โควิด-19 : หลายประเทศใช้หลากวิธีกระตุ้นให้คนมาฉีดวัคซีน ตั้งแต่แจกไข่ไปจนถึงกัญชา

12 มิ.ย. 2564 - 01:21 น.

เมื่อไทยเริ่มโครงการฉีดวัคซีนโควิด-19 ในเดือน พ.ค. เจ้าหน้าที่อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ พบว่าคนมาสมัครขอรับวัคซีนน้อยมาก

เกาะติดข่าว กดติดตาม ข่าวสด

แต่แล้วสถานการณ์พลิกผัน มีคนหลายพันเริ่มมาสมัครเพราะทุกสัปดาห์จะมีการจับฉลากแจกของแก่ผู้มาฉีดวัคซีน โดยมีรางวัลใหม่เป็นวัว 1 ตัว

A cow herder in Thailand
Getty Images
เจ้าหน้าที่อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่จัดการจับฉลากทุกสัปดาห์ โดยผู้มาฉีดวัคซีนมีสิทธิ์ชนะรางวัลได้วัวหนึ่งตัวไปครอบครอง

ไม่ใช่ไทยประเทศเดียวที่พยายามจูงใจประชาชนที่ลังเลไม่อยากฉีดวัคซีน ที่จีน รัฐบาลแจกไข่ให้คนไปฉีดวัคซีน และให้ส่วนลดเวลาซื้อของ ส่วนหลายรัฐในอเมริกาออกโครงการล่อใจ ตั้งแต่ แจกเบียร์ แจกกัญชา ไปจนถึงลอตเตอรี่รางวัลแจ็กพอต 1 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ

Cannabis activists offer free marijuana cigarettes in exchange for Covid-19 jabs in New York
Getty Images
มีการเสนอให้กัญชาฟรีกับคนที่ไปฉีดวัคซีนในนิวยอร์ก

เมื่อเดือน พ.ค. รัฐบาลเซอร์เบียสัญญาว่าจะให้เงินคนที่ไปฉีดวัคซีนคนละ 30 ดอลลาร์สหรัฐฯ หรือราว 930 บาท ในอินเดีย มีการให้คนถ่ายเซลฟี่ตัวเองตอนไปฉีดวัคซีนส่งเข้าประกวดและอาจชนะรางวัล 70 ดอลลาร์สหรัฐฯ หรือกว่า 2,000 บาท

ไม่นานมานี้ แพทย์ เภสัชกร และที่ทำงานต่าง ๆ ได้รับอนุญาตจากหน่วยงานด้านผลิตภัณฑ์เพื่อการรักษาโรค (Therapeutic Goods Agency) ของออสเตรเลีย ให้เสนอรางวัลให้กับคนที่มาขอรับวัคซีนได้

อุปสรรค

เจ้าหน้าที่สาธารณสุขต้องการให้คนเข้ารับมากวัคซีนมากที่สุดเท่าที่จะทำได้ แต่แม้แต่ประเทศที่มีวัคซีนมากพอสำหรับประชาชนก็ยังเผชิญกับอุปสรรค อย่างในสหราชอาณาจักร ถึงวันที่ 20 พ.ค. กว่า 70% ของประชากรผู้ใหญ่ ได้รับวัคซีนแล้ว แต่สำหรับผู้ใหญ่ในกรุงลอนดอน อัตรานี้ยังต่ำกว่าครึ่ง

ในสหรัฐฯ แม้ผู้ใหญ่และเยาวชนที่อายุมากกว่า 12 ปี สามารถขอรับวัคซีนได้แล้ว ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค (CDC) ของสหรัฐฯ บอกว่า มีเพียง 13 จาก 50 รัฐเท่านั้นที่ให้วัคซีนผู้ใหญ่มากกว่า 70% แล้ว ซึ่งเป็นเป้าหมายที่ประธานาธิบดีโจ ไบเดน อยากทำให้ได้ทั่วประเทศภายในวันที่ 4 ก.ค.

People queuing up for vaccination at a shopping centre in Belgrade
Getty Images
เซอร์เบียเป็นประเทศแรกในโลกที่เสนอให้เงินสดกับคนที่ไปฉีดวัคซีน

งานวิจัยในอดีตชี้ว่าวิธีกระตุ้นเหล่านี้ช่วยให้คนเข้ารับวัคซีนได้มากขึ้น เมื่อปี 2015 นักวิจัยจากคิงส์คอลเลจ มหาวิทยาลัยลอนดอนพบว่าการให้บัตรกำนัลเงินสดทำให้ผู้หญิงวัยสาวในกรุงลอนดอนเข้ารับวัคซีน HPV หรือวัคซีนป้องกันมะเร็งปากมดลูก มากขึ้น

