โควิด-19 : งานวิจัยในฝรั่งเศสพบสาเหตุอาการ “นิ้วเท้าโควิด”ในผู้ป่วย

7 ต.ค. 2564 - 09:32 น.

นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าได้ค้นพบสาเหตุว่าทำไมผู้ป่วยโควิด-19 บางคนจึงมีรอยโรคคล้ายอาการ “ชิลเบลน” (chilblain) ซึ่งนิ้วเท้า หรือแม้แต่นิ้วมือจะมีรอยผื่นแดง ที่อาจสร้างความเจ็บปวดและคันได้

เกาะติดข่าว กดติดตาม ข่าวสด

นักวิทยาศาสตร์เรียกอาการนี้ว่า “นิ้วเท้าโควิด”(Covid toe) ซึ่งดูเหมือนจะเป็นผลข้างเคียงที่เกิดขึ้นเมื่อร่างกายพยายามต่อสู้กับเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่

ผลงานวิจัยนี้ตีพิมพ์ในวารสาร British Journal of Dermatology ซึ่งทีมนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยปารีส ในฝรั่งเศส ระบุว่า สามารถบ่งชี้ถึงตำแหน่งในระบบภูมิคุ้มกันที่ดูเหมือนจะก่อให้เกิดอาการนี้ และหวังว่าการค้นพบนี้จะมีประโยชน์ในการรักษาเพื่อบรรเทาอาการ “นิ้วเท้าโควิด”ให้แก่ผู้ป่วยได้อย่างมีประสิทธิภาพขึ้น

CHRIS CURRY/GETTY
Covid toe มีลักษณะเหมือนผื่นแดงที่เกิดจากอากาศเย็นจัดที่เรียกว่า “ชิลเบลน” (chilblain)

“นิ้วเท้าโควิด”คืออะไร

อาการนี้อาจเกิดขึ้นได้กับผู้ป่วยโควิดทุกวัย แต่จะพบในเด็กและวัยรุ่นมากกว่า

สำหรับบางคนอาจไม่มีอาการเจ็บปวดใด ๆ แต่รอยผื่นแดงนี้ก็อาจสร้างความเจ็บปวดรุนแรงและคัน โดยอาจมีอาการคล้ายแผลพุพองและบวม

โซเฟีย อายุ 13 ปี จากสกอตแลนด์แทบจะไม่สามารถเดิน หรือสวมรองเท้าได้ตอนที่เธอมีอาการ “นิ้วเท้าโควิด”เมื่อต้นปีนี้ เธอเล่าให้บีบีซีฟังว่า ต้องนั่งรถเข็นเวลาที่ต้องเดินเป็นระยะทางไกล

โดยบริเวณผิวหนังที่เกิดปัญหา ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นนิ้วเท้า แต่ก็อาจพบเกิดขึ้นตามนิ้วมือด้วยบางครั้ง อาจมีสีแดงหรือม่วง ผู้ป่วยบางคนจะมีตุ่มคล้ายแผลพุพอง หรือผิวขรุขระที่มีความเจ็บปวด ซึ่งอาจมีน้ำหนองด้วย

บางคนอาจมีอาการอยู่นานหลายเดือน ส่วนคนอื่นอาจมีเพียงไม่กี่สัปดาห์

บ่อยครั้งยังพบว่า ผู้มีอาการ “นิ้วเท้าโควิด”จะไม่แสดงอาการของโรคโควิดทั่วไป เช่น ไอต่อเนื่อง มีไข้สูง หรือสูญเสียการรับกลิ่นและรสชาติ

KRIS MILLER
โซเฟีย บอกว่า อาการ “นิ้วเท้าโควิด” ทำให้เธอเท้าบวมเป็นสีม่วง และมีตุ่มพุพอง จนแทบจะไม่สามารถเดิน หรือสวมรองเท้าได้

เกิดขึ้นได้อย่างไร


งานวิจัยล่าสุดนี้ได้วิเคราะห์ผลตรวจผิวหนังและเลือดของผู้ป่วย โดยพบหลักฐานบ่งชี้ระบบภูมิคุ้มกัน 2 ส่วนที่อาจเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการ “นิ้วเท้าโควิด”ซึ่งทั้ง 2 ส่วนมีความเกี่ยวข้องกับกลไกในร่างกายที่ใช้ในการต่อสู้กับไวรัสโคโรนา

ส่วนแรกคือสารโปรตีนต้านไวรัส ที่เรียกว่า “อินเตอร์เฟอรอน ชนิดที่ 1” (type 1 interferon) อีกส่วนเป็นสารภูมิต้านทาน หรือ แอนติบอดี ที่เกิดการเข้าใจผิด แล้วโจมตีเซลล์และเนื้อเยื่อในร่างกายตัวเอง ไม่ใช่แค่เชื้อไวรัสที่บุกรุกเข้ามา

ทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัยปารีส ระบุว่า เซลล์เยื่อบุหลอดเลือดขนาดเล็กที่ส่งเลือดไปเลี้ยงบริเวณที่เกิด “นิ้วเท้าโควิด” ก็มีส่วนเกี่ยวข้องด้วยเช่นกัน

