ฮาซัน: ไลฟ์ได้แรงอก เปลี่ยนชีวิตพ่อค้าอาหารทะเลตากแห้ง

ฮาซัน: ไลฟ์ได้แรงอก เปลี่ยนชีวิตพ่อค้าอาหารทะเลตากแห้ง – BBCไทย

“ยินดีต้อนรับเข้าสู่ฮาซันอาหารทะเลตากแห้งจังหวัดสะ…ตูล! บอกเลยว่าหรอยจัง…ฮู้! บอกเลยว่าได้แรง…อก!” เสียงหนักทุ้มตะโกนผ่านเฟซบุ๊กไลฟ์ ของทีมงาน และ “อาบังฮาซัน” หรือ นายอนุรักษ์ สรรฤทัย วัย 29 ปี กลายเป็นเอกลักษณ์ที่ทำให้มีผู้ชมเข้ามาดูและซื้ออาหารทะเลตากแห้งผ่านทางออนไลน์ อย่างล้นหลาม จนสามารถสร้างยอดขายได้มากกว่า 1 ล้านบาทต่อคืน

ปลาหมึกตากแห้ง กุ้งแห้ง และอาหารทะเลตากแห้งอีกหลายชนิด จากชาวบ้านกว่า 30 ครัวเรือน ในชุมชนปากบารา จังหวัดสตูล ถูกห่อใส่กล่องไปรษณีย์ตลอดทั้งวัน ตามออร์เดอร์ที่ส่งเข้ามาทางกล่องข้อความในเพจเฟซบุ๊ก ‘อาหารทะเลตากแห้ง จ.สตูล’ จนต้องมีแอดมิน (ผู้ดูแลแฟนเพจ) 5-7 คน คอยตอบลูกค้าตลอด 24 ชั่วโมง

ช่วงเวลาประมาณสามทุ่มถึงเที่ยงคืนของทุกวัน ฮาซัน จะไลฟ์ขายอาหารทะเลผ่านทางเฟซบุ๊ก ซึ่งในแต่ละคืนจะมียอดคนดูรวมกันต่อวิดีโอมากกว่า 100,000 คน ขณะที่มีผู้กดถูกใจเพจเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ทะลุ 4 แสนคนแล้ว

แต่หากย้อนกลับไปในช่วงเดือนเดียวกันนี้ของปีที่แล้ว ฮาซัน เพิ่งเริ่มทดลองขายของผ่านเฟซบุ๊กเป็นครั้งแรก เขาเล่าว่าในขณะนั้นเต็มไปด้วยความเสี่ยง และความยากลำบาก

ชาวประมงตัวจริง

“พ่อผมทำอาชีพประมงครับ…ผมก็ออกทะเลกับพ่อผม ชีวิตที่อยู่ในทะเล ผมรู้ดีว่ามันเป็นอย่างไร…มันสนุก มันมัน มันมีอาการ ‘ไฮยา ฮาเล ไฮยา ฮัลลาวา'” ฮาซัน เล่าให้บีบีซีไทยฟัง พร้อมกับทำท่าดึงอวนให้ดู

เขาเติบโตมากับธุรกิจประมง และเริ่มทำงานหลังจากที่เรียนจบมัธยมปลาย อาชีพล่าสุดของเขาก่อนที่จะมาไลฟ์ขายอาหารทะเล คือพิธีกรรายการขายยาสมุนไพรที่ช่องทีวีเคเบิลแห่งหนึ่งในกรุงเทพฯ

PARIS JITPENTOM/BBC THAI

“ก็เริ่มนั่งเล่นเฟซบุ๊กอย่างนี้ครับ ก็เห็นเขาขายกันได้เยอะแยะ อันนี้ก็ขายได้ อันนู้นก็ขายได้ เราก็อยากจะลองขายดูบ้าง” ฮาซัน ย้อนเล่าถึงจุดเริ่มต้น แต่ถึงแม้ว่าจะเริ่มมีความคิดที่จะไลฟ์ขายผลิตภัณฑ์จากชุมชนที่เขาคุ้นเคยมาตั้งแต่ยังเล็ก เขายังติดปัญหาด้านเงินลงทุน เมื่อเอ่ยปากบอกพ่อ พ่อก็ถามกลับว่า “จะขายได้หรือ จะเอาเงินเขาอย่างไร…ขายแบบเดิมดีแล้ว”

