รัฐประหารซูดาน : เมื่อกองทัพไม่อยากแบ่งปันอำนาจกับรัฐบาลพลเรือนอีกต่อไป

28 ต.ค. 2564 - 00:35 น.

รัฐประหารที่เกิดขึ้นในซูดาน คือวิกฤตล่าสุดในช่วงเวลาระส่ำระสายของประเทศ โดยนายพลที่เป็นผู้นำการก่อรัฐประหารระบุว่า ทำเพื่อป้องกันสงครามกลางเมือง

เกาะติดข่าว กดติดตาม ข่าวสด

นอกจากความตึงเครียดทางการเมือง เศรษฐกิจของซูดานก็ได้เผชิญกับวิกฤตรุนแรง โดยมีเงินเฟ้อสูงและขาดแคลนอาหาร เชื้อเพลิงและยารักษาโรค

รัฐประหารครั้งนี้สร้างความตะหนกให้มหาอำนาจหลายชาติที่หันกลับมาสานสัมพันธ์กับซูดาน หลังจากไม่ยุ่งเกี่ยวมานานหลายปี

นี่คือ 4 หัวข้อที่คุณต้องรู้เกี่ยวกับรัฐประหารครั้งนี้

ผู้ประท้วงในซูดาน 25 ต.ค. 2021.
AFP
ผู้ประท้วงสนับสนุนผู้นำพลเรือนออกมาเคลื่อนไหวบนท้องถนนในกรุงคาร์ทูม

เบื้องหลังของการรัฐประหารครั้งนี้

ผู้นำทหารและผู้นำพลเรือนครองอำนาจร่วมกันนับตั้งแต่ ส.ค. 2019 หลังจากประธานาธิบดีโอมาร์ อัล-บาเชียร์ ที่ปกครองประเทศแต่เพียงผู้เดียวมายาวนานถูกโค่นล้ม

กองทัพได้โค่นล้มบาเชียร์ แต่ผู้คนได้ออกมาประท้วงจำนวนมากบนท้องถนนเรียกร้องการปกครองของพลเรือน ทำให้กองทัพจำเป็นต้องเจรจาแผนการที่มีเป้าหมายในการเปลี่ยนแปลงสู่การเป็นรัฐบาลตามระบอบประชาธิปไตย

ประเทศซูดานในขณะนี้ควรจะต้องอยู่ในช่วงของการเปลี่ยนผ่าน โดยผู้นำพลเรือนและผู้นำทหารที่ปกครองประเทศร่วมกันในคณะกรรมร่วมที่รู้จักกันในนามว่า สภาอธิปไตย (Sovereign Council)

แต่ทั้งสองกลุ่มต่างขัดแย้งกันอย่างเปิดเผย

พล.อ.อับเดล ฟัตตาห์ อัล-บูร์ฮาน ผู้นำรัฐประหารซูดาน กล่าวว่า กองทัพได้ยึดอำนาจเมื่อวันจันทร์ (25 ต.ค.) เพื่อป้องกัน “สงครามกลางเมือง”

ขณะที่การประท้วงยังคงดำเนินต่อเนื่องในกรุงคาร์ทูม โดยมีการปิดร้านค้า ถนน และสะพานต่าง ๆ สายโทรศัพท์และอินเทอร์เน็ตได้รับผลกระทบด้วย

มีรายงานว่า มีผู้เสียชีวิตแล้วอย่างน้อย 10 คน นับตั้งแต่เกิดความไม่สงบขึ้น

“อันตรายที่เราพบเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว อาจนำพาประเทศเข้าสู่สงครามกลางเมืองได้” พล.อ. บูร์ฮาน กล่าวในการแถลงข่าวช่วงวันอังคาร (26 ต.ค.)

เขากล่าวเพิ่มเติม นายกรัฐนตรีซูดานที่ถูกปลดจะกลับไปยังบ้านของเขาเมื่อวิกฤตและความเสี่ยงต่าง ๆ ผ่านพ้นไปแล้ว

ผู้ประท้วงในซูดาน 26 ต.ค. 2021
AFP
ผู้ประท้วงตะโกนข้อความต่อต้านทหาร

พล.อ. บูร์ฮาน กล่าวว่า เขาได้ยุบการปกครองของฝ่ายพลเรือนแล้ว และได้จับกุมตัวผู้นำทางการเมืองและประกาศสถานการณ์ฉุกเฉิน เพราะกลุ่มการเมืองต่าง ๆ ได้ปลุกเร้าให้ประชาชนออกมาประท้วงต่อต้านกองกำลังความมั่นคง

โมฮาเหม็ด ออสมาน ผู้สื่อข่าวบีบีซีในกรุงคาร์ทูม กล่าวว่า การที่ พล.อ.บูร์ฮาน ได้เตรียมบัญชีรายชื่อรัฐมนตรีรวมถึงรับปากว่าจะประกาศแต่งตั้งหัวหน้าผู้พิพากษาใหม่ภายใน 2 วัน เป็นการบ่งชี้ว่า มีการวางแผนไว้ก่อนที่จะก่อรัฐประหาร

