สุขเพิ่มไหม ถ้ามีบ้านใหญ่ขึ้น อ่านประสบการณ์จากสหราชอาณาจักร

Getty Images

สุขเพิ่มไหม ถ้ามีบ้านใหญ่ขึ้น อ่านประสบการณ์จากสหราชอาณาจักร – BBCไทย

สุขเพิ่มไหม – ผู้คนมักจะบอกว่า สหราชอาณาจักรกำลังเผชิญกับการขาดแคลนพื้นที่อยู่อาศัยอย่างรุนแรง แต่การมีพื้นที่มากขึ้น จะทำให้คนมีความพึงพอใจมากขึ้นเสมอไปหรือไม่

เป็นเรื่องธรรมดาที่จะได้ยินความกังวลต่าง ๆ เกี่ยวกับค่าเช่าที่แพง และอาคารที่สร้างขึ้นใหม่ที่มีขนาดเล็ก ทำให้ผู้คนต้องอาศัยอยู่ในบ้านที่เล็กลง

แต่ในความเป็นจริงแล้ว พื้นที่อยู่อาศัยในอังกฤษและเวลส์ใหญ่กว่าที่เคยเป็นมาเสียอีก โดยเฉลี่ยบ้านมีพื้นที่เพิ่มขึ้นจาก 88 ตารางเมตร เป็น 90 ตารางเมตร ระหว่างปี 2004-2016

แต่ปัญหาก็คือ การจัดสรรพื้นที่ไม่มีความเท่าเทียม

ผู้อยู่อาศัยที่เป็นเจ้าของบ้านมักจะมีพื้นที่มาก เมื่อเทียบกับผู้เช่าที่อายุน้อยกว่า ซึ่งอาจจะต้องใช้บ้านร่วมกับอีกหลายคน ในปี 2017 28% ของครัวเรือนในสหราชอาณาจักรมีผู้อยู่อาศัย 1 คน เทียบกับเพียง 17% ในปี 1971

ขณะที่ งานวิจัยของมูลนิธิทางออก (Resolution Foundation) ระบุว่า สัดส่วนครอบครัวและบุคคลที่ต้องเช่าบ้านอยู่ร่วมกับคนอื่น เพิ่มขึ้นเป็นเกือบ 3 เท่าตั้งแต่ปี 1992 มาอยู่ที่ 6.6%

การมีพื้นที่มากขึ้น ทำให้ผู้อยู่อาศัยมีความสุขมากขึ้นเสมอไปหรือไม่ หรือมีจุดที่อิ่มตัว

กราฟิก

BBC

สถานะและเพื่อนบ้าน

เพื่อนร่วมงานที่อยู่ในลอนดอนบอกผมว่า ป้าของเธอจากฮ่องกงมาเยี่ยมเธอ เมื่อป้าได้มาเห็นห้องนอนที่มีขนาดเล็กอย่างกับรูหนูของเพื่อนผม ป้าไม่ได้รู้สึกสงสาร แต่กลับอิจฉาเธอเสียอีกที่อยู่อย่างหรูหรามาก เทียบกับป้าที่โตมาในสภาพแวดล้อมที่มีคน 7 คน อาศัยในห้องเดียวกัน

เรื่องนี้ทำให้เราเห็นว่า ขนาดของพื้นที่ที่เราคาดหวัง หรือปรารถนาจะมี อาจขึ้นอยู่กับพื้นที่ที่เราเคยคุ้นเคยในอดีต

แม้ว่าหลังจากที่ผู้คนย้ายเข้าไปอยู่บ้านหลังใหม่ที่ใหญ่กว่าเดิม เวลาผ่านไปเพียงไม่นาน พวกเขาก็เริ่มรู้สึกว่า พื้นที่ที่มีอยู่ไม่พอกับความต้องการ

การสำรวจคนเกือบ 1,000 คนที่เลือกเพิ่มขนาดบ้าน งานวิจัยของผมพบว่า ความพึงพอใจด้านที่อยู่อาศัยในช่วงเริ่มแรกเพิ่มขึ้น หลังจากย้ายเข้า 1.2 จุด จากการประเมินความพึงพอใจ 7 ระดับ แต่ภายใน 3 ปี การเพิ่มขึ้นก็ลดลงราว 30% ขณะที่ผู้คนต้องการพื้นที่เพิ่มมากขึ้น

คุณอาจคิดว่า ผู้คนที่มีบ้านหลังใหญ่ คงจะพอใจกับสิ่งที่มี แต่ผมพบว่า การมีห้องมากกว่า 4 ห้องต่อคน ไม่ได้ส่งผลให้มีความพึงพอใจต่อที่อยู่อาศัยเพิ่มมากขึ้นเลย

คนกลุ่มนี้น่าจะรวมถึงผู้สูงอายุบางส่วนที่ต้องการพื้นที่ที่เล็กลง แต่ยังลังเลที่จะย้ายออกจากครอบครัว

แม้แต่ครัวเรือนทั่วไป การมีพื้นที่มากขึ้น ก็ไม่จำเป็นต้องมีความสุขมากขึ้นไปด้วยเสมอไป