“แต่ก่อนชาวบ้าน เขาจะเดินขายกันตามชาดหาด…เดินกันเป็นสิบกิโล บางคนไม่มีรายได้” ฮาซันบอก

เขาเล่าว่า ธุรกิจประมงเป็นธุรกิจที่ใช้สินเชื่อเป็นส่วนใหญ่ ชาวบ้านจะส่งสินค้าให้พ่อค้าแม่ค้าคนกลาง เพื่อนำไปขายก่อน กว่าที่ชาวบ้านจะได้เงิน ก็กินเวลานานเกือบเดือน

PARIS JITPENTOM/BBC THAI

“ผมก็เลยเสนอว่าพรุ่งนี้เดี๋ยวผมจ่ายตังค์ให้เลย ทั้งที่ผมไม่มีตังค์ ธุรกิจมันมีความเสี่ยงเสมอ จังหวะที่เสี่ยงนั่นแหละ มันจะวิ่งให้คุณขึ้นหรือลงก็ได้ เราต้องตัดสินใจ” ฮาซัน กล่าวกับบีบีซีไทย

อย่างไรก็ตามในช่วงแรกของการไลฟ์ขายอาหารทะเลตากแห้งของเขา ชาวบ้านยังไม่ปล่อยสินค้าให้เขามากนัก ฮาซัน บอกว่า เขาไม่มีเครดิต ชาวบ้านจึงยังไม่ไว้ใจ และเชื่อแม่ค้าประจำมากกว่า ฮาซัน จึงเปลี่ยนวิธีการขายด้วยไปทำเฟซบุ๊กไลฟ์ที่แหล่งผลิตอาหารทะเลตากแห้งของชาวบ้านเสียเลย

“ผมก็ใช้วิธีการว่า เดี๋ยวผมจะขายตรงนี้แล้วจ่ายตังค์ตรงนี้เลย นี่คือปลาเค็มนะครับ…เอาไปแกงเทโพ ผมว่าสุดยอดมาก เอาชิ้นนี้ CF (คอนเฟิร์ม) เลยฮะ CF มา โอนตังค์เลยครับ โอนแล้วเอาเงินให้ชาวบ้าน ทำแบบนี้ตลอดจนเกิดความเชื่อใจ”

ยึดเฟซบุ๊กไลฟ์เป็นอาชีพหลัก

หลังจากเริ่มเห็นทิศทางความเป็นไปได้ของการไลฟ์ขายอาหารทะเลบ้างแล้ว แต่ฮาซัน ก็ยังคงมีงานประจำเป็นพิธีกรรายการขายยาสมุนไพร ที่โทรทัศน์เคเบิลแห่งหนึ่งในกรุงเทพฯ ก่อนเขาจะเดินทางกลับไปทำงาน เขาจึงซื้ออาหารทะเลตากแห้งติดตัวไปบ้าง

PARIS JITPENTOM/BBC THAI

ตอนอยู่กรุงเทพฯ เขาขายอาหารทะเลตากแห้งผ่านทางเฟซบุ๊กไลฟ์ทุกวันหลังเลิกงาน โดยใช้อาหารทะเลชุดเดิมเป็น “ตัวโชว์” ในการไลฟ์ เมื่อมีคนซื้อแล้ว เขาจึงให้ภรรยาที่อยู่จังหวัดสตูล นำเงินไปซื้ออาหารทะเลตามรายการที่ลูกค้าสั่งซื้อ และจัดส่งไปรษณีย์ไปให้ลูกค้า

ในขณะนั้น ฮาซัน สามารถทำยอดขายได้ประมาณวันละ 2,000-3,000 บาท ได้กำไรประมาณ 700-800 บาทต่อวัน พอจะเป็นอาชีพเสริมจากงานหลักที่ได้เงินเดือนหนึ่งหมื่นกว่าบาท

