logo

วันเสาร์ ที่ 6 มิ.ย. 2563

หน้าแรก
อาชญากรรม ทุกทิศทั่วไทย
ประเด็นร้อน วิเคราะห์การเมือง
เกาะติดกระแสหุ้นและการเงิน อสังหาฯ ยานยนต์ ไอที-สมาร์ทโฟน
รอบโลก หนังสือพิมพ์หน้าหนึ่ง นิวส์มอนิเตอร์ BBC Thai BBC Burmese ข่าวในพระราชสำนัก
ข่าวโควิด-19 เด่นออนไลน์ บันเทิง
กีฬาต่างประเทศ ไทยซอคเกอร์ เกมส์ - อีสปอร์ต ONE CHAMPIONSHIP
หวย ดวง
ข่าวทะลุคน วงล้อเศรษฐกิจ สดจากสนามข่าว ทิ้งหมัดเข้ามุม ชกไม่มีมุม ข่าวข้น คนเข้ม บ.ก. ตอบจดหมาย วิทยาการ คอลัมน์พระเครื่อง ข่าวสดทีวีไกด์ ยานยนต์
คลิปฮอต
บิวตี้ อิ่มอร่อย ท่องเที่ยว
เคล็ดลับการเงิน ลงทุนเรื่องง่าย รีวิวผลิตภัณฑ์

อนุภาคผี "นิวทริโน" ไม่สมมาตรกับคู่ปฏิสสาร หลักฐานใหม่ไขปริศนากำเนิดจักรวาล

17 เม.ย. 2563 - 00:59 น.

อนุภาคผี "นิวทริโน" ไม่สมมาตรกับคู่ปฏิสสาร หลักฐานใหม่ไขปริศนากำเนิดจักรวาล - BBCไทย

มีน้อยคนที่จะทราบว่า การที่มนุษย์เราและสิ่งทั้งหลายทั้งปวงเกิดขึ้นและดำรงอยู่ในทุกวันนี้ได้ เพราะมีความไม่สมดุลหรือ "อสมมาตร" (asymmetry) ของสสารในขณะที่เอกภพถือกำเนิดขึ้น ซึ่งความไม่สมดุลนี้ทำให้จักรวาลมีสสารอยู่เต็มแน่นไม่ว่างเปล่า แต่ก็ยังคงเป็นปริศนาในหมู่นักฟิสิกส์อยู่ว่า ภาวะอสมมาตรนี้เกิดขึ้นกับอนุภาคมูลฐานชนิดใดบ้าง

ภาวะอสมมาตรระหว่างสสารและปฏิสสาร (matter-antimatter asymmetry) ถูกนำมาใช้อธิบายปรากฏการณ์ที่เอกภพในปัจจุบันมีสสารอยู่มากกว่าคู่ตรงข้ามของมันคือปฏิสสารอยู่บ่อยครั้ง เนื่องจากเป็นหลักการเดียวที่ให้คำตอบได้ว่า เหตุใดอนุภาคมูลฐานต่าง ๆ ที่ถือกำเนิดขึ้นหลังบิ๊กแบง จึงไม่หักล้างกับอนุภาคคู่ตรงข้ามหรือปฏิสสารของมันเองที่มีอยู่เท่ากันจนหมดสิ้นไปแต่แรก ซึ่งหากเป็นเช่นนั้น เอกภพจะเหลือเพียงความว่างเปล่าและแสงสว่างชั่วขณะ

ล่าสุด ทีมนักฟิสิกส์นานาชาติจากโครงการ T2K Collaboration และเครื่องมือตรวจจับอนุภาคนิวทริโน Super-Kamiokande ของญี่ปุ่น เผยผลการวิเคราะห์ข้อมูลที่รวบรวมมาเกือบสิบปีว่า อนุภาคนิวทริโนเกิดการสั่นและเปลี่ยนสถานะเป็นนิวทริโนต่างชนิด หรือเฟลเวอร์ (flavors) รวมทั้งเปลี่ยนเป็นอนุภาคคู่ตรงข้ามหรือปฏินิวทริโน (anti-neutrino) ในอัตราความเป็นไปได้ที่ไม่เท่ากัน โดยรายงานวิจัยนี้ตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสาร Nature ฉบับล่าสุด

