จีนผ่านกฎหมายคัดกรอง “คนรักชาติ” เป็น ส.ส. ฮ่องกง

30 มี.ค. 2564 - 22:55 น.

จีนผ่านกฎหมายคัดกรอง “คนรักชาติ” เป็น ส.ส. ฮ่องกง – BBCไทย

เกาะติดข่าว กดติดตาม ข่าวสด

จีนผ่านร่างกฎหมายปฏิรูปการเลือกตั้งของฮ่องกงที่เอื้อให้รัฐบาลจีนแผ่นดินใหญ่สามารถควบคุมระบบการเมืองของเขตบริหารพิเศษแห่งนี้ได้มากขึ้น แต่หลายฝ่ายกังวลว่านี่จะนำไปสู่จุดจบของประชาธิปไตยในฮ่องกง

การปฏิรูปครั้งนี้จะทำให้จำนวนสมาชิกสภานิติบัญญัติ (ส.ส.) ที่มาจากการเลือกตั้งของคนฮ่องกงถูกตัดลดลงไปเกือบครึ่ง และผู้จะได้เป็น ส.ส. จะต้องผ่านการตรวจสอบคุณสมบัติจากคณะกรรมการที่ฝักใฝ่รัฐบาลจีนแผ่นดินใหญ่ เพื่อรับรองว่าเป็นบุคคลที่มีความจงรักภักดีต่อจีน

เป้าหมายของการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้เพื่อทำให้แน่ใจว่าจะมีเฉพาะ “ผู้รักชาติ” ที่ได้ดำรงตำแหน่งสำคัญในการบริหารฮ่องกง โดยจะเริ่มมีผลบังคับใช้ในวันที่ 31 มี.ค.

Hong Kong Marks One Year Since The Start Of Pro-Democracy Protests
Getty Images
เป้าหมายของการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้เพื่อทำให้แน่ใจว่าจะมีเฉพาะ “ผู้รักชาติ” ที่ได้ดำรงตำแหน่งสำคัญในการบริหารฮ่องกง

อย่างไรก็ตาม นักวิจารณ์เตือนว่านี่อาจหมายถึงจุดจบของประชาธิปไตย เพราะเป็นการขจัดฝ่ายค้านออกไปจากสภานิติบัญญัติฮ่องกง ขณะที่ฝ่ายค้านระบุว่า การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้มีขึ้นเพื่อกันใครก็ตามที่ไม่เห็นด้วยกับการปกครองของจีนแผ่นดินใหญ่ออกจากสภา

สภาประชาชนแห่งชาติจีน (เอ็นพีซี) เห็นชอบแผนการ “ชาตินิยมปกครองฮ่องกง” ครั้งแรกเมื่อกลางเดือน มี.ค.

ในวันนี้ (30 มี.ค.) สื่อของทางการจีนรายงานว่า คณะกรรมการถาวรของเอ็นพีซี ซึ่งเป็นผู้มีอำนาจตัดสินใจสูงสุดในประเทศ ได้มีมติเป็นเอกฉันท์อนุมัติการปฏิรูปดังกล่าว ซึ่งจะไปแก้ไขภาคผนวกของกฎหมายพื้นฐาน (Basic Law) ซึ่งเปรียบเสมือน “อนุรัฐธรรมนูญ” ของฮ่องกง

บทวิเคราะห์ โดย สตีเฟน แมคโดเนลล์ ผู้สื่อข่าวประจำประเทศจีน

Analysis box by Stephen McDonell, China correspondent
BBC

การยกเครื่องกฎเกณฑ์การเลือกตั้งครั้งนี้ จะทำให้ฝ่ายที่อยู่ตรงข้ามพรรคคอมมิวนิสต์จีนถูกกำจัดออกจากระบบการเมืองอย่างเป็นทางการของฮ่องกงได้อย่างมีประสิทธิภาพ

โดยหลังจากมีการประกาศแผนการนี้เมื่อไม่กี่สัปดาห์ก่อน ก็ได้จุดกระแสวิพากษ์วิจารณ์จากนานาชาติ

นางมารีส เพย์น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศออสเตรเลีย ระบุในทวิตเตอร์ว่า ออสเตรเลียมีความกังวลว่าการปฏิรูปกฎเกณฑ์การเลือกตั้งของฮ่องกงจะทำให้ “สถาบันประชาธิปไตยของฮ่องกงอ่อนแอลง”

