อัฟกานิสถาน : ช่างแต่งหน้าหญิงและธุรกิจเสริมสวยกับอนาคตอันมืดมนใต้เงาตาลีบัน

3 ก.ย. 2564 - 19:59 น.

ในวันที่กลุ่มตาลีบันยึดครองกรุงคาบูลได้สำเร็จ ป้ายโฆษณาด้านหน้าร้านเสริมสวยที่เป็นภาพผู้หญิงในชุดเจ้าสาวได้ถูกพ่นสีทับ ร้านทำผมทั่วเมืองหลวงอัฟกานิสถานแห่งนี้ก็พากันปิดให้บริการ

เกาะติดข่าว กดติดตาม ข่าวสด

แม้ธุรกิจเหล่านี้บางส่วนประกาศว่าจะกลับมาเปิดให้บริการอย่างเต็มรูปแบบอีกครั้งในเร็ววันนี้ แต่อีกหลายร้านกลับรู้สึกหวั่นวิตกกับอนาคตของตน เช่นเดียวกับอัฟซูน (นามสมมุติ) ช่างแต่งหน้าที่กำลังซ่อนตัวจากกลุ่มตาลีบันที่เล่าถึงความหวาดกลัวของเธอ และอธิบายให้ฟังว่าธุรกิจเสริมความงามมีความหมายอย่างไรต่อผู้หญิงชาวอัฟกัน

ในภาษาดารีที่ใช้พูดกันในอัฟกานิสถานมีวลีหนึ่งที่ว่า “ตากัน โคร์ดุม” (takaan khordum) ซึ่งมีความหมายโดยประมาณถึงเหตุการณ์ที่ส่งผลกระทบต่อบุคคลอย่างรุนแรง จนทำให้ชีวิตของเขาต้องเปลี่ยนแปลงไปตลอดกาล เช่น การเสียชีวิตของบุคคลอันเป็นที่รัก เป็นต้น

สำหรับอัฟซูนแล้ว เธอสัมผัสถึง “ตากัน โคร์ดุม” เป็นครั้งแรกในชีวิตเมื่อวันที่ 15 ส.ค.ที่ผ่านมา

A woman in a burkha walks past a shop where posters of models are covered over
Anadolu Agency
ป้ายโฆษณาหน้าร้านเสริมสวยในกรุงคาบูลถูกพ่นสีดำทับใบหน้าผู้หญิงที่ไม่สวมผ้าคลุมศีรษะแบบชาวมุสลิม

วันอาทิตย์นั้นเธอตื่นขึ้นมาตอน 10 โมงเช้า เพราะได้รับโทรศัพท์จากเพื่อนร่วมงานที่ร้านเสริมสวย ซึ่งเป็นสถานที่ที่ทำให้อัฟซูนมีความสุขมากที่สุด ที่นั่นอบอวลไปด้วยกลิ่นแชมพู และยาทาเล็บ ผสมกับเสียงของไดร์เป่าผมและการพูดคุยกันของลูกค้าและพนักงานในร้าน

“อย่าเข้ามาที่ร้านวันนี้นะ” เพื่อนร่วมงานบอกอัฟซูน “เรากำลังปิดร้าน มันจบแล้ว”

อัฟซูนนั่งอยู่บนเตียง พร้อมกับเอามือถือมาดูข้อความนับสิบจากเพื่อนฝูงและครอบครัว รวมทั้งโพสต์ต่าง ๆ ทางโซเชียลมีเดีย ความหวาดกลัวถามโถมเข้าใส่เธออย่างรุนแรงจนตัวเย็นเฉียบ

ข้อความต่างมีเนื้อหาแบบเดียวกันว่ากลุ่มตาลีบันได้รุกคืบถึงกรุงคาบูลแล้ว

“มันจบแล้ว” เธอพูดย้ำกับตัวเอง ถึงเวลาที่ต้องหลบซ่อนตัว

A poster of a bride with her eyes and mouth painted over
Getty Images

อัฟซูนเป็นหญิงสาวในวัยประมาณ 25 ปี และมองว่าตัวเองเป็นสาวอัฟกันยุคใหม่ เธอชื่นชอบโซเชียลมีเดีย ชอบดูภาพยนตร์ ขับรถเป็นและมีความทะเยอทะยานในการทำงาน

อัฟซูนจำไม่ได้ถึงช่วงเวลาในยุค 90 ซึ่งเป็นช่วงที่เธอเกิด และตาลีบันได้สั่งห้ามการเปิดร้านเสริมสวยเป็นครั้งแรกในอัฟกานิสถาน

แต่อัฟซูนโตขึ้นมาในยุคที่ตาลีบันถูกกองกำลังที่นำโดยสหรัฐฯ ขับลงจากอำนาจไปในปี 2001 และร้านเสริมสวยได้กลายเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตประจำวันของผู้หญิงชาวอัฟกัน โดยในกรุงคาบูลเพียงแห่งเดียวมีร้านเสริมสวยกว่า 200 แห่ง และมีอีกหลายร้อยแห่งในพื้นที่อื่น ๆ ทั่วประเทศ

ความงามและแฟชั่นเป็นสิ่งที่เธอรัก อัฟซูนมักไปร้านเสริมสวยกับผู้หญิงในครอบครัวเธอ และในที่สุดเธอก็ได้เป็นช่างแต่งหน้าที่ประสบความสำเร็จตามที่ใฝ่ฝัน

เช่นเดียวกับร้านเสริมสวยอื่น ๆ ในกรุงคาบูล ร้านที่อัฟซูนทำงานอยู่ก็มีป้ายโฆษณาเป็นภาพผู้หญิงแต่งหน้าทำผมอย่างสวยงามเพื่อเชิญชวนให้ลูกค้าเข้าไปใช้บริการด้านใน