ฮาซัน ไลฟ์ขายอาหารทะเลตากแห้งเป็นอาชีพเสริมอยู่ประมาณหนึ่งเดือน จนภรรยาของเขาบอกข่าวที่ทำให้ ฮาซัน ตกใจจนต้องรีบกลับจังหวัดสตูล นั่นก็คือมีชาวบ้านนำอาหารทะเลตากแห้งมาฝากไว้ที่บ้านเพื่อให้ ฮาซัน ขายเป็นจำนวนมาก

หลังจากนั้น ฮาซัน ก็สามารถสร้างยอดขายได้เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ จนตัดสินใจลาออกจากงานประจำ และหันมาไลฟ์ขายอาหารทะเลตากแห้งเป็นอาชีพหลัก

ถ้าคนไม่เชื่อ ขายให้ตายคนก็ไม่โอนเงิน

แม้ว่าจะมีทุนเดิมด้านการขาย จากการเป็นพิธีกรรายการขายสินค้าอยู่แล้ว แต่ ฮาซัน กล่าวกับบีบีซีไทยว่า ลักษณะการพูด การถ่ายทำทางออนไลน์ แตกต่างกับรายการทางโทรทัศน์ค่อนข้างมาก

ฮาซัน ดูวิธีการขายของออนไลน์จากคนอื่น ๆ และหยิบยกเอกลักษณ์ของแต่ละคนมาผสมกัน เขาเริ่มต้นจากการสั่งซื้อชุดเซฟ เพื่อให้คนสามารถจดจำเขาได้ มีกระดิ่งเอาไว้ประกอบการพูด และมีการเล่าเรื่องราวของเขา และชาวบ้าน ชาวประมง ในกระบวนการผลิตอาหารทะเลตากแห้ง

PARIS JITPENTOM/BBC THAI

“เฟซบุ๊กเป็นตลาดที่คุณต้องสร้างให้คนเชื่อใจคุณมากที่สุด ถ้าคนไม่เชื่อคุณ ขายให้ตายคนก็ไม่โอนเงินให้คุณหรอก…คุณต้องเปิดเผยตัวตนออกมา ถ้าจะขายของ เปิดเผยไปเลย” ฮาซัน บอกกับบีบีซีไทย

หลังจากขายไปสักระยะ ฮาซัน เริ่มลงทุนซื้ออุปกรณ์ใหม่ ทั้งโทรทัศน์มือถือ ไฟ และไมโครโฟน เพื่อคุณภาพการถ่ายทอดสดที่คมชัดมากขึ้น และเพิ่มอรรถรสให้กับผู้ชม

ฮาซัน: ไลฟ์ได้แรงอก
PARIS JITPENTOM/BBC THAI

ฮาซัน กลายเป็นผู้จุดประกายการไลฟ์ขายของของอีกหลายคน เขาเล่าว่าจังหวัดอื่น ๆ ที่มีแหล่งผลิตอาหารทะเลตากแห้ง ก็เริ่มมีคนไลฟ์บ้าง บางแห่งชาวบ้านซึ่งเป็นผู้ผลิตก็เป็นคนไลฟ์ด้วยตัวเอง ในขณะที่สินค้าอื่น ๆ ซึ่งไม่เคยมีคนคิดจะทำเฟซบุ๊กไลฟ์ขายอย่างปลาร้า ก็มีแม่ค้าที่ได้แรงบันดาลใจจาก ฮาซัน ทำบ้างจนสร้างกำไรได้วันละ 2,000 บาทแล้วเช่นกัน

“ใครจะเอาไปเลียนแบบได้เลย ผมไม่เคยปิดกั้น…มีคนบอกว่าพอมีคนขายมากขึ้น คนจะเริ่มหายไปเรื่อย ๆ แต่เราไม่ได้ขายเสื้อผ้าขายกระเป๋า ซึ่งมันจะเปลี่ยนแปลงไปเรื่อยตามกระแส กุ้งมันก็ยังเป็นกุ้ง กินมันก็เป็นคำว่ากิน เขาก็ต้องกินทุกวัน ข้าวสารเขาก็ยังต้องซื้อทุกวันเลย…มนุษย์เรามันหิว” ฮาซัน กล่าว

