โควิด-19 : ด้วยความกังวลเรื่องผลข้างเคียงและไม่ไว้ใจรัฐบาล ชาวรัสเซียหลายคนเลือกที่จะซื้อใบรับรองฉีดวัคซีนโควิดปลอม

28 มิ.ย. 2564 - 11:15 น.

ทางการรัสเซียประกาศนโยบายบังคับฉีดวัคซีนกับประชากรบางกลุ่มขณะที่ประเทศกำลังเผชิญกับผู้ติดเชื้อระลอกใหม่ บีบีซีแผนกภาษารัสเซียได้คุยกับชาวรัสเซียหลายสิบคนที่ยืนยันจะไม่ฉีดวัคซีนโดยเลือกหาซื้อใบรับรองฉีดวัคซีนโควิดปลอมแทน

เกาะติดข่าว กดติดตาม ข่าวสด

“ฉันไม่อยากฉีดวัคซีนด้วยเหตุผลง่าย ๆ คือ ไม่เห็นว่ามันจะมีประโยชน์อะไรกับฉัน” วิกตอเรีย (นามสมมติ) แพทย์โรคหัวใจประจำโรงพยาบาลแห่งหนึ่งในกรุงมอสโกกล่าว

เธอไม่เชื่อในประสิทธิภาพของวัคซีนที่รัสเซียผลิต และหลบเลี่ยงการฉีดวัคซีนในช่วง 6 เดือนแรกของโครงการฉีดวัคซีนให้ประชาชนสำเร็จ

A man walks past a poster for a Russian coronavirus vaccine
Getty Images
ชาวรัสเซียหลายคนบอกว่าไม่เชื่อมั่นในวัคซีนของรัฐในโพลสำรวจความคิดเห็น

แต่ไม่นานมานี้ นายกเทศมนตรีกรุงมอสโกได้ออกมาประกาศบังคับให้ประชาชนบางกลุ่มที่ต้องพบปะกับผู้คนต้องฉีดวัคซีน ซึ่งก็รวมถึงแพทย์ด้วย วิกตอเรียครุ่นคิดอยู่สองวันก่อนที่จะตัดสินใจซื้อใบรับรองปลอมที่ระบุว่าเธอฉีดวัคซีนแล้ว

ถึงแม้ว่าเธอจะกังวลที่โควิดสายพันธุ์เดลตา (พบครั้งแรกที่อินเดีย) กำลังแพร่ระบาดไปทั่วเมืองหลวง เธอเป็นห่วงเรื่องผลข้างเคียงจากวัคซีนมากกว่า

แพทย์หัวใจรายนี้ไม่ได้ต่อต้านวัคซีนทั้งหมด เธอและลูก ๆ ได้รับวัคซีนที่จำเป็นตัวอื่นแล้ว แต่บอกว่าวัคซีนโควิดของรัสเซียทั้งสามตัวถูกพัฒนาและอนุมัติอย่างเร่งรีบ อย่างไรก็ดี เมื่อถามว่าจะยอมฉีดวัคซีนที่ประเทศอื่นพัฒนาหรือไม่ เธอก็ไม่แน่ใจอยู่ดี

A Russian woman receives a coronavirus vaccination
Getty Images
ทางการรัสเซียประกาศนโยบายบังคับฉีดวัคซีนกับประชากรบางกลุ่มขณะที่ประเทศกำลังเผชิญกับผู้ติดเชื้อระลอกใหม่

หลังจากฝ่ายบริหารของโรงพยาบาลที่เธอสังกัดอยู่บอกว่าบุคลากรทุกคนต้องฉีดวัคซีน วิกตอเรียเจรจากับคลินิกในพื้นที่ที่รู้จักกันและจ่ายเงิน 5,000 รูเบิลรัสเซีย หรือราว 2,200 บาท และได้รับการยืนยีนว่าเธอรับวัคซีนโดสแรกแล้ว และไม่ถึง 24 ชั่วโมงหลังจากนั้น ข้อมูลดังกล่าวก็ได้รับการบันทึกบนเว็บไซต์ลงทะเบียนของทางการ