อะไรอยู่เบื้องหลังความขัดแย้ง

ผู้นำกองทัพหลายคนในรัฐบาลช่วงเปลี่ยนผ่านได้เรียกร้องการปฏิรูปหลายอย่างจากผู้นำพลเรือน และเรียกร้องให้มีการตั้งคณะรัฐมนตรีใหม่ ซึ่งทางผู้นำพลเรือนไม่สนใจข้อเรียกร้องนี้เพราะเห็นว่า เป็นการรวบอำนาจ

มีการก่อรัฐประหารที่ล้มเหลวเกิดขึ้นหลายครั้งนับตั้งแต่ปี 2019 ครั้งล่าสุดเพิ่งเกิดขึ้นเมื่อเดือนที่แล้ว

นายกรัฐมนตรีฮัมดุก ผู้นำฝ่ายพลเรือน กล่าวหาว่า เป็นฝีมือของผู้ที่ภักดีต่อนายบาเชียร์ ซึ่งหลายคนแฝงตัวอยู่ในกองทัพ หน่วยงานด้านความมั่นคง และสถาบันต่าง ๆ ของรัฐ

ในช่วงไม่กี่สัปดาห์นี้ ผู้ประท้วงที่สนับสนุนกองทัพได้ออกมาเคลื่อนไหวในกรุงคาร์ทูม ในช่วงเวลาเดียวกับที่มีการประท้วงสนับสนุนนายกรัฐมนตรี

ผู้ประท้วงฝ่ายสนับสนุนทหารกล่าวหารัฐบาลว่า ล้มเหลวในการฟื้นฟูเศรษฐกิจของประเทศ

แนวทางในการปฏิรูปเศรษฐกิจของนายฮัมดุก รวมถึงการปรับลดเงินอุดหนุนเชื้อเพลิง ทำให้คนบางส่วนไม่พอใจ

ซูดานมีความอ่อนแอทางการเมืองมาเป็นเวลานานแล้ว

แม็กดี อับเดลฮาดี นักวิเคราะห์ในภูมิภาคเขียนว่า ในช่วงหลายสิบปีที่ผ่านมา การแตกเป็นพรรคเล็กพรรคน้อยของพรรคการเมืองและการไร้ความสามารถในการสร้างฉันทามติหลายครั้ง เป็นการเปิดทางให้กองทัพเข้ามาแทรกแซง และก่อรัฐประหารโดยอ้างถึงการฟื้นฟูความสงบเรียบร้อย

ปัจจุบันในซูดาน มีพรรคการเมืองอย่างน้อย 80 พรรค

ความแตกแยกเช่นเดียวกันนี้ได้ส่งผลกระทบต่อสภาอธิปไตย ซึ่งมีการแตกแยกภายในทั้งของฝ่ายพลเรือนและฝ่ายทหาร ทำให้ไม่สามารถหาฉันทามติทางการเมืองร่วมกันได้

ผู้ประท้วงบนท้องถนนในซูดาน
AFP via Getty Images
คณะกรรมการแพทย์กลางของซูดาน ระบุว่า มีผู้ได้รับบาดเจ็บแล้ว 80 คน

ตอนนี้เกิดอะไรขึ้น

ประธานสภาอธิปไตย ได้ประกาศสถานการณ์ฉุกเฉิน และยุบคณะรัฐมนตรีและสภาอธิปไตย

พล.อ.บูร์ฮาน กล่าวด้วยว่า จะมีการจัดการเลือกตั้งขึ้นในเดือน ก.ค. 2023

มีรายงานว่า นายกรัฐมนตรีฮัมดุก ถูกควบคุมตัวไว้โดยทหารก่อนหน้านั้นในวันเดียวกัน พร้อมกับรัฐมนตรีอีกหลายคน สำนักงานใหญ่ของวิทยุและโทรทัศน์ของรัฐถูกยึดโดยทหาร

นอกจากนี้ยังมีการจำกัดอินเทอร์เน็ตด้วย

ทั้งผู้ชายและผู้หญิงออกมาประท้วงบนท้องถนนต่อต้านการทำรัฐประหาร
Supplied
ทั้งผู้ชายและผู้หญิงออกมาประท้วงบนท้องถนนต่อต้านการทำรัฐประหาร

สหภาพแอฟริกา (African Union) สหประชาชาติ และสหภาพยุโรป รวมถึงสันนิบาตอาหรับ และสหรัฐฯ ได้แสดงความกังวลเกี่ยวกับรัฐประหารเมื่อวันจันทร์

อาจจะเกิดอะไรขึ้นต่อไป

อเล็กซ์ เดอ วาล นักวิเคราะห์ด้านแอฟริกา กล่าวว่า รัฐประหารไม่ได้หมายความว่า ทุกอย่างจบแล้ว เพราะพลเรือนในประเทศนี้มีความสามารถมากในการรวมตัวเพื่อแสดงพลัง

