ร่างกายเผาผลาญ ได้ดีกว่าในช่วงบ่าย แม้กำลังพักผ่อนไม่เคลื่อนไหว

ร่างกายเผาผลาญได้ดีกว่าในช่วงบ่าย
Getty Images

ร่างกายเผาผลาญ ได้ดีกว่าในช่วงบ่าย แม้กำลังพักผ่อนไม่เคลื่อนไหว – BBCไทย

ร่างกายเผาผลาญ – แม้ในเวลาที่นอนหลับสนิท ร่างกายของคนเราก็ยังมีการเผาผลาญพลังงานเกิดขึ้นอยู่เสมอ แต่น่าแปลกใจว่าอัตราการทำงานของกระบวนการเผาผลาญหรือเมตะบอลิซึมนั้น สามารถเปลี่ยนแปลงขึ้นลงได้ตามช่วงเวลาของวัน แม้คนผู้นั้นจะกำลังพักผ่อนหรืออยู่นิ่งเฉยไม่ขยับเคลื่อนไหวเลยก็ตาม

ทีมนักวิจัยจากโรงพยาบาลบริกแฮมและสตรี (Brigham and Women’s Hospital) รวมทั้งคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดของสหรัฐฯ ตีพิมพ์ผลการค้นพบล่าสุดลงในวารสาร Current Biology โดยระบุว่าร่างกายมนุษย์ในภาวะที่กำลังพักผ่อน มีความสามารถในการเผาผลาญพลังงานสูงขึ้น 10% ในช่วงเวลาบ่ายแก่ ๆ ติดต่อกับ 1-2 ชั่วโมงแรกของช่วงเย็นในแต่ละวัน

การค้นพบนี้ตอกย้ำถึงความสำคัญของนาฬิการ่างกาย (Circadian clock) ซึ่งควบคุมการทำงานของระบบเผาผลาญ ทั้งยังช่วยอธิบายว่าการกินและการนอนไม่เป็นเวลา เนื่องจากการทำงานกะกลางคืนหรือเพราะสาเหตุอื่น ๆ อาจทำให้น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นและเป็นโรคอ้วนได้

มีการทดลองให้อาสาสมัคร 7 คนใช้ชีวิตกินนอนอยู่ในห้องปฏิบัติการที่ออกแบบมาเป็นพิเศษ เป็นเวลา 3 สัปดาห์ โดยในระหว่างนั้นจะไม่สามารถจะรับรู้เวลาจากนาฬิกาหรือมองเห็นแสงแดดจากภายนอกได้

อาสาสมัครจะต้องเข้านอนตามเวลาที่กำหนด ซึ่งจะเลื่อนให้ช้าออกไป 4 ชั่วโมงในแต่ละคืน เท่ากับการเดินทางรอบโลกโดยข้ามเส้นแบ่งเขตเวลา 4 เขต ไปทางตะวันตกทุกคืน ซึ่งจะทำให้นาฬิการ่างกายสับสน

แต่ด้วยวิธีนี้ นักวิจัยจะสามารถวัดค่าการเผาผลาญและใช้พลังงานของร่างกายในภาวะกำลังพักผ่อนได้ตลอดเวลา โดยไม่มีผลกระทบจากปัจจัยอื่น ๆ เช่น กิจกรรมความเคลื่อนไหว อาหาร และวงจรการหลับ-ตื่น เข้ามาแทรกแซงจนทำให้การวัดคลาดเคลื่อน

ผลการทดลองพบว่า การใช้พลังงานของร่างกายในภาวะพักผ่อน มีค่าต่ำสุดที่ตำแหน่ง 0 องศาของวงจรนาฬิการ่างกาย หรือตรงกับเวลาในยามดึกของคนทั่วไป ซึ่งอุณหภูมิในแกนกลางของร่างกายจะลดต่ำลงอย่างมาก ส่วนอัตราการใช้และเผาผลาญพลังงานในระดับสูงสุดจะอยู่ที่ตำแหน่ง 180 องศาของวงจรนาฬิการ่างกาย หรือ 12 ชั่วโมงหลังจุดต่ำสุด ซึ่งตรงกับช่วงบ่ายแก่ ๆ และช่วงเย็นของวันตามปกติ

ทีมผู้วิจัยยังระบุว่า การทำกิจวัตรซ้ำ ๆ ในเวลาเดียวของแต่ละวัน สามารถเผาผลาญพลังงานได้มากกว่าการทำสิ่งเดิม ๆ แบบไม่เป็นเวลาแน่นอน โดยการกินอาหารและเข้านอนให้ตรงเวลาอย่างสม่ำเสมอ มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อสุขภาพของคนเราโดยรวม

บทความก่อนหน้านี้พบแบคทีเรียอาศัยอยู่ในสมองคนได้เหมือนกับในลำไส้
บทความถัดไปเมียดารา โพสต์แล้ว โต้เก๋งจอดขวาง-ยังมาด่า เดือดร้อนยันลูก เผยหลักฐาน-ลั่นเจอในศาล