เลือกตั้ง 2562 : วิบากกรรมไทยรักษาชาติ กับอนาคตของพรรคฝ่ายประชาธิปไตยหลังปรากฏการณ์ 8 กุมภาฯ

พรรคไทยรักษาชาติ (ทษช.) กำลังเผชิญ “วิบากกรรม” จากรอบด้าน หลังเสนอพระนามทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี เป็นนายกรัฐมนตรีในบัญชีของพรรค ต่อสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เมื่อเช้าวันศุกร์ที่ผ่านมา (8 ก.พ.)

ล่าสุด กกต. ยกพระราชโองการในหลวง รัชกาลที่ 10 “พระบรมราชวงศ์ทุกพระองค์ทรงอยู่ในหลักการเกี่ยวกับการดำรงอยู่เหนือการเมือง”ไม่ประกาศพระนามทูลกระหม่อมหญิงฯ เป็นนายกฯ ในบัญชีของพรรค

จากเคยวาดหวัง-จัดวางสถานะตัวเองเป็น “ยานพาหนะ” ชี้ขาดชัยชนะของพรรคการเมืองฝ่ายประชาธิปไตยในสนามเลือกตั้ง 2562 ทว่าการณ์ที่ปรากฏ ทำให้ผู้นิยมประชาธิปไตยบางส่วน “รับไม่ได้” ไม่เว้นแม้กระทั่งกรรมการบริหารพรรค (กก.บห.) บางคนที่ขอออกจากการร่วมเล่น “เกมเสี่ยง”

รุ่งเรือง พิทยศิริ อดีต กก.บห.ทษช. และอดีตผู้สมัคร ส.ส. บัญชีรายชื่อ ยื่นใบลาออกจากการเป็นสมาชิกพรรคเมื่อ 4 ก.พ. ในวันเดียวกันกับการลงพระนามของทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนฯ ในหนังสือยินยอมให้ ทษช. เสนอชื่อเป็น “นายกฯ ในบัญชี” ของพรรค

รุ่งเรือง ยืนยันกับผู้สื่อข่าวว่าไม่ได้เข้าร่วมประชุม กก.บห.ทษช. ในวันดังกล่าว เพราะได้แจ้งลาออกตั้งแต่ช่วงเช้า ทราบเพียงว่าจะมีการประชุม กก.บห. แต่ไม่รู้ว่ามีวาระอะไร

“อย่าเรียกว่าชิง (ลาออก) เลยครับ เพราะว่าผมกับครอบครัวตัดสินใจจะยุติงานทางการเมืองมาตั้งแต่เดือน ม.ค. แล้วเพราะมีลูกเล็ก แต่ต้องรอดูจังหวะที่เหมาะสม” รุ่งเรือง กล่าวในระหว่างเดินทางมาตรวจสอบสถานภาพของตัวเองที่สำนักงาน กกต. ช่วงเช้าวันนี้ (11 ก.พ.) พร้อมยื่นสำเนาหนังสือขอลาออกจากการเป็นสมาชิก ทษช. ไว้ที่ กกต. อีกทาง ราวกับจงใจประกาศต่อสาธารณะว่าไม่รู้ไม่เห็นในสิ่งที่เกิดขึ้น

เมื่อถูกถามว่า รู้สึกสบายใจหรือไม่ที่ลาออกก่อนเกิด “ปรากฏการณ์ 8 กุมภาฯ” เขาปฏิเสธจะตอบคำถามข้อนี้

เช่นเดียวกับคำถามที่ว่าสิ่งที่เกิดขึ้นผิดไปจากเงื่อนไขที่ได้รับก่อนมาร่วมงานกับ ทษช. หรือไม่ รุ่งเรือง อธิบายเพียงว่าได้รับการติดต่อให้มาทำงานด้านวิชาการและจัดทำนโยบายให้พรรค ไม่มีความรู้จักเรื่องตัวบุคคล ส่วนพรรคเดินมาถึงจุดนี้ได้อย่างไร “อย่าให้ผมพูดอย่างนั้นเลย”

ปิดชื่อ “ตัวชง” พระนามทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนฯ เป็นแคนดิเดตนายกฯ

ปฏิบัติการ “สะเทือนแผ่นดิน” ของ ทษช. เกิดขึ้นเมื่อเวลา 09.10 น. ของวันที่ 8 ก.พ. ร.ท. ปรีชาพล พงษ์พานิช หัวหน้า ทษช. เปิดเผยที่มาของพระนามทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนฯ ในบัญชีนายกฯ ของ ทษช. ว่าสมาชิกรายหนึ่งเป็นผู้เสนอพระนาม ก่อนที่ กก.บห. จะมีมติเห็นชอบด้วย ถึงขณะนี้ไม่มีการเปิดเผยว่าใครคือเจ้าของข้อเสนอดังกล่าว