ความต้องการมีพื้นที่มากขึ้นไม่ได้เป็นเพียงเงื่อนไขที่ขึ้นอยู่กับสถานที่ที่เราเคยอยู่มาก่อนเท่านั้น แต่ยังขึ้นอยู่กับเพื่อนบ้านของเราด้วย

เพราะขนาดบ้านเป็นสัญลักษณ์แสดงสถานะ เรารู้สึกด้อยกว่า เมื่อคนอื่นมีบ้านหลังใหญ่กว่า


การศึกษาในสหรัฐฯ เมื่อไม่นานนี้ พบว่า การขยายขนาดบ้านของ “ซูเปอร์สตาร์” ที่มีบ้านใหญ่ที่สุด 10% มีผลกระทบทางลบต่อเพื่อนบ้าน แม้ว่าคนเหล่านั้นก็ได้ย้ายไปอยู่บ้านหลังใหญ่ขึ้นแล้ว

ผลการสำรวจก่อนหน้านี้ระบุว่า ผู้คนโดยรวมต้องเตรียมใจที่จะมีพื้นที่อยู่อาศัยที่ลดลง ถ้าพวกเขามีพื้นที่อยู่อาศัยมากกว่าคนอื่น


คุณ ปกติ’ หรือไม่?

นี่ไม่ได้เป็นการบอกว่า ทุกคนพากันแข่งกับเพื่อนบ้านของตัวเองว่าใครจะมีบ้านใหญ่ที่สุด

ความกังวลเกี่ยวกับขนาดของบ้านส่วนใหญ่อาจจะเกิดจากความต้องการพื้นฐานในการแต่งบ้าน และทำสิ่งต่าง ๆ ตาม ‘ปกติ’

อาจจะมาจากความต้องการเพิ่มพื้นที่ห้องรับประทานอาหาร หรือพื้นที่สำหรับดูโทรทัศน์บนโซฟาไปสู่ระดับที่เราเห็นว่าเป็น “ปกติ” ของพื้นที่อยู่อาศัยที่ควรจะมี ถ้าบ้านมีขนาดใหญ่ขึ้น พื้นที่ส่วนอื่นก็ควรจะเพิ่มตามไปด้วย

ยกตัวอย่าง ถ้าเรามีพื้นที่สำหรับออกกำลังกายในบ้าน แล้วก็ชวนเพื่อนมาออกกำลังกายที่บ้าน ก็อาจจะเป็นเรื่องปกติในการชวนเพื่อนมารับประทานอาหารเย็นที่บ้าน

สุขเพิ่มไหม

Getty Images

คำนวณค่าใช้จ่าย

ในอังกฤษ เราดูเหมือนจะไม่มีความสุขมากขึ้นกับที่อยู่อาศัยของเรา แม้ว่าพื้นที่อยู่อาศัยและสภาพที่อยู่อาศัยจะดีขึ้นสำหรับหลายคน

การศึกษาในสหรัฐฯ ก็ได้ข้อสรุปที่คล้ายคลึงกัน โดยพบว่า ความพึงพอใจของคนที่อาศัยอยู่ในบ้านเดี่ยว ไม่เพิ่มขึ้นเลยนับตั้งแต่ทศวรรษ 1980 แม้ว่าปริมาณพื้นที่ต่อคนเพิ่มมากขึ้นราว 40% เป็นมากกว่า 900 ตารางฟุต

แน่นอนว่า คนที่ย้ายเข้าไปอยู่บ้านหลังใหญ่ขึ้นย่อมมีค่าใช้จ่ายเพิ่มมากขึ้น

คนที่ใช้จ่ายด้านที่พักอาศัยเพิ่มมากขึ้น มักจะมีสินเชื่อบ้านเพิ่มขึ้น, ทำงานนานขึ้น หรือต้องเดินทางไกลขึ้น ขณะที่การสร้างบ้านเพิ่มก็ทำให้มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

นอกจากนี้ยังมีกรณีการจัดหาที่อยู่อาศัยที่คนสามารถจ่ายได้อย่างแท้จริง สำหรับคนที่เผชิญปัญหาที่อยู่อาศัยแออัดและอยู่ในสภาพที่ไม่สามารถรับภาระค่าใช้จ่ายได้

นอกเหนือจากนี้ การเพิ่มพื้นที่อยู่อาศัยโดยเฉลี่ยจะทำให้สวัสดิภาพความเป็นอยู่ในสังคมของเราดีขึ้นหรือไม่ ยังต้องมีการอภิปรายกันต่อไป


เกี่ยวกับงานเขียนชิ้นนี้

บทวิเคราะห์ชิ้นนี้เขียนโดยผู้เชี่ยวชาญที่ไม่ได้ทำงานกับบีบีซี

ดร. คริส ฟอย ทำงานด้านการแลกเปลี่ยนความรู้กับมหาวิทยาลัยกลาสโกว์ และศูนย์ร่วมมือสหราชอาณาจักร เขามีบทบาทในการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างนักวิจัยด้านที่อยู่อาศัย, เจ้าหน้าที่ผู้กำหนดนโยบาย, เจ้าของธุรกิจที่อยู่อาศัย และผู้พักอาศัย