ทีมวิจัยได้ศึกษาอาสาสมัคร 50 คนที่ต้องสงสัยว่ามีอาการ “นิ้วเท้าโควิด” เมื่อฤดูใบไม้ผลิ (ประมาณเดือน มี.ค. ถึง มิ.ย.) ของปี 2020 รวมทั้งผู้มีรอยโรคคล้าย “ชิลเบลน” ที่ไม่ได้เกี่ยวกับโควิด เพราะเป็นก่อนที่การระบาดใหญ่จะเกิดขึ้น

นักวิจัยหวังว่า จะช่วยให้คนไข้และแพทย์มีความเข้าใจเกี่ยวกับอาการนี้มากขึ้น

COVID-PIEL STUDY
บ่อยครั้งพบว่า ผู้มีอาการ Covid toe จะไม่แสดงอาการของโรคโควิดทั่วไป

นพ.อีวาน บริสโตว์ แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านการรักษาเท้า กล่าวว่า สำหรับคนส่วนใหญ่ อาการ “นิ้วเท้าโควิด”มักหายได้เอง แต่บางคนอาจต้องได้รับการรักษาด้วยครีมหรือยาชนิดอื่น

“การยืนยันสาเหตุ [ที่ทำให้เกิดนิ้วเท้าโควิด] จะช่วยพัฒนาการรักษารูปแบบใหม่เพื่อจัดการโรคได้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น” เขากล่าว

พญ.เวโรนิก บาติลล์ แพทย์โรคผิวหนัง และโฆษกมูลนิธิผิวหนังแห่งอังกฤษ ระบุว่า อาการนิ้วเท้าโควิดพบได้บ่อยมากในช่วงที่โควิดระบาดแรก ๆ แต่เริ่มพบน้อยลงในการระบาดระลอกปัจจุบันของโควิดสายพันธุ์เดลตา

นี่อาจเป็นเพราะมีผู้ได้รับวัคซีนต้านโควิดเพิ่มขึ้น หรือคนมีภูมิต้านทานโควิดจากการติดเชื้อมาก่อนหน้านี้

เธอชี้ว่า ปัญหาโรคผิวหนังที่เกี่ยวข้องกับโควิดอาจปรากฏอยู่เป็นระยะเวลาหนึ่งหลังการติดเชื้อโรคโควิดแบบเฉียบพลัน และในกลุ่มผู้ติดเชื้อที่ไม่แสดงอาการอื่น ดังนั้นจึงทำให้บางครั้งแพทย์ไม่ได้เชื่อมโยงอาการนี้กับโรคโควิด

ก่อนหน้านี้ เว็บไซต์ของ รพ.จุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย อ้างอิงข้อมูลของ ศ.ดร.นพ.ประวิตร อัศวานนท์ เมื่อ 6 ก.ค. 2563 ว่า ในหลายประเทศพบผู้ป่วยโควิด-19 มีผื่นขึ้นที่เท้าหรือนิ้วเท้า (Covid toe) โดยมีลักษณะเฉพาะเป็นตุ่มหรือ ผื่นแดง ลักษณะคล้ายตาข่ายหรือเส้นใยเล็ก ๆ ขึ้นที่เท้า หรือบริเวณผิวหนังส่วนอื่น ๆ ของร่างกาย มักพบในกลุ่มผู้ป่วยที่ยังไม่แสดงอาการใด ๆ หรือแสดงอาการน้อยมาก รวมถึงบางรายอาจมีอาการทางเดินหายใจเกิดขึ้นก่อนหรือหลังจากเกิดผื่นดังกล่ว ลักษณะอาการทางผิวหนังสามารถอธิบายได้ว่า ผู้ป่วยมีความผิดปกติของเส้นเลือดหรือเม็ดเลือดเอง อย่างไรก็ดี ผื่น Covid toe พบได้น้อยในประเทศเขตร้อน

อาการที่พบคือ มีผื่นแดงลักษณะคล้ายตาข่ายหรือเส้นใยเล็ก ๆ มีจุดเลือดออก มีผื่นบวมแดงคล้ายโรคลมพิษ บางรายอาจมีลักษณะกลุ่มของตุ่มน้ำคล้ายโรคสุกใส เกิดอาการฉับพลัน ร่วมกับอาการมีไข้ ไอ จาม และระบบทางเดินหายใจอื่น ๆ หากพบอาการผิดปกติทางผิวหนัง รวบกับอาการไข้ ไอ หรืออาการทางระบบหายใจอื่น ๆ ควรรีบมาพบแพทย์

ติดตามข่าวสด

ข่าวเด่นประจำวัน












ภาพที่



อัลบั้มภาพ โควิด-19 : งานวิจัยในฝรั่งเศสพบสาเหตุอาการ “นิ้วเท้าโควิด”ในผู้ป่วย
ข่าวที่เกี่ยวข้อง