ปัจจุบัน กก.บห.ทษช. มีจำนวน 13 คนหลัง รุ่งเรือง ลาออกจากตำแหน่งไป 1 คน (ดูรายละเอียดด้านล่าง)

อย่างไรก็ตามปฏิบัติการนี้ยึดพาดหัวข่าวของสื่อไทย-สื่อต่างชาติได้เพียง 13 ชั่วโมงเศษ ท่ามกลางความรู้สึกแตกต่างหลากหลายจากผู้คนในสังคมการเมืองไทย

บ้างก็ส่งเสียงเฮ-โห่ร้อง เพราะเห็นว่าเป็นยุทธศาสตร์สุดแยบยลในการ “หยุดรัฐประหาร” และเป็นหนทางสร้างความปรองดองและสมานฉันท์ของทุกขั้วการเมือง

บ้างก็ว่าเห็นว่าเป็นการเดินไปสู่หายนะครั้งใหญ่ และกระทำการมิบังควรจากการดึงสมาชิกราชวงศ์เข้ามายุ่งเกี่ยวกับการเมือง

ก่อนที่ทุกอย่างแทบจะยุติลงอย่างสมบูรณ์ เมื่อมีพระราชโองการในหลวง รัชกาลที่ 10 ระบุตอนหนึ่งว่า “พระบรมราชวงศ์ทุกพระองค์อยู่ในหลักการเกี่ยวกับการดำรงอยู่เหนือการเมือง” และ “ไม่สามารถดำรงตำแหน่งใด ๆ ในทางการเมืองได้”

กกต. ยกพระราชโองการ ร. 10 “พระบรมวงศ์ราชวงศ์อยู่เหนือการเมือง” ไม่ประกาศบัญชีนายกฯ ทษช.

หลังจากนั้น ทษช. ต้องเผชิญวิบากกรรมทั้งทางการเมืองและทางกฎหมาย

ศรีสุวรรณ จรรยา เลขาธิการสมาคมองค์การพิทักษ์รัฐธรรมนูญ และ นพ. เชิดชัย ตันติศิรินทร์ ผู้สมัคร ส.ส. บัญชีรายชื่อ ทษช. และแนวร่วม นปช. กล่าวกับบีบีไทยในทำนองเดียวกันว่าวิบากกรรมทางกฎหมายขั้นต่ำที่ ทษช. ต้องรับคือ การที่ กกต. ไม่ประกาศรับรองรายชื่อ “นายกฯ ในบัญชี” ของพรรค ส่วนวิบากกรรมขั้นรุนแรงคือการยุบพรรค

ศรีสุวรรณ จรรยา ยื่นเอกสารให้กกต. ให้พิจารณายุบทษช.

Hataikarn Treesuwan/BBC Thai
ศรีสุวรรณ จรรยา ยื่นเอกสารให้กกต. ให้พิจารณากรณีทษช. เสนอชื่อทูลกระหม่อมฯ เป็นแคนดิเดตนายกฯ

ล่าสุด กกต. ได้ออกประกาศ กกต. เรื่องการแจ้งรายชื่อบุคคลที่พรรคการเมืองจะเสนอให้รัฐสภาพิจารณาแต่งตั้งเป็นนายกฯ ลงวันที่ 11 ก.พ. โดยรับรองชื่อนายกฯ ในบัญชีของ 45 พรรคการเมือง รวม 69 รายชื่อ ยกเว้นเพียงพระนามของทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนฯ พร้อมแนบเหตุผลในเอกสารข่าวที่แจกจ่ายสื่อมวลชนวา “พระบรมราชวงศ์ทุกพระองค์ทรงอยู่ในหลักการเกี่ยวกับการดำรงอยู่เหนือการเมืองและความเป็นกลางทางการเมืองของพระมหากษัตริย์ด้วย และไม่สามารถดำรงตำแหน่งใด ๆ ในทางการเมืองได้ เพราะจะเป็นการขัดกับเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญและประเพณีการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข” ทั้งนี้ได้อ้างถึงพระราชโองการที่ประกาศ ณ วันที่ 8 ก.พ. 2562 ประกอบกับรัฐธรรมนูญฉบับปี 2560

