เบลารุส ชาติที่ผู้เห็นต่างจาก "เผด็จการคนสุดท้ายของยุโรป" สูญหายหรือตายในช่วงหลายปีที่ผ่านมา

5 ส.ค. 2564 - 11:55 น.

การชนะการเลือกตั้งของประธานาธิบดีของอเล็กซานเดอร์ ลูกาเชนโก “เผด็จการคนสุดท้ายของยุโรป” นำไปสู่การตั้งคำถามและการประท้วงทั่วประเทศเบลารุสเมื่อปีที่แล้ว ตามมาด้วยการปราบปรามผู้ชุมนุมอย่างรุนแรง และการหนีไปยังลิทัวเนียเพื่อความปลอดภัยของนางสเว็ตลานา ทีคานอฟสกายา ผู้นำฝ่ายค้านที่ไม่ยอมรับผลการเลือกตั้ง

เกาะติดข่าว กดติดตาม ข่าวสด

หนึ่งปีผ่านไป เบลารุสกลับมาเป็นที่สนใจของนานาชาติอีกครั้งหลัง คริสตินา ทีมานอฟสกายา นักวิ่งโอลิมปิกทีมชาติเบลารุส ออกมาเปิดเผยว่าเธอถูกบังคับให้กลับประเทศ ก่อนจะยื่นเรื่องขอลี้ภัยไปโปแลนด์ที่เสนอให้วีซ่ามนุษยธรรมแก่เธอแล้ว

อย่างไรก็ดี ล่าสุด เจ้าหน้าที่สนามบินฮาแนดะในกรุงโตเกียวบอกผู้สื่อข่าวว่า นักวิ่งวัย 24 ปีเปลี่ยนใจกะทันหันขึ้นเครื่องมุ่งหน้าไปกรุงเวียนนาของออสเตรียแทนกรุงวอร์ซอของโปแลนด์

เพียง 1 วันหลังจากมีข่าวลี้ภัยของนักวิ่งโอลิมปิกทีมชาติ ก็มีข่าวว่า วิตาลี ชีชอฟ หัวหน้ากลุ่มซึ่งคอยช่วยเหลือผู้ที่หลบหนีออกจากประเทศเบลารุส ก็หายตัวไปในกรุงเคียฟของยูเครน ก่อนจะพบว่าเสียชีวิตจาก “การแขวนคอ” ในสวนสาธารณะใกล้บ้าน

ตำรวจยูเครนได้เริ่มการสืบสวนแล้วว่าเหตุที่เกิดขึ้นเป็นการฆาตกรรมที่ทำให้เหมือนการฆ่าตัวตายหรือเปล่า มีบางฝ่ายสงสัยว่านี่เป็นฝีมือของสายลับที่ภักดีกับ ประธานาธิบดี ลูกาเชนโก หรือไม่ เพราะชีชอฟ คอยช่วยเหลือผู้ลี้ภัยที่หลบหนีจากการปราบปรามขนานใหญ่ของตำรวจซึ่งเริ่มตั้งแต่ ส.ค. ปีที่แล้ว

แต่นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่เรื่องแบบนี้เกิดขึ้น หลายปีที่ผ่านมา มีกรณีการหายตัวหรือสังหารชาวเบลารุสที่เห็นต่างซึ่งยังหาตัวผู้อยู่เบื้องหลังไม่ได้

Krystina Timanovskaya at the Tokyo Olympics. Photo: 30 July 2021
Reuters
นักวิ่งหญิงทีมชาติเบลารุสผู้ปฏิเสธคำสั่งทีมให้ขึ้นเครื่องบินกลับประเทศได้รับวีซ่ามนุษยธรรมให้เข้าโปแลนด์แล้ว

นักข่าวตาย

เมื่อเดือน ก.ค. ปี 2016 พาเวล เชเรเมต นักข่าวมีชื่อเสียงจากการเปิดโปงการกดขี่ของทางการเบลารุส เสียชีวิตจากการถูกวางระเบิดรถยนต์ เชเรเมตถูกจำคุกในปี 1997 ถูกรุมทำร้ายในปี 2004 ก่อนจะอพยพไปรัสเซีย และกลายเป็นนักข่าวโทรทัศน์ชื่อดัง

เขาวิพากษ์วิจารณ์ทั้งการเข้าไปแทรกแซงของกองทัพรัสเซียในปี 2014 และความผิดพลาดของยูเครนเองในความสัมพันธ์กับรัสเซีย

Mourners at Minsk funeral of Pavel Sheremet, 23 Jul 16
Getty Images
พาเวล เชเรเมต นักข่าวมีชื่อเสียงจากการเปิดโปงการกดขี่ของทางการเบลารุส เสียชีวิตจากการถูกวางระเบิดรถยนต์เมื่อปี 2016

ที่กรุงเคียฟ เขาทำงานให้กับยูเครยินสกา ปราฟดา (Ukrayinska Pravda) เว็บไซต์ข่าวสืบสวนสอบสวนที่เปิดโปงการทุจริตของเจ้าหน้าที่ทางการ เว็บไซต์ดังกล่าวก่อตั้งโดย กอร์กีย์ กอนกาเซ นักข่าวยูเครนซึ่งถูกฆ่าตัดศีรษะเมื่อปี 2000 และนำร่างไปทิ้งไว้ในป่า

แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล บอกว่า การสังหารนายเชเรเมต เป็น “อาชญกรรมอันชั่วร้าย” และเป็น “การโจมตีเสรีภาพในการแสดงออกอย่างน่ารังเกียจ”

นักกิจกรรม “ผูกคอตาย”


ย้อนไปเมื่อปี 2010 โอเล็ก เบเบนิน ผู้ก่อตั้งกลุ่มชาวเบลารุสผู้เห็นต่างที่ชื่อ “Charter 97” เสียชีวิตจากการแขวนคอที่บ้านพักตากอากาศเขานอกกรุงมินสก์ เจ้าหน้าที่บอกว่านั่นเป็นการฆ่าตัวตาย แต่เพื่อนร่วมงานของเขาไม่เชื่อ โดยบอกว่าเขาเป็นคนที่มุ่งมั่นจะทำงานและก็ไม่มีปัญหาเรื่องส่วนตัวใด ๆ

ดิมิทรี บอนดาเรนโก เพื่อนร่วมงานของเขาคนหนึ่ง ได้เห็นร่างของเบเบนิน และบอกว่าข้อเท้าเขาหัก มีรอยแผลและขีดข่วนที่มือกับหน้าอก และก็มีรอยช้ำบริเวณหลัง

A view of the site where Vitaly Shishov was found dead in Kyiv
Reuters
ตำรวจยูเครนกั้นบริเวณที่พบศพของนายชิชอฟ

ปริศนาที่ยังไร้คำตอบ

ทุกวันนี้ การหายตัวไปอย่างไร้ร่องรอยของนักเคลื่อนไหวชื่อดังของเบลารุส 4 ราย ระหว่างปี 1999-2000 ก็ยังไม่มีคำอธิบาย เป็นเหตุการณ์ที่นักการเมืองในประเทศตะวันตกและกลุ่มเพื่อสิทธิมนุษยชนต่าง ๆ ประณาม และเรียกร้องให้ ปรธานาธิบดี ลูกาเชนโก สั่งสืบสวนเรื่องนี้

รายงานเกี่ยวกับการละเมิดสิทธิมนุษยชนในเบลารุสโดยกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ เมื่อปี 2011 ระบุว่า “มีหลักฐานว่ารัฐบาลมีส่วนเกี่ยวข้องในคดีเหล่านี้ แต่ทางการก็ยังปฏิเสธว่าไม่เกี่ยวกับการหายตัวแต่อย่างใด”

ผู้หายตัวไป 4 ราย ได้แก่

  • ยูริ ซัคฮาเรนโก อดีตรัฐมนตรีกระทรวงมหาดไทยและผู้นำฝ่ายค้าน
  • วิกเตอร์ กอนชาร์ อดีตรองนายกรัฐมนตรีและผู้วิจารณ์ ปธน. ลูกาเชนโก
  • อนาตอลลี คราซอฟสกี เพื่อนนักธุรกิจของกอนชาร์ ผู้ให้ทุนสนับสนุนฝ่ายค้าน
  • ดิมิทโทร ซาวาดสกี ช่างภาพที่ทำงานกับพาเวล เชเรเมต
President Alexander Lukashenko, 3 Jul 20
Reuters
ประธานาธิบดีอเล็กซานเดอร์ ลูกาเชนโก กุมอำนาจมายาวนานในเบลารุส

สภายุโรป (Council of Europe – CoE) ซึ่งเป็นองค์กรด้านสิทธิมนุษยชนของยุโรป บอกว่าจากการสืบสวน มีการดำเนินการในระดับสูงสุดของรัฐในการพยายามปิดบังเบื้องหลังของการหายตัวไปเหล่านี้

เมื่อปี 2001 อดีตเจ้าหน้าที่สำนักงานอัยการของเบลารุส 2 คน ซึ่งลี้ภัยไปต่างประเทศอ้างว่า ซัคฮาเรนโก, กอนชาร์ และคราซอฟสกี ถูกทีมปฏิบัติการพิเศษสังหาร ก่อนที่เวลาต่อมา อดีตทหารสังกัดทีมปฏิบัติการพิเศษก็ออกมากล่าวหาในทางเดียวกัน

อย่างไรก็ดี ช่องวิทยุเรดิโอฟรียุโรป (Radio Free Europe) รายงานว่า ลูกาเชนโก ปฏิเสธว่าเขาไม่ได้สั่งการใด ๆ

…………..

ข่าว BBCไทย ที่เผยแพร่ในเว็บไซต์ ข่าวสด เป็นความร่วมมือของสององค์กรข่าว

ติดตามข่าวสด

ข่าวเด่นประจำวัน












ภาพที่



อัลบั้มภาพ เบลารุส ชาติที่ผู้เห็นต่างจาก "เผด็จการคนสุดท้ายของยุโรป" สูญหายหรือตายในช่วงหลายปีที่ผ่านมา
ข่าวที่เกี่ยวข้อง