ลังเลกับเฉยเมย

แต่วัคซีนสำหรับโควิดอยู่ในบริบทที่แตกต่างกับงานวิจัยในอดีตมาก


“ความสงสัยลังเลในวัคซีนมีมาตลอดแต่ไม่เคยเป็นจุดสนใจมากขนาดนี้” ดร.ฟลาวิโอ ท็อกซ์แวร์ด นักเศรษฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคระบาดวิทยา ระบุ

“เป็นไปได้ที่อินเทอร์เน็ตยิ่งทำให้การเคลื่อนไหวต่อต้านการรับวัคซีนมีมากขึ้น และเหมือนเกิดขึ้นพร้อมกับทฤษฎีสมคบคิดอื่น ๆ”

A nurse carries empty vials of HPV vaccine
Getty Images

ดร.มิเทช พาเทล นักวิทยาศาสตร์ด้านพฤติกรรมในสหรัฐฯ บอกว่า การเสนอให้รางวัลไม่ใช่ทางออกเดียว เขาบอกว่าคนที่ได้รับการเชื้อเชิญไปฉีดวัคซีนแต่ยังไม่ไปมีสองกลุ่มด้วยกัน คนที่ยังลังเลกับวัคซีน กับคนที่รู้สึกเฉยเมยกับวัคซีน

“คนที่รู้สึกเฉยเมยกับวัคซีนไม่ได้ต่อต้านการสร้างภูมิคุ้มกัน แต่พวกเขาจะไม่ขวนขวายที่จะนัดฉีควัคซีนให้ได้” ดร.พาเทล กล่าว

เขาบอกว่ากลุ่มคนที่ยังลังเลเรื่องการวัคซีนต่างหากที่ควรใช้เงินเป็นแรงกระตุ้น

“การกระตุ้นเหล่านี้จะได้ผลหากเราอธิบายกับคนด้วยว่าวัคซีนเป็นสิ่งที่ปลอดภัย นี่เป็นการใช้หลายวิธีผสมกัน” ดร.พาเทล กล่าว

นโยบายจัดการกับทฤษฎีสมคบคิด

Free beer given away for vaccinated people in the US
Getty Images

แต่ ดร.ท็อกซ์แวร์ด จากมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ เตือนว่า การเสนอผลตอบแทนให้อาจยิ่งทำให้คนลังเลเข้าไปใหญ่

“มีความเสี่ยงที่คนจะคิดว่า “เดี๋ยวนะ ถ้าวัคซีนดีจริง ทำไมต้องมาให้อะไรฉันเป็นการตอบแทนด้วย​”…”

นี่เป็นเหตุผลที่อิซาเบลลา โบรคาส ศาสตราจารย์ด้านเศรษฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเซาเทิร์นแคลิฟอร์เนีย บอกว่า การเชิญชวนคนที่ยังลังเลอยู่ไปฉีดวัคซีนจะได้ผลมากกว่าด้วยการกำหนดนโยบายที่เห็นผลชัดเจน เช่น บอกว่าคนที่ฉีดวัคซีนแล้วไม่ต้องสวมหน้ากากอนามัย

ดร.เบ็น คาสส์ตัน นักมานุษยวิทยาด้านการแพทย์จากมหาวิทยาลัยบริสตอล ประเทศอังกฤษ บอกว่า อีกแรงกระตุ้นหนึ่งคือกฎในการเดินทางไปไหนมาไหนสำหรับคนที่ได้รับวัคซีนแล้วโดยเฉพาะ

“เราได้เห็นประเทศอย่างฝรั่งเศสที่ต้อนรับคนที่ได้รับวัคซีนครบแล้วเข้าประเทศโดยไม่ต้องตรวจเชื้อโควิดใด ๆ” ดร.คาสส์ตัน กล่าว

“สำหรับคนจำนวนมาก มันจะเป็นวิธีการกระตุ้นที่ดีเพราะจะสามารถเดินทางไปทำงาน พักร้อน ไปหาเพื่อนและครอบครัวในประเทศต่าง ๆ ได้”

ท้ายที่สุดแล้ว จะวัดได้ว่าโครงการกระตุ้นเหล่านี้ได้ผลแค่ไหน ก็ต้องดูอัตราการฉีดวัคซีนของประชาชนในประเทศนั้น

เกาะติดข่าวสำคัญ

กดติดตาม "ข่าวสด"

เพิ่มเพื่อน

ติดตามข่าวสด

ข่าวเด่นประจำวัน












ภาพที่



อัลบั้มภาพ โควิด-19 : หลายประเทศใช้หลากวิธีกระตุ้นให้คนมาฉีดวัคซีน ตั้งแต่แจกไข่ไปจนถึงกัญชา
ข่าวที่เกี่ยวข้อง