นปช. ชี้ “เป็นการคลี่คลายของฝ่ายเรา”

เดิม กก.บห.ทษช. ได้นัดประชุมกัน ณ ที่ทำการพรรค ถ.แจ้งวัฒนะ เวลา 17.00 น. โดยมี กก.บห. 3 คนมารอ ก่อนที่พรรคจะแจ้งสื่อมวลชนขอยกเลิกกำหนดการนี้

นพ. เชิดชัย เห็นว่า การออกประกาศของ กกต. ไม่ได้ทำให้พรรคเสียหายแต่อย่างใด ก็ถือว่าพรรคได้ปฏิบัติตามรัฐธรรมนูญแล้วตามมาตรา 89 วรรคสาม

ขณะที่วิภูแถลง พัฒนภูมิไทย ผู้สมัคร ส.ส. บัญชีรายชื่อ ทษช. ได้สื่อสารในกลุ่มแกนนำ นปช. ที่เป็นเพื่อนร่วมพรรคผ่านแอปพลิเคชันไลน์ว่า “เป็นการคลี่คลายของฝ่ายเรา”

ก่อนหน้านี้ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกฯ และเป็นผู้ก่อตั้งพรรคไทยรักไทย ซึ่งเป็น “รากเหง้า” ของทษช. ก็ทวีตให้กำลังใจให้เดินหน้าต่อไป

https://twitter.com/ThaksinLive/status/1094254860055175168

ส่วนนายเรืองไกร ลีกิจวัฒนะ ผู้สมัคร ส.ส. บัญชีรายชื่อ ทษช. อีกคนที่เคยเรียกร้องให้หัวหน้าพรรคและ กก.บห. ทั้งหมดลาออกเพื่อแสดงความรับผิดชอบต่อการเสนอพระนามทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนฯ เป็นนายกฯ ในบัญชีของพรรค ได้กลับจุดยืนตัวเอง โดยได้ขอให้ กก.บห. ทั้งหมดสู้ต่อไป และส่วนตัวพร้อมจะช่วยเหลือทางข้อกฎหมาย

ขณะที่การคดียุบพรรคยังไม่มีความชัดเจน หลัง ศรีสุวรรณ ขอให้ กกต. ไต่สวนและวินิจฉัยกรณี ทษช. เสนอบัญชีนายกฯ ที่ไม่เหมาะสม ขัดต่อรัฐธรรมนูญ ซึ่งนำไปสู่สาเหตุให้ยุบพรรคหรือไม่ โดย กกต. ทั้ง 7 คนได้ “ประชุมลับ” แต่ยังไม่มีมติใด ๆ ออกมาอย่างเป็นทางการ แต่มีรายงานว่า กกต. ได้ตั้งคณะกรรมการไต่สวนข้อเท็จจริงแล้ว

ศรีสุวรรณ คาดหวังให้ กกต. เร่งพิจารณาเรื่องนี้และส่งเรื่องให้ศาลรัฐธรรมนูญนูญวินิจฉัยต่อไป เพราะถ้าปล่อยให้ ทษช. เข้าสู่กระบวนการการเลือกตั้ง และศาลรัฐธรรมนูญมีคำวินิจฉัยหลัง 24 มี.ค. บ้านเมืองก็อาจเกิดความวุ่นวาย เกิดปัญหาเรื่องการหาพรรคสังกัดใหม่ของ ส.ส. เกิดปัญหาจัดตั้งรัฐบาลไม่ได้ และทำให้ คสช. ได้ยืดเวลาครองอำนาจ

สมาชิก ทษช. บอก “ยิ่งกว่ามีความสุข”

ขณะที่สมาชิก ทษช. หลายคนไม่ยี่หระต่อสิ่งที่เกิดขึ้น และไม่คิดว่าพวกเขากำลังตกอยู่ในภาวะสุ่มเสี่ยงใด ๆ เพราะไม่ได้ทำอะไรผิด อาทิ วรวัจน์ เอื้ออภิญญกุล อดีตรัฐมนตรีหลายกระทรวง บอกกับบีบีซีไทยว่าสถานการณ์ทุกอย่างยังเป็นปกติ “ทษช. ทำทุกอย่างตามกฎหมาย และทำถูกต้องตามรัฐธรรมนูญ”