ขณะที่นายแอนโทนี บลิงเคน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ เรียกความเคลื่อนไหวครั้งนี้ว่า “การทำร้ายประชาธิปไตย”

อันที่จริงระบบเลือกตั้งของฮ่องกงได้ถูกแก้ไขเพื่อให้มั่นใจว่าฝ่ายสนับสนุนรัฐบาลจีนแผ่นดินใหญ่จะไม่มีวันพ่ายแพ้ในการครองเสียงข้างมากในสภานิติบัญญัติ

รายละเอียดตามญัตตินี้จะมีการปรับลดตัวแทนฝ่ายสนับสนุนประชาธิปไตยลง และเปิดโอกาสให้ฝ่ายที่สนับสนุนรัฐบาลจีนเข้ามาคัดกรองและเลือกผู้สมัครสภานิติบัญญัติฮ่องกง

ปัจจุบัน ผู้ว่าการฮ่องกง ซึ่งเป็นผู้บริหารสูงสุดของเขตบริหารพิเศษแห่งนี้ก็เป็นผู้ที่มาจากการเลือกโดยตรงของคณะกรรมการที่ฝักใฝ่จีน

ครั้งล่าสุดที่มีการเลือกตั้งอย่างแท้จริงในฮ่องกง เป็นการเลือกตั้งระดับท้องถิ่น ซึ่งนักการเมืองฝ่ายสนับสนุนประชาธิปไตยกวาดชัยชนะไปแทบจะทุกเขต

ชัดเจนว่านี่ได้สร้างความหวาดวิตกให้รัฐบาลจีน และตอนนี้พวกเขาได้สกัดไม่ให้ผู้สนับสนุนประชาธิปไตยลงสมัครชิงเก้าอี้สภานิติบัญญัติได้เลย

……………………….

การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้มีอะไรบ้าง และส่งผลต่อฮ่องกงอย่างไร

สำนักข่าวซินหัวของทางการจีนรายงานรายละเอียดของการปฏิรูปกฎเกณฑ์การเลือกตั้งของฮ่องกง ซึ่งจะส่งผลต่อการจัดตั้งสภานิติบัญญัติ โดยจะเอื้อให้ป้องกันนักการเมืองที่มีแนวโน้มจะวิพากษ์วิจารณ์รัฐบาลจีนไม่ให้เข้ามาเป็นสมาชิกสภาได้ง่ายขึ้น

โดยจำนวนสมาชิกที่มาจากการเลือกตั้งโดยตรงของประชาชนจะลดจาก 35 คนให้เหลือเพียง 20 คน ขณะเดียวกันก็มีการเพิ่มจำนวนสมาชิกในสภาจาก 70 คน มาเป็น 90 คน เพื่อลดทอนอิทธิพลของนักการเมืองที่สนับสนุนประชาธิปไตย

Hong Kong shoppers
Reuters
คนฮ่องกงมีกำหนดเลือกตั้งสมาชิกสภานิติบัญญัติในเดือน ธ.ค.2021

นอกจากนี้ ผู้ต้องการลงสมัครเป็นสภานิติบัญญัติจะต้องผ่านกระบวนการคัดกรองคุณสมบัติ 2 รอบก่อนที่จะลงสมัครได้ คือจากคณะกรรมการการเลือกตั้งที่สนับสนุนรัฐบาลจีน กับคณะกรรมการคัดกรองที่ตั้งขึ้นใหม่ ซึ่งนางแครี แลม ผู้ว่าการเขตบริหารพิเศษฮ่องกง ระบุว่ากระบวนการที่ว่านี้รวมถึงการตรวจสอบประวัติโดยตำรวจและหน่วยงานด้านความมั่นคงของชาติด้วย

การปฏิรูปครั้งนี้มีขึ้น หลังจากเมื่อหลายเดือนก่อนหน้านี้ ส.ส.ฝ่ายค้านหลายคนถูกตัดสิทธิ์ จนทำให้ ส.ส.ฝ่ายค้านทั้งหมดในสภานิติบัญญัติฮ่องกงประกาศลาออก