อีกสามสัปดาห์ เธอจะได้รับการยืนยันว่าได้รับวัคซีนเป็นโดสที่สอง ทั้งที่จริง ๆ แล้วไม่เคยได้รับวัคซีนเลย เธอบอกว่าเพื่อนร่วมงานเธอก็เคลือบแคลงสงสัยในวัคซีนเช่นกัน

“มันเป็นความกลัวในสิ่งที่เราไม่อาจรู้ได้เลย” วิกตอเรียบรรยายความรู้สึก “ฉันเชื่อว่าความไม่ไว้เนื้อเชื่อใจในรัฐบาลในหมู่คนทั่วไปมีส่วนสำคัญด้วย”

ทางการพยายามบอกว่าวัคซีนสปุตนิกวี–วัคซีนตัวแรกและใช้อย่างแพร่หลายมากที่สุดในรัสเซีย–ได้ผ่านการทดลองสามขั้นตอนแล้ว และมีประสิทธิภาพกว่า 91%

แต่ชาวรัสเซียหลายคนไม่เชื่อเรื่องนี้ และบางคนก็พยายามหาซื้อใบรับรองปลอม หากไม่มีเส้นสายแบบวิกตอเรีย บางคนก็พยายามหาช่องทางออนไลน์ ซึ่งจะเห็นได้ว่ามีคนค้นหาคำว่า “ซื้อใบรับรองฉีดวัคซีน” เพิ่มมากขึ้นในช่วงไม่กี่สัปดาห์มานี้

Syringes in front of a poster for Sputnik
Getty Images
ทางการพยายามบอกว่าวัคซีนสปุตนิกวี ได้ผ่านการทดลองสามขั้นตอนแล้ว และมีประสิทธิภาพกว่า 91%

คิริล ทำงานในร้านอาหาร เขากังวลว่าอีกไม่นาน ผู้จัดการร้านคงมาบังคับให้เขาไปฉีดวัคซีนทั้ง ๆ ที่เขาไม่ต้องการ

“ผมและภรรยาวางแผนจะสร้างครอบครัวเร็ว ๆ นี้ ใครจะไปรู้ว่ามันจะมีผลข้างเคียงอะไรบ้าง”

ด้านเซอร์เกย์ (นามสมมติ) ซึ่งเป็นตัวแทนขายอสังหาริมทรัพย์ บอกว่า “ผมไม่ได้ต่อต้านวัคซีนในเชิงหลักการ แค่ไม่อยากได้ของรัสเซีย และเมื่อวัคซีนของชาติตะวันตกถูกแบนในรัสเซีย ผมก็จะซื้อใบรับรองแทน”

ทั้งคิริลและเซอร์เกย์ อยู่ในกลุ่มแอปพลิเคชันเทเลแกรมที่แลกเปลี่ยนข้อมูลเกี่ยวกับการหาซื้อใบรับรองปลอม เซอร์เกย์เป็นเจ้าของธุรกิจ และถึงแม้จะไม่มีแรงกดดันเท่าคนอื่น แต่เขากังวลว่าจะไม่สามารถบินไปไหนได้หากไม่มีใบรับรองนี้

คารินา (นามสมมติ) อาศัยอยู่ชานเมืองของกรุงมอสโก เธอวางแผนจะย้ายถิ่นในอีกไม่นานนี้ และเธอก็ไม่มีความเชื่อมั่นในวัคซีนของรัสเซีย

“ฉันสามารถดูแลตัวเองได้ ไม่ต้องการการช่วยเหลือจากหมอ ฉันวางแผนจะไปจากที่นี่อยู่แล้ว และสถานการณ์นี้จะทำให้ฉันไปจากที่นี่เร็วขึ้น สิทธิมนุษยชนเป็นสิ่งที่สำคัญที่สุดสำหรับฉัน ฉันทนหลายสิ่งหลายอย่างได้ แต่การบังคับฉีดวัคซีนมันมากเกินไป”

Vaccination certificates are pictured at a mobile vaccination site at the Yerevan Plaza shopping mall
Getty Images
มีผู้ขายหลายคนหลอกลวงผู้ซื้อโดยขายแค่ใบรับรองที่เป็นกระดาษแต่ไม่ได้ไปลงทะเบียนในระบบ

