนอมกับกลุ่มก้อนการเมืองอื่น ๆ ในประเทศได้ นอกเสียจากว่าจะทำตามเงื่อนไขของพวกเขา

“นี่คือจีฮัด” เขากล่าว “มันคือการบูชา เราไม่ได้ทำมันเพื่ออำนาจแต่เพื่ออัลเลาะห์และกฎของพระองค์ เพื่อนำกฎหมายชารีอะห์มาสู่ประเทศนี้ ใครก็ตามที่ยืนขวางเรา เราจะสู้กับพวกเขา”

เกาะติดข่าวสำคัญ

กดติดตาม "ข่าวสด"

เพิ่มเพื่อน

ติดตามข่าวสด

ข่าวเด่นประจำวัน












ภาพที่



อัลบั้มภาพ อัฟกานิสถาน : กลุ่มตาลีบันอ้างว่าพวกเขาเป็นฝ่ายชนะสงคราม หลังสหรัฐฯ ประกาศถอนกำลัง
ข่าวที่เกี่ยวข้อง