คอลัมน์ บทบรรณาธิการ : ปีเลือกตั้ง

คําแถลงของรัฐบาลสหรัฐอเมริกาหลังจากต้อนรับผู้นำไทยที่ทำเนียบขาว มีเนื้อหาสำคัญว่าด้วยการรับทราบถึงโรดแม็ปที่จะนำไปสู่การเลือกตั้งในปี 2561

แม้ว่าในทางปฏิบัติของไทยเองไม่แน่ชัดว่าการเลือกตั้งจะมีขึ้นในปี 2561 หรือ 2562 หรือเมื่อใด

จากประวัติศาสตร์เดิมหลังเหตุการณ์รัฐ ประหารแล้วการคืนอำนาจให้ประชาชนเลือกตั้งจะตามมาในเวลาไม่นานนัก แต่ในครั้งนี้กินเวลามานานเกิน 3 ปีแล้ว ด้วยเงื่อนไขการปฏิรูป การรักษาความสงบ การสร้างความปรองดอง

ยิ่งเมื่อมหาอำนาจสหรัฐอเมริกาส่งสัญญาณว่าจะคบหาใกล้ชิดต่อไป ระยะเวลาของการคืนประชาธิปไตยจึงยิ่งไม่แน่นอน

แถลงการณ์ของสหรัฐยังระบุถึงโรดแม็ปอันเป็นเส้นทางสู่การเลือกตั้งที่เสรีและเป็นธรรมของไทยในปี 2561 ว่าเป็นความสำคัญทางยุทธศาสตร์ของสหรัฐอเมริกาและภูมิภาค

อันเป็นประโยคที่ช่วยกู้ภาพของสหรัฐได้เล็กน้อยว่า ยังคิดถึงวิถีทางประชาธิปไตยอยู่บ้าง ไม่ได้เห็นแก่การค้าจนเกินไป และไม่ได้กลัวการเสียสมดุลทางอำนาจให้กับจีนในภูมิภาคนี้จนทำอะไรไม่ถูก


ส่วนข้อความหนึ่งเอ่ยถึงความตระหนักถึงความสำคัญในการปกป้องและสนับสนุนสิทธิมนุษยชนและเสรีภาพขั้นพื้นฐาน อาจดูเป็นพิธีกรรมอย่างหนึ่ง แต่มีไว้ในแถลงการณ์ย่อมดีกว่าไม่มีเสียเลย

หลังจากสถานการณ์ในไทยเรื่องเสรีภาพขั้นพื้นฐาน การแสดงออกทางความคิดนั้นไม่ได้อยู่ในภาวะปกติมาเป็นเวลานาน เพราะจำต้องถูกกดทับไว้ให้ความสงบเรียบร้อยโดดเด่นขึ้น

ความเข้าใจว่าวันเดือนปีของการเลือกตั้งการกำหนดได้ไม่แน่นอน เพราะในทางเทคนิคแล้วขึ้นอยู่กับการออกกฎหมายลูกตามที่กำหนดในรัฐธรรมนูญ

แต่ถ้ายึดความจริงใจเปิดเผยแล้ว คณะผู้พิจารณาออกกฎหมายและคณะผู้ผลักดันน่าจะมีกำหนดปีออกมาได้ เหมือนกับการออกกฎหมายสำคัญด้านเศรษฐกิจที่รวดเร็วว่องไว

การปล่อยให้ประชาชนเฝ้ารอโดยไม่มีโอกาสเรียกร้องต่อรองใดๆ นั้น มีแต่จะทำให้เข้าใจว่า ประชาธิปไตยจะถูกแช่แข็งต่อไป