เขากล่าวกับบีบีซี นิวส์อาวร์ (BBC Newshour) ว่า เมื่อไรก็ตามที่กองทัพพยายามที่จะล้ำเส้น “ท้องถนนก็จะเต็มไปด้วยผู้คน และดึงให้กองทัพกลับเข้าที่ตั้ง” เขาคาดว่า นั่นคือสิ่งที่กำลังจะเกิดขึ้น

เพจเฟซบุ๊กของกระทรวงข้อมูลข่าวสาร ระบุว่า นายกรัฐมนตรีได้เรียกร้องให้ประชาชนออกมาสนับสนุนรัฐบาล

ภาพและรายงานจากกรุงคาร์ทูมเผยให้เห็น ผู้ประท้วงจำนวนมากในเมือง

นอกจากนี้ยังมีการส่งทหารเข้าไปสกัดการเคลื่อนไหวด้วย

ผู้ประท้วงบนท้องถนนในซูดาน
Supplied
ผู้นำพลเรือนและผู้นำทหาร ขัดแย้งกันมาตั้งแต่โอมาร์ อัล-บาเชียร์ ถูกโค่นล้มเมื่อ 2 ปีก่อน
ผู้ประท้วงบนท้องถนนในซูดาน
Supplied
แพทย์ปฏิเสธที่จะทำงานในโรงพยาบาลและสถาบันที่อยู่ภายใต้กองทัพ

ในเดือน มิ.ย. 2019 ก่อนที่จะมีการเห็นชอบในเรื่องการเปลี่ยนผ่านไปสู่ประชาธิปไตย ทหารได้ยิงใส่ผู้ประท้วงในกรุงคาร์ทูม ทำให้มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 87 คน

ผู้คนจะนึกถึงความทรงจำของการสังหารหมู่ครั้งนั้น ขณะที่ทั้งสองฝ่ายกำลังเผชิญหน้ากัน

การยึดอำนาจครั้งนี้ทำให้ทั่วโลกออกประณาม สหรัฐฯ, สหราชอาณาจักร, สหภาพยุโรป, สหประชาชาติ และสหภาพแอฟริกา ซึ่งซูดานเป็นชาติสมาชิก ต่างเรียกร้องให้มีการปล่อยตัวผู้นำทางการเมืองที่ถูกจับกุมตัวไว้ทุกคนในทันที รวมถึงสมาชิกในคณะรัฐมนตรีของนายฮัมดุกด้วย

นายอันโตนิโอ กูเตอร์เรส เลขาธิการสหประชาชาติ กล่าวว่า ซูดานอยู่ในกลุ่มประเทศในแอฟริกาและเอเชียที่เผชิญ “การระบาดของรัฐประหาร” เขาเรียกร้องให้ “ชาติมหาอำนาจขนาดใหญ่” ของโลกร่วมมือกันในการต่อต้าน เพื่อให้เกิด “การยับยั้งอย่างได้ผล” ผ่านคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ

ผู้ประท้วงบนท้องถนนในซูดาน
Supplied
สนามบินในกรุงคาร์ทูมถูกปิด และมีการระงับเที่ยวบินระหว่างประเทศ

ขณะที่ สหรัฐฯ ได้ระงับเงินช่วยเหลือที่จะส่งให้แก่ซูดาน 700 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 23,400 ล้านบาท) แล้ว และสหภาพยุโรปได้ขู่ที่จะทำเช่นเดียวกัน ทั้งสหรัฐฯ และสหภาพยุโรปต่างเรียกร้องให้มีการฟื้นฟูรัฐบาลพลเรือนโดยไม่มีเงื่อนไข

ตั้งแต่วันจันทร์ มีรายงานว่า ทหารได้บุกไปตามบ้านเรือนของประชาชนในกรุงคาร์ทูมเพื่อจับกุมผู้จัดการประท้วง

Supplied
อินเทอร์เน็ตทั่วประเทศขัดข้อง

ผู้สื่อข่าวของบีบีซี รายงานว่า มีประชาชนอีกหลายพันคนเข้าร่วมการประท้วงในกรุงคาร์ทูม ส่วนใหญ่อยู่ในย่านที่พักอาศัยใกล้กับศูนย์กลางเมือง

สนามบินในกรุงคาร์ทูมถูกปิดและมีการยกเลิกเที่ยวบินทุกเที่ยวไปจนถึงวันเสาร์ (30 ต.ค.) นี้

มีรายงานว่า เจ้าหน้าที่ธนาคารกลางของประเทศได้เข้าร่วมการหยุดงานประท้วง และแพทย์ทั่วประเทศซูดานปฏิเสธที่จะทำงานในโรงพยาบาลที่ทหารดูแล ยกเว้นกรณีฉุกเฉิน

…………….

ข่าว BBCไทย ที่เผยแพร่ในเว็บไซต์ ข่าวสด เป็นความร่วมมือของสององค์กรข่าว

ติดตามข่าวสด

ข่าวเด่นประจำวัน












seagame

ภาพที่



อัลบั้มภาพ รัฐประหารซูดาน : เมื่อกองทัพไม่อยากแบ่งปันอำนาจกับรัฐบาลพลเรือนอีกต่อไป
ข่าวที่เกี่ยวข้อง