KAMIOKA OBSERVATORY
เครื่องมือตรวจจับอนุภาคนิวทริโน Super-Kamiokande ที่จังหวัดกิฟุของญี่ปุ่น

ปรากฏการณ์ดังกล่าว ละเมิดกฎเกณฑ์ของฟิสิกส์อนุภาคที่เรียกว่า CP Symmetry หรือความสมมาตรระหว่างประจุคู่ตรงข้ามและความเหมือนหรือเท่าเทียมกันในคุณสมบัติของอนุภาคแต่ละฝ่าย ทั้งสสารและปฏิสสาร

ก่อนหน้านี้มีการค้นพบว่าควาร์ก (quark) อนุภาคที่เป็นองค์ประกอบของโปรตรอนและนิวตรอน มีความไม่สมดุลในการสั่นเปลี่ยนสถานะไปมาระหว่างตัวมันเองและคู่ตรงข้ามคือปฏิควาร์ก (anti-quark) เช่นกัน แต่อสมมาตรของอนุภาคชนิดนี้เพียงอย่างเดียว ไม่เพียงพอที่จะนำไปอธิบายภาวะที่เป็นอยู่ของเอกภพในปัจจุบันได้

CECUBE / NSF
เซนเซอร์ตรวจจับอนุภาคนิวทริโนในน้ำแข็งที่ขั้วโลกใต้ของโครงการทดลองไอซ์คิวบ์

ดังนั้น การค้นพบว่านิวทริโนซึ่งเป็นอนุภาคที่มีอยู่จำนวนมหาศาล เกิดการสั่นเปลี่ยนสถานะจากมิวออนนิวทริโน (muon neutrino) กลายเป็นอิเล็กตรอนนิวทริโน (electron neutrino) ซึ่งยังคงนับเป็นสสารอยู่ มากกว่าจะเปลี่ยนสถานะเป็นปฏินิวทริโน (anti-neutrino) หรือปฏิสสาร จึงเป็นหลักฐานที่ช่วยให้แนวคิดเรื่องภาวะอสมมาตรระหว่างสสารและปฏิสสารหนักแน่นสมเหตุสมผลยิ่งขึ้น

อนุภาคนิวทริโนหรือ "อนุภาคผี" (Ghost particle) คืออนุภาคมูลฐานชนิดหนึ่งที่ตรวจจับได้ยาก เนื่องจากมีมวลอยู่น้อยมากเหมือนกับไม่มี สามารถทะลุผ่านวัตถุต่าง ๆ ได้โดยไม่ทำให้เกิดปฏิกิริยาใด ๆ ขึ้นทั้งสิ้น จนเป็นที่มาของฉายาที่ทำให้นึกถึงภูตผีปีศาจนั่นเอง

ตามปกติแล้วอนุภาคนิวทริโนที่พบบนโลกส่วนใหญ่มาจากดวงอาทิตย์ โดยนิวทริโนปริมาณราว 1 แสนล้านอนุภาคเคลื่อนผ่านพื้นที่ขนาดเท่าปลายนิ้วของเราไปในทุกวินาที

นิวทริโนมีอยู่ 3 ชนิดหรือ "เฟลเวอร์" (flavor) ) คือมิวออน เทา และอิเล็กตรอน แต่ละชนิดมีมวลมากน้อยแตกต่างกันไป โดยระหว่างที่เคลื่อนผ่านวัตถุต่าง ๆ นิวทริโนจะเกิดการสั่นจนสามารถเปลี่ยนสถานะไปมาระหว่าง 3 เฟลเวอร์ที่มีอยู่ได้ เปรียบเสมือนไอศกรีมลูกหนึ่งที่มีสามรสชาติอยู่รวมกัน ทั้งช็อกโกแลต วานิลลา และสตรอว์เบอรี โดยสามรสชาตินี้จะปรากฏอยู่เสมอ แต่มีการเปลี่ยนแปลงสัดส่วนของแต่ละรสไปได้เรื่อย ๆ


เกาะติดข่าวสำคัญ

กดติดตาม "ข่าวสด"

single-line


ติดตามข่าวสด


ข่าวเด่นประจำวัน












ภาพที่

อนุภาคผี "นิวทริโน" ไม่สมมาตรกับคู่ปฏิสสาร หลักฐานใหม่ไขปริศนากำเนิดจักรวาล