ราคาของใบรับรองปลอมนี้มีตั้งแต่ 39 ดอลลาร์สหรัฐ ไปจนถึง 209 ดอลลาร์สหรัฐ (ราว 1,200-6,650 บาท) โดยแบบที่แพงที่สุดจะสามารถบันทึกข้อมูลเข้าไปในเว็บไซต์ลงทะเบียนการฉีดวัคซีนของรัฐได้เลย ส่วนแบบที่ถูกที่สุดอาจจะหมดประโยชน์ในไม่ช้าเพราะว่าทางการมอสโกบอกว่าอีกไม่นานจะรับแค่ใบรับรองที่มีคิวอาร์โค้ดของรัฐเท่านั้น

โรมัน ผู้ขายใบรับรองรายหนึ่ง บอกว่าเขาขายแค่ใบรับรองแบบกระดาษเท่านั้น ไม่สามารถเจาะเข้าระบบทางการได้

น่าแปลกใจที่เขากลับเป็นคนที่สนับสนุนให้คนฉีดวัคซีน เขาบอกว่า “บางทีคนมาขอคำแนะนำผม ผมบอกพวกเขาเสมอว่า ไปฉีดวัคซีนซะ หากยังอยู่ในสมัยสหภาพโซเวียตเราคงได้รับวัคซีนกันไปแล้ว และก็คงไม่เป็นอะไร แต่เราจะตายกันอย่างช้า ๆ และเป็นจำนวนมากในยุคประชาธิปไตยที่มีเสรีภาพในการแสดงออก”

โรมันบอกว่าเขาเองไปรีบวัคซีนโดสแรกมาแล้ว

ดิมิทรี กาลอฟ จากบริษัทเพื่อความปลอดภัยทางไซเบอร์ คาสเปอร์สกี แลบ (Kaspersky Lab) บอกว่าโฆษณาขายใบรับรองส่วนใหญ่เป็นการหลอกลวง เพราะคนเหล่านั้นไม่สามารถเจาะเข้าระบบทางการได้

“มันตรวจสอบได้ยากมาก มันไม่ใช่การค้าขายแบบออนไลน์ที่คุณสามารถดูความน่าเชื่อถือของผู้ขายได้ นี่เป็นผู้ฉ้อโกงที่สามารถเอาเปรียบคุณได้”

อย่างไรก็ดี มีบางคนเสียใจที่ไม่ยอมรับวัคซีน ดิมิทรี แพทย์คนหนึ่งจากแคว้นอาร์ฮันเกลสค์ บอกว่าเขาสั่งวัคซีนสปุตนิกวี มาให้คนไข้ที่คลินิก ส่วนตัวเขานั้น ใส่ชื่อตัวเองเข้าไปในระบบว่าฉีดแล้วแต่จริง ๆ ทิ้งวัคซีนไป

ไม่นานหลังจากนั้น แม่เขาเสียชีวิตจากโควิด แล้วคนก็มาถามว่าทำไมแม่เขาถึงไม่ได้ฉีดวัคซีน

“เขาเศร้าที่ไม่ได้ให้แม่ฉีดวัคซีน” เพื่อนของดิมิทรีเล่า “และตอนนี้เขาก็อยากได้วัคซีนจริง ๆ แล้วแต่ว่าทำไม่ได้เพราะว่ามีการยืนยันในระบบว่าเขาได้รับวัคซีนไปแล้ว”

…………………..

ข่าว BBCไทย ที่เผยแพร่ในเว็บไซต์ ข่าวสด เป็นความร่วมมือของสององค์กรข่าว

ติดตามข่าวสด

ข่าวเด่นประจำวัน












ภาพที่



อัลบั้มภาพ โควิด-19 : ด้วยความกังวลเรื่องผลข้างเคียงและไม่ไว้ใจรัฐบาล ชาวรัสเซียหลายคนเลือกที่จะซื้อใบรับรองฉีดวัคซีนโควิดปลอม
ข่าวที่เกี่ยวข้อง