กินอยู่กินเป็น ห้องเรียนเปื้อนดิน

กินอยู่กินเป็น ห้องเรียนเปื้อนดิน

กินอยู่กินเป็น ห้องเรียนเปื้อนดิน – “กินอยู่กินเป็น” ชื่อตลาดเล็กๆ ในโรงเรียนเล็กโกเมศอนุสรณ์ ถนนงามวงศ์วาน อำเภอเมือง จังหวัดนนทบุรี ตลาดแห่งนี้มีผลิตภัณฑ์สินค้าของกินของอร่อยที่พ่อค้าแม่ค้าเป็นเด็กๆ นักเรียน ผู้ปกครอง หรือ คณะครู ที่สำคัญยังเป็นจุดนัดพบสุขภาพดีที่รวบรวมเอาผลผลิตสดใหม่และปลอดภัยต่อสุขภาพ ทั้งพืช ผัก ผลไม้ตามฤดูกาล สมุนไพร มาให้เลือกจับจ่ายแบ่งปันในราคาย่อมเยา

กินอยู่กินเป็น ห้องเรียนเปื้อนดิน
ผักคะน้าแปลงนี้ฝีมือเด็กๆ ป.4

น้องใบเฟิร์น เด็กหญิงศรัณยา คำอยู่ นักเรียนชั้นป.6 เล่าว่า “ตลาดกินอยู่กินเป็นที่โรงเรียนของเรามีทุกๆ วันอังคารที่ 2 ของเดือนค่ะ พวกหนูจะเก็บผักที่โรงเรียนมาขาย บางคนปลูกผักที่บ้านก็เอามาขายที่ตลาดได้ค่ะ”

“ผักของเราปลอดสารพิษ เราตั้งใจปลูกกันมากๆ อยากบอกคนที่ซื้อผักของเราว่าขอให้ทานผักให้อร่อยนะคะ แล้วก็อยากให้ลอง ปลูกผักกินเองด้วยค่ะ” เด็กหญิงยายย่า ชนาพร เกษไชย นักเรียนชั้นป.6 เล่าเสริม

กินอยู่กินเป็น ห้องเรียนเปื้อนดิน
น้องยายย่ากับน้องใบเฟิร์น

แม้จะอยู่ในเมืองใหญ่ พึ่งพาตนเองด้านอาหารได้น้อย แต่คณะครูโรงเรียนเล็กโกเมศอนุสรณ์ ร่วมจัดสรรกระบวนการให้เด็กๆ รับรู้ที่มาที่ไป กระบวนการผลิตอาหาร และการพึ่งตนเองอย่างง่ายๆ ปรับเปลี่ยนเศษหิน เศษอิฐ เศษปูน ที่ดินรกร้าง ใต้เสาไฟฟ้าแรงสูงภายในโรงเรียน ให้เป็นคลังอาหาร อีกทั้งยังเป็นพื้นที่แลกเปลี่ยนเรียนรู้สำหรับทุกคน

กินอยู่กินเป็น ห้องเรียนเปื้อนดิน
ผลผลิตหลากหลายน่าซื้อหา

“โรงเรียนของเรามีสวนปลูกปันกินค่ะ มีแปลงผักของนักเรียนแต่ละชั้น ของคุณครู แล้วก็ผู้ปกครองด้วย ทุกๆ วันเราจะแบ่งกันมาดูแล มารดน้ำ ส่วนในวันอังคารเด็กๆ ชั้นประถมปลายจะลงแปลงผักกันทุกคน มาช่วยกันปลูกผัก พรวนดิน ใส่ปุ๋ย กำจัดวัชพืช ส่วนวันศุกร์เป็นคิวของน้องๆ ชั้นประถมต้นค่ะ” น้องยายย่าบอกเล่าถึงกิจวัตรในแปลงผักของเด็กๆ

กินอยู่กินเป็น ห้องเรียนเปื้อนดิน
สวนปลูกปันกิน

สวนผักที่นี่แบ่งเป็นแปลงๆ เรียงรายล้อมรอบกันเป็นชั้นวงกลม เด็กๆ โรงเรียนเล็กโกเมศอนุสรณ์ ตั้งแต่น้องอนุบาลถึงพี่ประถมปลายต่างมีแปลงผักของตัวเองห้องละแปลง ช่วยกันคิดวางแผนว่าจะปลูกอะไร ช่วยกันดูแลรดน้ำ เมื่อได้ผลผลิตก็ช่วยกันคิดว่าจะนำผลผลิตไปทำอะไรกินกันดี ผลผลิตบางส่วนก็นำไปฝากให้ฝ่ายธุรการช่วยบรรจุและวางขายให้ทั้งผู้ปกครองและครู

