รูปทรงกะโหลกศีรษะมนุษย์มี “สัดส่วนทอง” เหมือนในงานศิลปะ

รูปทรงกะโหลกศีรษะมนุษย์
Science Photo Library

รูปทรงกะโหลกศีรษะมนุษย์มี “สัดส่วนทอง” เหมือนในงานศิลปะ – BBCไทย

เชื่อกันว่าสิ่งสวยงามที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติหรือศิลปะชั้นยอดที่มนุษย์สร้างสรรค์ขึ้น ล้วนแต่มีรูปทรงตามแบบแผนของ “สัดส่วนทอง” (Golden Ratio) ซึ่งเป็นสูตรสำเร็จของความงามและความประณีตซับซ้อนที่เป็นสากลในสรรพสิ่ง ล่าสุดมีผู้ค้นพบว่า แม้แต่กะโหลกศีรษะของมนุษย์ก็สร้างขึ้นด้วยสัดส่วนทองนี้เช่นกัน

ศาสตราจารย์ราฟาเอล ทาร์มาโก ผู้เชี่ยวชาญด้านประสาทศัลยศาสตร์จากมหาวิทยาลัยจอห์นส์ฮอปกินส์ของสหรัฐฯ เผยถึงการค้นพบข้างต้นในวารสาร Journal of Craniofacial Surgery โดยระบุว่าความยาวของเส้นโค้งที่ผ่ากลางกะโหลกศีรษะ ซึ่งเริ่มจากจุดสูงสุดของสันจมูก (Nasion) มาถึงโหนกท้ายทอย (Inion) ที่ด้านหลังของศีรษะ มีลักษณะของสัดส่วนทองแฝงอยู่ โดยคิดเป็นค่าทางคณิตศาสตร์ได้ราว 1.6

ตัวเลขดังกล่าวใกล้เคียงอย่างมากกับค่าของสัดส่วนทอง หรือค่า Phi ซึ่งถือเป็นจำนวนอตรรกยะ (Irrational numbers) คิดเป็นเลขทศนิยมไม่รู้จบได้ที่ 1.618… โดยก่อนหน้านี้พบค่าทางคณิตศาสตร์ดังกล่าวในลวดลายและโครงสร้างของพืชและสัตว์หลายชนิด เช่นในลูกสน เปลือกหอย ไปจนถึงในพายุเฮอริเคนและดาราจักรต่าง ๆ รวมทั้งในหัวใจและเซลล์เม็ดเลือดของมนุษย์

สัดส่วนทองนั้นสามารถจะคำนวณหาได้ โดยนำเส้นสำคัญเส้นหนึ่งในลวดลายหรือรูปทรงต่าง ๆ มาแบ่งออกเป็นสองส่วนให้มีความยาวไม่เท่ากัน เมื่อใดที่อัตราส่วนระหว่างส่วนที่ยาวกว่าหารด้วยส่วนที่สั้นกว่า มีค่าเท่ากับอัตราส่วนระหว่างความยาวทั้งหมดหารด้วยส่วนที่ยาวกว่า เมื่อนั้นค่าทางคณิตศาสตร์ที่ทำให้เกิดความสวยงามสมบูรณ์แบบมากที่สุดจะปรากฏขึ้น

ในกรณีของกะโหลกศีรษะมนุษย์นั้น เมื่อนำความยาวจากจุดรอยประสานกะโหลกศีรษะด้านหน้า (Bregma) หรือจุด B ที่วัดไปยังโหนกท้ายทอยหรือจุด I มาหารด้วยความยาวที่วัดจากจุดสูงสุดของสันจมูกหรือจุด N ไปถึงจุดB แล้ว จะสามารถคำนวณได้ตัวเลขอัตราส่วนเท่ากับความยาวเส้นโค้งกะโหลกศีรษะทั้งหมด (N ถึง I) หารด้วยความยาวจากจุด B ถึงจุด I แบบพอดิบพอดี โดยจุดที่ใช้ในการคำนวณเหล่านี้เป็นตำแหน่งโครงสร้างที่สำคัญของกะโหลกมนุษย์ทั้งสิ้น

โครงสร้างของเปลือกหอยนอติลุสหรือหอยงวงช้าง เป็นตัวอย่างคลาสสิกของสัดส่วนทองในธรรมชาติ

Getty Images
โครงสร้างของเปลือกหอยนอติลุสหรือหอยงวงช้าง เป็นตัวอย่างคลาสสิกของสัดส่วนทองในธรรมชาติ

ศ.ทาร์มาโกและทีมวิจัยยังได้ตรวจสอบสัดส่วนรูปทรงกะโหลกศีรษะของมนุษย์ 100 ราย เทียบกับกะโหลกศีรษะของสัตว์ 6 ชนิด ได้แก่สุนัข กระต่าย เสือ สิงโต และลิงอีกสองชนิด ทั้งหมดจำนวน 70 ตัว พบว่ากะโหลกศีรษะของมนุษย์มีความใกล้เคียงตรงกับสัดส่วนทองมากที่สุด ในขณะที่สัตว์อื่น ๆ จะมีรูปทรงกะโหลกศีรษะเข้าใกล้สัดส่วนทองมากขึ้นตามแต่ชนิดพันธุ์ โดยสัตว์ที่มีวิวัฒนาการและความซับซ้อนของสมองสูงกว่า จะมีรูปทรงกะโหลกศีรษะเข้าใกล้สัดส่วนทองมากขึ้นตามลำดับ

ศ. ทาร์มาโกระบุในงานวิจัยที่ตีพิมพ์ว่า “วิวัฒนาการในช่วงหลายพันปีที่ผ่านมา ทำให้กะโหลกศีรษะมนุษย์กลายเป็นศูนย์รวมของความกลมกลืนอันงดงาม ที่ผสมผสานระหว่างรูปทรงโครงสร้างและประโยชน์ใช้สอยอย่างลงตัว”

“เราเชื่อว่าการค้นพบครั้งนี้มีนัยสำคัญอย่างยิ่ง ทั้งในด้านมานุษยวิทยาและวิวัฒนาการ ซึ่งจะต้องศึกษากันต่อไปว่า สัดส่วนทองเป็นสัญลักษณ์ของระเบียบแบบแผนขั้นสูงสุดในธรรมชาติ ที่จะนำสิ่งมีชีวิตไปสู่ความสมบูรณ์แบบใช่หรือไม่”

บทความก่อนหน้านี้ป๊อปอาย คว้าแชมป์ มวยไทยตัดเชือก มวยไทยตัดเชือก
บทความถัดไปหงส์หวิดโดนจิ้งจอกหยุดสถิติชนะรวด พรีเมียร์ลีก แต่ได้จุดโทษทดเจ็บนำชัย