ป้ายโฆษณานี้ยังช่วยบังความร้อนจากภายนอก และจากสายตาของผู้ชายที่จะมองเข้าไปเห็นลูกค้าหญิงที่เข้ามาใช้บริการอยู่ด้านใน ซึ่งมีแทบทุกกลุ่มวัยและทุกอาชีพ ตั้งแต่หมอ ผู้สื่อข่าว นักร้อง ดารา ไปจนถึงเจ้าสาวที่กำลังเตรียมตัวสำหรับวันสำคัญ และวัยรุ่นหญิงที่มาร้านเสริมสวยกับแม่ของพวกเธอ

ธุรกิจประเภทนี้ดำเนินมาด้วยดีเรื่อยมา โดยเฉพาะในช่วงเทศกาลสำคัญของชาวมุสลิมที่จะต้องจองคิวใช้บริการล่วงหน้าหลายวัน

“ฉันอยากทำงานและสร้างพื้นที่ให้ผู้หญิงสามารถเป็นอิสระและเจิดจรัส” อัฟซูนบอก “พวกเราสามารถผ่อนคลายในพื้นที่ที่ไม่มีผู้ชายอยู่”

ทว่าการทุ่มเททำงานหนักหลายปีของอัฟซูนต้องจบลงในวันอาทิตย์ที่ 15 ส.ค. ซึ่งตาลีบันเข้ายึดครองทำเนียบประธานาธิบดีในกรุงคาบูล

An Afghan female model with make-up of the Afghanistan flag painted on her face
Nilab Adelyar
นิลับ อเดเลียร์ ช่างแต่งหน้าและอินฟลูเอนเซอร์ชาวอัฟกันที่อาศัยอยู่ในแคนาดา ร่วมแสดงความเป็นหนึ่งเดียวกับผู้หญิงอัฟกันในประเทศหลังตาลีบันกลับขึ้นสู่อำนาจ

ช่างแต่งหน้าผู้นี้พูดคุยกับบีบีซีด้วยน้ำเสียงแผ่วเบาจากสถานที่ซ่อนตัวที่เธอเข้ามาอยู่หลังออกจากบ้านพักในวันอาทิตย์เดียวกันนั้น

เธอเล่าว่า “ผู้หญิงในธุรกิจความงาม โดยเฉพาะคนอย่างฉัน ที่โดดเด่นและทำงานอย่างเปิดเผยคือเป้าหมาย [ของตาลีบัน]”

หลังจากได้รับโทรศัพท์จากเพื่อนร่วมงานในเช้าวันนั้น อัฟซูนก็ได้ยินเรื่องที่ป้ายโฆษณาร้านเสริมสวยถูกทาสีทับโดยชาวกรุงคาบูลที่หวาดกลัวตาลีบัน และเพื่อนผู้ชายคนหนึ่งของเธอก็ทำแบบเดียวกัน เพื่อแสร้งเอาใจตาลีบัน และไม่ให้เพื่อนผู้หญิงของเขาที่ทำงานในธุรกิจนี้ตกเป็นเป้าหมาย

อัฟซูนอธิบายว่า “ไม่มีทางที่พวกเขา [ตาลีบัน] จะยอมรับใบหน้าผู้หญิงที่ไม่สวมผ้าคลุมศีรษะ หรือภาพที่เผยให้เห็นลำคอผู้หญิง พวกเขามีความเชื่อที่ชัดเจนเสมอมาว่าผู้หญิงไม่ควรดึงดูดความสนใจ”

“นี่คือจุดจบของธุรกิจความงามในอัฟกานิสถาน”

A billboard poster on which the face of a woman has been scratched out
Getty Images

อัฟซูนไม่มีหนังสือเชิญหรือเอกสารที่จะช่วยให้ได้สิทธิขึ้นเครื่องบินเดินทางออกจากกรุงคาบูล เธอไม่มีทางออกจากสถานการณ์นี้

ปัจจุบันอัฟซูนติดต่อเพื่อนร่วมงานทางกลุ่มสนทนา และค่าจ้างงวดสุดท้ายที่ได้รับคือเมื่อวันที่ 24 ส.ค. หลังจากนี้เธอก็จะไม่มีรายได้ใด ๆ ร้านที่ทำงานอยู่ก็ปิดตัวลง และทุกคนต่างยอมรับชะตากรรมที่พวกเขาจะไม่ได้กลับไปทำงานอีก

อัฟซูนไม่รู้ว่าอนาคตของเธอจะเป็นเช่นไร เธอไม่รู้ว่าตัวเองจะแต่งกายแบบไหน หรือเมื่อใดจะได้ออกไปข้างนอกอีกครั้ง

ตอนนี้ อนาคตที่เธอวาดฝันไว้ถูกทาทับด้วยสีดำสนิท เธอยังตกอยู่ในความช็อกและไม่รู้ว่าจะฟื้นตัวได้เมื่อใด

“การมีชีวิตอยู่คือสิ่งเดียวที่ฉันคิดออก ฉันไม่กลัวที่จะตาย แต่ไม่ใช่แบบนี้ที่ต้องกลัวและสิ้นหวัง” อัฟซูนกล่าว

“ทุกวินาทีฉันรู้สึกราวกับว่าตาลีบันจะตามจับฉัน”

+++++

ข่าว BBCไทย ที่เผยแพร่ในเว็บไซต์ ข่าวสด เป็นความร่วมมือของสององค์กรข่าว

ติดตามข่าวสด

ข่าวเด่นประจำวัน












ภาพที่



อัลบั้มภาพ อัฟกานิสถาน : ช่างแต่งหน้าหญิงและธุรกิจเสริมสวยกับอนาคตอันมืดมนใต้เงาตาลีบัน
ข่าวที่เกี่ยวข้อง