กินอยู่กินเป็น ห้องเรียนเปื้อนดิน
ตลาดกินอยู่กินเป็น

นอกจากจะชวนเด็กๆ ปลูกผักแล้วยังมีกระบวนการทำปุ๋ยหมักดินจากเศษใบไม้ในโรงเรียน เลี้ยงไส้เดือน ทำน้ำหมักไล่แมลง มีโรงเห็ด เล้าไก่ อีกทั้งยังแบ่งพื้นที่ไว้ดำนาเกี่ยวข้าว เรียกได้ว่าเป็นห้องเรียนการพึ่งพาตนเองอย่างแท้จริง

กินอยู่กินเป็น ห้องเรียนเปื้อนดิน
ผักบุ้งของน้องอนุบาล
กินอยู่กินเป็น ห้องเรียนเปื้อนดิน
น้องพลอย

จากที่เด็กๆ หลายคนไม่กล้าแม้แต่สัมผัสดิน ไม่กินผัก วันนี้เปิดใจ กล้าทำกล้าลองมากขึ้น ที่สำคัญคือได้รับรู้ที่มาที่ไปของอาหารที่ตนเองบริโภค และรับรู้ว่าการพึ่งพาตนเองไม่ยากอย่างที่คิด

เด็กๆ หลายคนนำองค์ความรู้กลับบ้าน ชวนพ่อแม่ปู่ย่าปรุงดินปลูกผัก ขณะเดียวกันหากผู้ปกครองท่านไหนสนใจก็สามารถมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ที่โรงเรียนได้เช่นกัน

เด็กชายโต๋ นันท์วัฒน์ ประกิตตระกูล นักเรียนชั้นป.4 บอกเล่าด้วยแววตาสดใส ขณะลงมือปลูกผักคะน้ากับเพื่อนๆ “เวลาเรียนในห้องก็ได้แค่จด นั่งธรรมดาไม่ค่อยได้ออกแรง เวลาออกมาแปลงผักได้ชมนกชมไม้ ได้จดเหมือนกัน ได้ความรู้เหมือนกันครับ แต่ได้ออกแรงรู้สึกสดชื่น บางทีก็เหนื่อยครับแต่ว่าสนุก”

กินอยู่กินเป็น ห้องเรียนเปื้อนดิน
มะนาวปลอดสารจากผู้ปกครอง

“แต่ก่อนไม่ค่อยชอบกินผัก ตอนนี้ได้ปลูกเองก็กินเองด้วย รู้สึกกินแล้วแข็งแรง เพราะว่าผักของเราปลอดสารพิษค่ะ” น้องพลอย เด็กหญิงพลอยพัฒน์ตรี มหาดพรม กล่าวทิ้งท้าย

แปลงผักของเด็กๆ จึงไม่ได้เป็นแค่พื้นที่ปลูกผัก แต่เป็นที่ปลูกชีวิตให้เติบโตงดงาม แม้ว่าอาหารบางอย่างไม่ได้มาจากการผลิตของเราโดยตรง แต่อย่างน้อยก็สามารถพึ่งพาตนเองด้านอาหารมากขึ้น นอกจากจะช่วยประหยัดเงินในกระเป๋าแล้วยังเพิ่มพื้นที่สีเขียวในเมืองอีกด้วย

กินอยู่กินเป็น ห้องเรียนเปื้อนดิน
ช่วยกันเก็บโหระพา

จะดีเพียงใดหากพืชผักปลอดภัยสร้างได้ด้วยสองมือ ทุ่งแสงตะวันสัปดาห์นี้ตามเด็กๆ โรงเรียนเล็กโกเมศอนุสรณ์ไปดูเคล็ดลับการปลูกผักในเมือง เช้าวันเสาร์ที่ 5 ตุลาคม เวลา 05.05 น. ทางช่อง 3 กด 33 ร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นได้ทาง www.payai.com หรือเฟซบุ๊กทุ่งแสงตะวัน

โดย…กนกวรรณ อำไพ

บทความก่อนหน้านี้งานประกวดพระ-มอบทุนศึกษา ชมรมพระเครื่องจังหวัดชลบุรี
บทความถัดไป‘บิ๊นท์ สิรีธร’ขอกำลังใจ ชิงมิสอินเตอร์ฯ 2019