เช่นเดียวกับ สุชาติ ธาดาธำรงเวช อดีต รมว. คลัง ที่ยังยิ้มได้ก่อนพูดถึงปรากฏการณ์ 8 กุมภาฯ ว่า “ตอนเช้าก็ดี ทำให้คนรู้จักพรรคผมเยอะเลยนะ ส่วนตกกลางคืน ก็ไม่เห็นมีอะไร” และ “ผมไม่คิดว่ามีความเสี่ยงอะไรเลยนะ คนใหม่ ๆ ที่ไม่มีประสบการณ์อาจกังวล แต่คนเก่าที่มีประสบการณ์อย่างผม more than happy (ยิ่งกว่ามีความสุข)”

ย้ำจุดยืน ทษช. เป็นจุดชี้ขาดฝ่ายประชาธิปไตย

ด้าน นพ. เชิดชัย ยังยืนยันว่า ทษช. ยังอยู่ในสถานะพรรคการเมืองที่ชี้ขาดชัยชนะให้ฝ่ายประชาธิปไตยได้ดังเดิม โดยจะเป็นพรรคขนาดกลางหรือเล็กที่ช่วยสกัดกั้นการเข้าสู่อำนาจของฝ่ายเผด็จการ และทำให้พรรคการเมืองฝ่ายประชาธิปไตยมีโอกาสจัดตั้งรัฐบาลได้ ตามที่แกนนำพรรคเคยนิยามว่า ทษช. คือ “ยานพาหนะฝ่ายประชาธิปไตย”

“การต่อสู้บางทีก็ต้องมีกุศโลบาย เพราะเผด็จการสมัยนี้ปลอมแปลงรูปมา แล้วทำไมฝ่ายประชาธิปไตยต้องรู้ไม่เท่าทันด้วย” นพ. เชิดชัยกล่าว

เขาบอกด้วยว่า จากการลงพื้นที่สัมผัสประชาชนในภาคอีสานส่วนใหญ่รู้สึกดีใจที่เห็นปรากฏการณ์ 8 กุมภาฯ เพราะมองกันว่าเป็น “โอกาสที่ใกล้เคียงที่สุด” ที่พรรคจะหยุดยั้งการรัฐประหารได้ และสร้างความปรองดองให้เกิดขึ้นในสังคมได้อย่างแท้จริง อย่างไรก็ตามยอมรับว่า “เสียคะแนนไปเล็กน้อย” จากปัญญาชนฝ่ายก้าวหน้าจากปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้น แต่ก็คุ้มเพราะทำให้ ทษช. เป็นที่รู้จักของประชาชนในวงกว้าง


เปิดรายชื่อ 13 กก.บห.ทษช.

  • หัวหน้าพรรค : ร.ท. ปรีชาพล พงษ์พานิช
  • รองหัวหน้าพรรค : นายฤภพ ชินวัตร น.ส. สุณีย์ เหลืองวิจิตร นายพฤฒิชัย วิริยะโรจน์ นพ. พงษ์ศักดิ์ ภูสิทธิ์สกุล
  • เลขาธิการพรรค : นายมิตติ ติยะไพรัช
  • รองเลขาธิการพรรค : นายต้น ณ ระนอง นายวิม รุ่งวัฒนจินดา นายคณาพจน์ โจมฤทธิ์
  • กรรมการบริหารพรรค : จุลพงศ์ โนนศรีชัย รศ.ดร. รุ่งเรือง พิทยศิริ (ลาออก)
  • โฆษกพรรค : นายพงศ์เกษม สัตยาประเสริฐ
  • เหรัญญิกพรรค : นางวรรษมล เพ็งดิษฐ์
  • นายทะเบียนสมาชิกพรรค : น.ส. ชยิกา วงศ์นภาจันทร์

แบนเนอร์เลือกตั้ง

BBC

คุณผู้อ่านสามารถติดตามความเคลื่อนไหว สัมภาษณ์พิเศษ บทวิเคราะห์ พร้อมทั้งทำความรู้จักกับ การเลือกตั้ง 2562 โดยทีมงานบีบีซีไทยได้ที่เว็บไซต์ www.bbc.com/thai/election2019 พร้อมทั้งสื่อสังคมออนไลน์บีบีซีไทยผ่านทาง เฟซบุ๊ก, อินสตาแกรม และ ยูทิวบ์ รวมทั้ง #ThaiElection2019 หรือ #เลือกตั้ง2562

บทความก่อนหน้านี้รวบคาสมุย สิงห์รถบรรทุก ซุก ใบกระท่อม 10 กระสอบ ขายนักท่องเที่ยว
บทความถัดไป4 โจ๋กร่าง! ชักปืนจี้ทำร้ายเจ้าของที่ดิน หลังเพิ่งถูกเผาศาลา ทางลงหาดนุ้ย