การเปลี่ยนแปลงทางกฎหมายครั้งนี้จะเริ่มมีผลบังคับใช้ในวันที่ 31 มี.ค. และฮ่องกงจะเปลี่ยนกฎหมายท้องถิ่นให้สอดคล้องกันในอีกไม่กี่สัปดาห์ข้างหน้า โดยในปี 2021 นี้ฮ่องกงจะจัดการเลือกตั้งระดับท้องถิ่นหลายรายการ

บริบทของเรื่องนี้คืออะไร

อังกฤษส่งมอบฮ่องกงคืนให้แก่จีนในปี 1997 ภายใต้ข้อตกลงพิเศษที่กำหนดให้ฮ่องกงมีรัฐธรรมนูญฉบับย่อของตัวเองที่เรียกว่า กฎหมายพื้นฐาน และอยู่ใต้หลักการที่เรียกว่า “หนึ่งประเทศ สองระบบ”

การทำเช่นนี้จะช่วยคุ้มครองเสรีภาพบางอย่างของฮ่องกง คือ เสรีภาพในการชุมนุมและแสดงความคิดเห็น การมีระบบศาลที่เป็นอิสระ และสิทธิตามระบอบประชาธิปไตยบางประเด็น เสรีภาพเหล่านี้ไม่มีในพื้นที่อื่น ๆ ของจีนแผ่นดินใหญ่

ความกลัวว่าหลักการนี้กำลังถูกบ่อนเซาะได้นำไปสู่การประท้วงเรียกร้องประชาธิปไตยครั้งใหญ่ในปี 2019 ซึ่งเกิดความรุนแรงหลายครั้ง และเมื่อปีที่แล้ว สภาประชาชนแห่งชาติจีน ได้ผ่านกฎหมายความมั่นคงแห่งชาติที่ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนัก เพราะเป็นกฎหมายที่ออกมาลดอำนาจการปกครองตนเองของฮ่องกง และทำให้จีนสามารถลงโทษผู้ประท้วงได้ง่ายขึ้น

Hong Kong
Reuters
การประท้วงเรียกร้องประชาธิปไตยของชาวฮ่องกงในปี 2019 บานปลายกลายเป็นเหตุรุนแรงหลายครั้ง

ฝ่ายวิจารณ์ ซึ่งรวมถึงรัฐบาลสหราชอาณาจักรกล่าวหาว่า ความเคลื่อนไหวเหล่านี้เป็นความพยามยามเพิ่มอำนาจควบคุมฮ่องกงให้มากขึ้น และจีนกำลังบ่อนทำลายหลักการ “หนึ่งประเทศ สองระบบ”

ยกตัวอย่างเช่น มีการถกเถียงว่า การปฏิรูปเกณฑ์การเลือกตั้งเพื่อคัดเฉพาะ “ผู้รักชาติ” นั้นเป็นการเปลี่ยนแปลงกฎหมายพื้นฐานของฮ่องกงหรือไม่ เพราะหากเป็นเช่นนั้นก็เท่ากับว่าจีนได้ละเมิดข้อตกลงการส่งคืนฮ่องกง

แม้ฝ่ายสนับสนุนรัฐบาลจีนแผ่นดินใหญ่จะอ้างว่า การเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้ส่งผลกระทบต่อกฎหมายพื้นฐาน เพราะเป็นการแก้ไขที่ภาคผนวกเท่านั้น แต่ฝ่ายสนับสนุนประชาธิปไตยไม่เห็นด้วย

รองศาสตราจารย์ชง จา เอียน อาจารย์ด้านรัฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเเห่งชาติสิงคโปร์ชี้ว่า แม้ในทางเทคนิค นี่ไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงกฎหมายพื้นฐาน แต่ในแง่ของผลลัพธ์ที่ได้ เป็นการส่งผลเสียต่อการเลือกตั้งตามระบอบประชาธิปไตยที่เปิดโอกาสให้ทุกฝ่ายแข่งขันกันได้อย่างเท่าเทียม

ติดตามข่าวสด

ข่าวเด่นประจำวัน












ภาพที่



อัลบั้มภาพ จีนผ่านกฎหมายคัดกรอง “คนรักชาติ” เป็น ส.ส. ฮ่องกง
ข่าวที่เกี่ยวข้อง