ความขัดแย้งจีนและไต้หวัน เป็นมาอย่างไร

15 ม.ค. 2565 - 16:47 น.

ทั้งจีนและไต้หวันต่างฝ่ายต่างกดดันกันและกันมากขึ้น และในปีที่ผ่านมา เครื่องบินรบของจีนได้รุกล้ำเข้าไปในเขตแสดงตนเพื่อการป้องกันภัยทางอากาศ (Air Defense Identification Zone–ADIZ) ของไต้หวันมากที่สุดเป็นประวัติการณ์

เกาะติดข่าว กดติดตาม ข่าวสด

หัวใจสำคัญของเรื่องนี้คือการรวมชาติ

ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีน เคยกล่าวว่า “การรวมชาติ” กับไต้หวัน “ต้องสำเร็จ” และไม่ได้ตัดความเป็นไปได้ในการใช้กำลังเพื่อทำเรื่องนี้ให้เกิดขึ้นจริง

จีนเห็นว่าไต้หวันที่ปกครองตัวเองในลักษณะมณฑลที่แยกออกไป สุดท้ายแล้วก็จะกลับมาเป็นส่วนหนึ่งของจีนอีกครั้ง

อย่างไรก็ตาม ไต้หวันมองว่า ตัวเองเป็นประเทศเอกราชที่มีรัฐธรรมนูญของตัวเองและมีผู้นำที่มาจากการเลือกตั้งตามระบอบประชาธิปไตย

ไต้หวันอยู่ตรงไหน

ไต้หวันเป็นเกาะ ที่อยู่ห่างจากชายฝั่งทางตะวันออกเฉียงใต้ของจีนราว 100 ไมล์ หรือ ประมาณ 160 กิโลเมตร ตั้งอยู่ในบริเวณที่เรียกว่า “แนวห่วงโซ่ของเกาะชั้นที่ 1” ซึ่งรวมถึงดินแดนที่เป็นมิตรกับสหรัฐฯ หลายแห่ง ที่มีความสำคัญต่อนโยบายต่างประเทศสหรัฐฯ

กราฟิก
BBC

ถ้าจีนยึดไต้หวัน ผู้เชี่ยวชาญชาวตะวันตกบางคนบอกว่า อาจจะทำให้จีนมีอิสระมากขึ้นในการแสดงอำนาจในภูมิภาคแปซิฟิกตะวันตก และอาจจะคุกคามฐานทัพทหารสหรัฐฯ ไกลถึงกวมและฮาวายได้ด้วย

แต่จีนยืนกรานเจตนาของจีนว่าใฝ่หาสันติภาพอย่างแท้จริง

ทำไมไต้หวันจึงแยกออกจากจีน

การแบ่งแยกระหว่างจีนและไต้หวันเกิดขึ้นหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ซึ่งมีการสู้รบขึ้นในจีนแผ่นดินใหญ่ระหว่างกองกำลังรัฐบาลชาตินิยมและพรรคคอมมิวนิสต์

พรรคคอมมิวนิสต์เป็นฝ่ายชนะในปี 1949 และเหมา เจ๋อตุง ผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์ เข้ายึดกรุงปักกิ่ง

ขณะที่พรรคชาตินิยม หรือที่รู้จักกันในชื่อ ก๊กมินตั๋ง ต้องระเห็จไปไต้หวัน

เจียง ไคเช็ก เป็นผู้นำพรรคก๊กมินตั๋ง หลังจากหนีไปไต้หวัน
Getty Images
เจียง ไคเช็ก เป็นผู้นำพรรคก๊กมินตั๋ง หลังจากหนีไปไต้หวัน

พรรคก๊กมินตั๋งเป็นหนึ่งในพรรคการเมืองที่สำคัญที่สุดของไต้หวันนับตั้งแต่นั้นมา โดยได้ปกครองเกาะไต้หวันเป็นช่วงเวลาหนึ่งในประวัติศาสตร์

ปัจจุบัน มีเพียง 13 ประเทศ (ไม่รวมสำนักวาติกัน) ที่ยอมรับไต้หวันว่าเป็นประเทศอธิปไตย

จีนพยายามกดดันทางการทูตประเทศอื่น ๆ ไม่ให้ยอมรับไต้หวัน หรือไม่ให้ทำอะไรที่สื่อได้ว่าเป็นการยอมรับ

รัฐมนตรีกระทรวงกลาโหมของไต้หวัน กล่าวว่า ความสัมพันธ์กับจีนร้าวฉานที่สุดในรอบ 40 ปีที่ผ่านมา

ไต้หวันป้องกันตัวเองได้หรือไม่

จีนอาจพยายามใช้วิธีการต่าง ๆ ที่ไม่ใช่ทางทหารในการทำให้การรวมชาติเกิดขึ้น อย่างการกระชับความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจ

แต่ในกรณีที่มีการเผชิญหน้าทางทหารเกิดขึ้น กองทัพไต้หวันจะด้อยไปเลยเมื่อเทียบกับจีน

จีนใช้งบประมาณด้านกลาโหมสูงกว่าทุกชาติในโลกยกเว้นสหรัฐฯ และอาจจะมีขีดความสามารถที่หลากหลายตั้งแต่ทางทะเลไปจนถึงเทคโนโลยีขีปนาวุธ เครื่องบิน และการโจมตีทางไซเบอร์

เมื่อพิจารณาจำนวนบุคลากรที่ยังประจำการอยู่ ก็จะพบว่ากองทัพของสองฝ่ายไม่สมดุลกันเลย

