พบแม่ลิงโบโนโบ นิสัยเจ้ากี้เจ้าการ ช่วยลูกชายจับคู่ผสมพันธุ์

แม่ลิงโบโนโบ
Getty Images

พบแม่ลิงโบโนโบ นิสัยเจ้ากี้เจ้าการ ช่วยลูกชายจับคู่ผสมพันธุ์

ลิงโบโนโบ (Bonobo) หรือลิงชิมแปนซีแคระนั้น มีพฤติกรรมหลายอย่างที่คล้ายคลึงกับมนุษย์เราอย่างมาก ล่าสุดนักวิทยาศาสตร์พบว่าแม่ลิงโบโนโบยังมีนิสัยชอบเจ้ากี้เจ้าการ เหมือนกับแม่คนที่ชอบเข้าไปวุ่นวายกับเรื่องต่าง ๆ ในชีวิตของลูกเพื่อช่วยเหลือผลักดันให้ประสบความสำเร็จ ไม่เว้นแม้แต่เรื่องการหาคู่ครอง

นักวานรวิทยา (Primatologist) จากสถาบันมักซ์พลังก์เพื่อการศึกษามานุษยวิทยาวิวัฒนาการในเยอรมนี เผยแพร่ผลการวิจัยล่าสุดในวารสาร Current Biology โดยระบุว่าพฤติกรรมของแม่ลิงโบโนโบนั้นมีผลต่อการประสบความสำเร็จในเรื่องต่าง ๆ ของลูกลิงเพศผู้เป็นอย่างมาก แม้แต่ในเรื่องการจับคู่ผสมพันธุ์และให้กำเนิดลูกหลาน

จากการเฝ้าสังเกตฝูงลิงโบโนโบในป่าของสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก ทีมผู้วิจัยพบว่าแม่ลิงโบโนโบจะกระตือรือร้นอย่างมากในเรื่องการจัดแจงให้ลูกชายได้มีทายาท โดยจะทั้งฉุดลากและผลักดันตัวลูกให้ได้ไปพบหน้าลิงตัวเมียที่เหมาะสมจะเป็นแม่พันธุ์ จากนั้นแม่ลิงจะช่วยเฝ้าระวังไม่ให้ลิงตัวผู้ที่ก้าวร้าวตัวอื่น ๆ เข้ามาแย่งตัวเมียไป แถมยังพุ่งเข้าโจมตีลิงตัวผู้ที่เข้ามายุ่มย่ามตอนลูกชายและลูกสะใภ้กำลังทำกิจกรรมทางเพศกันอยู่อีกด้วย

ทีมผู้วิจัยพบว่า นิสัยเจ้ากี้เจ้าการดังกล่าวของแม่ลิงโบโนโบ ทำให้ลิงตัวผู้ที่อาศัยอยู่กับแม่มีโอกาสในการสืบพันธุ์และมีลูกของตัวเองสูงกว่าถึง 3 เท่า เมื่อเทียบกับลิงตัวผู้ที่ใช้ชีวิตตามลำพัง

สถานะทางสังคมของแม่ลิงโบโนโบยังช่วยในการหาคู่ให้ลูกชายได้ง่ายขึ้นอีกด้วย เนื่องจากกลุ่มผู้นำของฝูงมักจะเป็นตัวเมีย ทำให้แม่ลิงโบโนโบที่มีสถานะสูงสามารถนำลูกชายไปเข้ากลุ่มตัวเมียที่พร้อมผสมพันธุ์ได้

ส่วนแม่ลิงที่ไม่ได้อยู่ในแวดวงสังคมดังกล่าว จะช่วยลูกชายด้วยการป้องกันไม่ให้คู่ของลูกถูกลิงตัวผู้อื่น ๆ เข้ามาแย่งไป หรือแม้กระทั่งเข้าขัดขวางลิงตัวผู้ที่กำลังจะผสมพันธุ์กับตัวเมียที่มันหมายตาไว้

เมื่อเปรียบเทียบพฤติกรรมนี้กับนิสัยของแม่ลิงชิมแปนซีป่าที่คล้ายคลึงกัน ทีมผู้วิจัยกลับพบว่าการช่วยเหลือลูกชายให้ได้จับคู่ผสมพันธุ์ของลิงชิมแปนซีป่าไม่สู้ประสบความสำเร็จเท่าลิงโบโนโบ เนื่องจากสังคมของชิมแปนซีนั้นถือว่าตัวผู้เป็นใหญ่กว่าตัวเมีย ทำให้แม่ลิงไม่มีบทบาทสำคัญมากนัก

อย่างไรก็ตาม แม่ลิงโบโนโบไม่ได้มีส่วนช่วยเหลือในการจับคู่ผสมพันธุ์ของลูกสาว หรือช่วยเลี้ยงดูหลานที่เกิดจากลูกสาวแต่อย่างใด เนื่องจากลิงโบโนโบตัวเมียมักแยกตัวออกไปมีครอบครัวของตัวเองในถิ่นอื่น ในขณะที่ลิงโบโนโบตัวผู้จะยังคงอาศัยอยู่กับแม่ต่อไป แม้จะเติบโตจนถึงวัยเจริญพันธุ์แล้วก็ตาม

ทีมผู้วิจัยสรุปว่า การที่แม่ลิงช่วยให้ลูกชายได้จับคู่ผสมพันธุ์ ถือว่าเป็นกลยุทธ์ที่ชาญฉลาดทางวิวัฒนาการ เพราะช่วยให้พันธุกรรมของตนเองได้รับการสืบทอดและแพร่กระจายออกไป โดยไม่ต้องตั้งท้องและคลอดลูกเอง

บทความก่อนหน้านี้ขนไก่ไทย หืดจับประเดิมสุธีรมานคัพ พลิกเฉือนรัสเซียสุดมัน
บทความถัดไปลุ้นช่วยหนูน้อยมาเลย์ป่วยมะเร็งปาก ผู้คนบริจาคให้ไปรักษาที่ลอนดอน