ชุบชีวิตผลิตภัณฑ์ชุมชน

นอกจากการไลฟ์ขายอาหารทะเลตากแห้ง จะสามารถสร้างรายได้ให้ตัวของ ฮาซัน จนยึดเป็นอาชีพหลักได้แล้ว ผลกระทบที่ตามมาคือชาวบ้านในชุมชน มีรายได้เพิ่มมากขึ้น และมีการขยับขยายกิจการเช่นกัน

PARIS JITPENTOM/BBC THAI

“คือตอนแรกไม่ได้คิดอ่ะครับ คิดแค่ว่าเอาเงินมาให้มีเงินใช้พอ อีกส่วนหนึ่งก็คิดว่าช่วยชาวบ้าน…แต่เราจะทำได้ยังไง เราเริ่มต้นจากไลฟ์สดเอง มันจะไปถึงขนาดนั้นได้อย่างไร…แต่พอมันดังมันมีชื่อเสียงขึ้นมา ยอดซื้อมากขึ้น ยอดสั่งมากขึ้น มันเลยทำให้ชาวบ้านมีรายได้ ผมดีใจมากเรื่องนี้ คนหมดหนี้สินกันเยอะ มีเงินเก็บ” ฮาซัน บอกกับบีบีซีไทย

ขณะนี้ ฮาซัน มีทีมงานราว 45 คน ทั้งคอยช่วยเวลาทำเฟซบุ๊กไลฟ์ การบรรจุสินค้าเพื่อส่งไปรษณีย์ รวมถึงแอดมิน (ผู้ดูแลแฟนเพจ) คอยตอบคำถามและจดบันทึกรายการสั่งซื้อ ซึ่งทีมงานเกือบทั้งหมด ล้วนเป็นคนในชุมชน ในระหว่างสัมภาษณ์กับบีบีซีไทย ก็มีสายเรียกเข้ามาหา ฮาซัน เพื่อขอสมัครเป็นทีมงานด้วย ฮาซัน ตอบว่า “ตอนนี้คนเต็ม ส่งใบสมัครมาก่อน”

PARIS JITPENTOM/BBC THAI /
“เหล่าแอดมิน” ทีมงานของฮาซัน คอยตอบลูกค้าและรับออร์เดอร์ตลอด 24 ชั่วโมง

“ก่อนหน้านี้ผมบอกกับทีมงานน้อง ๆ ว่า ถ้าต่อไปเราขายได้วันละล้านนี่ แพ็ค (บรรจุ) อย่างไร หัวเราะขำกันหมดเลย ตอนนั้นขายได้วันละ สองแสนบาท คนที่จะขายของได้วันละล้าน จะต้องใช้เงินเยอะมาก พูดผ่านไปได้แค่เดือนเดียว ได้สองล้านห้า ทุกวันนี้ได้คืนละล้านกว่าบาท วันละสิบล้านอาจจะเกิดขึ้นได้ แต่ตอนนี้ขอแค่นี้ก่อน แพ็คไม่ทันแล้ว” ฮาซัน หัวเราะ

“ผมพูดกับตัวเองหน้ากระจก ไอ้ฮาซันเอ้ย เอ็งทำได้แล้วนะ พูดกับตัวเอง ทำได้ขนาดนี้เลยหรือ แต่ก่อนเราแค่คนนอกสายตาของคนอื่น แต่ตอนนี้เราอยู่ในสายใจของคนอื่น” ฮาซัน กล่าว

บทความก่อนหน้านี้รวบสาว แก๊งคอลเซ็นเตอร์ อ้างเป็นพนักงานไปรษณีย์หลอกเหยื่อโอนเงินรวมกว่า 3 ล้าน
บทความถัดไปช็อก! กองศพเกลื่อนห้องดับจิต-เมืองทิจัวนา “แดนอันตราย” เม็กซิโก