กราฟิก
BBC

ในความขัดแย้งซึ่งเป็นที่รับรู้กันนี้ ผู้เชี่ยวชาญจากตะวันตกบางส่วนทำนายว่า สิ่งที่ไต้หวันอาจจะทำได้ดีที่สุดก็คือพยายามชะลอการโจมตีของจีน และพยายามป้องกันไม่ให้กองกำลังสะเทินน้ำสะเทินบกของจีนยกพลขึ้นฝั่ง และใช้ยุทธวิธีโจมตีแบบกองโจรในระหว่างที่ไต้หวันรอคอยความช่วยเหลือจากภายนอก


ความช่วยเหลือนั้นอาจจะมาจากสหรัฐฯ ซึ่งขายอาวุธให้ไต้หวัน แม้ว่ารัฐบาลสหรัฐฯ จะมีนโยบาย “ความคลุมเครือทางยุทธศาสตร์” ที่ไม่แสดงออกชัดเจนว่าจะส่งทหารเข้าแทรกแซงเพื่อปกป้องไต้หวันหากถูกจีนโจมตี

ในทางการทูต ปัจจุบัน สหรัฐฯ ยึดมั่นในนโยบาย “จีนเดียว” (One-China policy) ซึ่งยอมรับรัฐบาลจีนเดียวในกรุงปักกิ่ง และมีความสัมพันธ์อย่างเป็นทางการกับจีน ไม่ใช่ไต้หวัน

สถานการณ์กำลังเลวร้ายลงหรือไม่

ในปี 2021 ดูเหมือนจีนจะเพิ่มแรงกดดันด้วยการส่งเครื่องบินทหารเข้าไปในเขตแสดงตนเพื่อป้องกันภัยทางอากาศของไต้หวัน ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ไต้หวันตั้งขึ้นเพื่อจับตามอง ควบคุม และบ่งชี้เครื่องบินต่างชาติ เพื่อผลประโยชน์ด้านความมั่นคงแห่งชาติ

ไต้หวันได้เปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับเครื่องบินที่รุกล้ำเข้ามาเขตนี้ในปี 2020

และพบว่ามีการรุกล้ำเข้ามามากที่สุดในเดือน ต.ค. 2021 โดยมีการรุกล้ำ 56 ครั้ง ในวันเดียว

กราฟิก
BBC

ทำไมไต้หวันจึงมีความสำคัญต่อประเทศอื่น ๆ ในโลก

เศรษฐกิจของไต้หวันมีความสำคัญอย่างยิ่ง

อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่ใช้กันในโลกทุกวันนี้ ไม่ว่าจะเป็นโทรศัพท์ไปจนถึงแล็ปท็อป นาฬิกา และเกม ต่างใช้ชิปคอมพิวเตอร์ที่ผลิตในไต้หวัน

จากการประเมินพบว่าบริษัทผลิตสารกึ่งตัวนำไต้หวัน (Taiwan Semiconductor Manufacturing Company–TSMC) เพียงบริษัทเดียวครองส่วนแบ่งเกินกว่าครึ่งหนึ่งของตลาดโลก

กราฟิก
BBC

TSMC เป็นบริษัทที่ผลิตชิปในระดับอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ มีมูลค่าเกือบ 1 แสนล้านดอลลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 3.3 ล้านล้านบาท) ในปี 2021

การเข้าครอบครองไต้หวันของจีน อาจจะทำให้รัฐบาลจีนควบคุมหนึ่งในอุตสาหกรรมที่สำคัญที่สุดในโลกได้ส่วนหนึ่ง

ชาวไต้หวันกังวลใจหรือไม่

แม้ว่าจะมีความตึงเครียดระหว่างจีนและไต้หวัน แต่ผลสำรวจพบว่า ชาวไต้หวันจำนวนมากไม่ได้มีความกังวลมากนัก

ในเดือน ต.ค. มูลนิธิมติมหาชนไต้หวัน (Taiwan Public Opinion Foundation) ได้สอบถามประชาชนว่า คิดว่าท้ายที่สุดแล้ว จะเกิดสงครามกับจีนหรือไม่

เกือบ 2 ใน 3 (64.3%) ตอบว่า ไม่

กราฟิก
BBC

งานวิจัยอีกชิ้นหนึ่งบ่งชี้ว่า ประชาชนในไต้หวันส่วนใหญ่ระบุว่า ตัวเองเป็นชาวไต้หวัน โดยยอมรับอัตลักษณ์ที่แตกต่างอย่างชัดเจน

กราฟิก
BBC

การสำรวจที่จัดทำโดยมหาวิทยาลัยเจิ้งจื้อแห่งชาติ (National Chengchi University) นับตั้งแต่ต้นยุคทศวรรษที่ 1990 บ่งชี้ว่า สัดส่วนประชาชนที่ระบุว่า ตัวเองเป็นชาวจีน หรือเป็นทั้งชาวจีนและชาวไต้หวัน ลดน้อยลง โดยประชาชนส่วนใหญ่เห็นว่าตัวเองเป็นชาวไต้หวัน

Image of Chinese soldiers
BBC

ติดตามข่าวสด

ข่าวเด่นประจำวัน












seagame

ภาพที่



อัลบั้มภาพ ความขัดแย้งจีนและไต้หวัน เป็นมาอย่างไร
ข่าวที่เกี่ยวข้อง