ในวันที่เมืองใหญ่ต้องเผชิญทั้งมลพิษและควันบุหรี่ การสร้างพื้นที่ปลอดภัยต่อสุขภาพกลายเป็นภารกิจเร่งด่วนของทุกเมือง โดยเฉพาะกรุงเทพฯ ที่ประชากรหนาแน่นและเป็นจุดหมายของนักท่องเที่ยวทั่วโลก
ล่าสุด สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ผนึกกำลัง กรุงเทพมหานคร (กทม.) กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) และภาคีด้านการควบคุมยาสูบ จัดงาน ‘ประชุมเชิงปฏิบัติการเมืองปลอดบุหรี่ ถอดบทเรียนความสำเร็จเมืองอิโลอิโล ประเทศฟิลิปปินส์’ เมืองต้นแบบเจ้าของรางวัล ASEAN Smoke-Free Award 2024 ระดับเหรียญทอง เพื่อนำประสบการณ์จริงมาขยายผล ยกระดับสิ่งแวดล้อมปลอดควัน และร่วมกันขับเคลื่อนเมืองปลอดบุหรี่อย่างยั่งยืน
นพ.พงศ์เทพ วงศ์วัชรไพบูลย์ ผู้จัดการกองทุน สสส.
นพ.พงศ์เทพ วงศ์วัชรไพบูลย์ ผู้จัดการกองทุน สสส. อธิบายว่า สสส. ทำงานร่วมกับหลายหน่วยงาน โดยพยายามนำเครื่องมือและแนวทางไปใช้กับการทำงานของ กทม. ซึ่งเป็นสิ่งที่อยากเห็นว่า กทม.จะเริ่มดำเนินมาตรการบังคับใช้กฎหมายอย่างจริงจังมากขึ้น
“เมื่อมีการบังคับใช้กฎหมายเข้มงวดแล้ว จำเป็นต้องมีกระบวนการสื่อสารควบคู่ โดยเฉพาะกับนักท่องเที่ยวต่างชาติที่อาจไม่รู้กฎหมายไทย การสื่อสารที่ชัดเจนจะช่วยให้มาตรการต่างๆ เกิดผล และยังสามารถนำข้อมูลมาวิเคราะห์ได้
“การบังคับใช้กฎหมายเป็นกลไกสำคัญที่จะช่วยลดความเสี่ยงในการได้รับควันบุหรี่มือสองของประชาชน อีกด้านหนึ่งยังช่วยกระตุ้นให้ผู้สูบบุหรี่เองหันมาคิดเรื่องการเลิกบุหรี่มากขึ้น เพราะเมื่อรู้สึกว่าเริ่มถูกปรับบ่อย หรือการใช้ชีวิตลำบากขึ้น หลายคนอาจตัดสินใจเปลี่ยนพฤติกรรมและเลิกสูบในที่สุด”
ดร.วรชล ถาวรพงษ์ รองผู้อำนวยการสำนักเทศกิจ กรุงเทพฯ
จากมุมของผู้ปฏิบัติในพื้นที่ ดร.วรชล ถาวรพงษ์ รองผู้อำนวยการสำนักเทศกิจ กรุงเทพฯ ระบุว่า กรุงเทพมหานคร กำลังเดินหน้าสู่การเป็น ‘มหานครปลอดบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า’ อย่างเต็มรูปแบบ เพื่อให้เป็นมาตรฐานความปลอดภัยของเมืองหลวง สร้างความรับผิดชอบต่อเด็กและเยาวชน พร้อมยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนให้ปลอดภัยจากควันบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า
โดยมีมาตรการ 4 ด้าน ได้แก่ 1. สร้างพื้นที่ปลอดควัน 2. ปกป้องเด็กและเยาวชนจากผลิตภัณฑ์ยาสูบทุกรูปแบบ 3. เพิ่มช่องทางเลิกบุหรี่ให้เข้าถึงง่ายขึ้น และ 4. สร้างความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ซึ่งความร่วมมือของทุกภาคส่วนจะเป็นกุญแจสำคัญที่ทำให้กรุงเทพมหานครก้าวสู่เมืองสุขภาพดี ที่ประชาชนปลอดภัยจากควันบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้าได้อย่างแน่นอน
Councilor Alan Zaldivar สมาชิกสภาและประธานคณะกรรมการสุขภาพ
เมืองอิโลอิโล ประเทศฟิลิปปินส์
ในด้านประสบการณ์จากเมืองต้นแบบ Councilor Alan Zaldivar สมาชิกสภาและประธานคณะกรรมการสุขภาพ เมืองอิโลอิโล ประเทศฟิลิปปินส์ กล่าวถึงปัจจัยสำคัญที่ทำให้เมืองประสบความสำเร็จในการพัฒนาเมืองปลอดบุหรี่ โดยสรุปได้ราว 3 ประเด็นหลัก เริ่มจากการจัดทำกฎหมายหรือเทศบัญญัติที่ชัดเจนเป็นรากฐาน ตามด้วยระบบบังคับใช้กฎหมายที่มีกลไกเข้มแข็งและเป็นรูปธรรม อีกด้านหนึ่งคือการเปิดโอกาสให้ชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมอย่างจริงจัง
“จากประสบการณ์ของอิโลอิโล กลไกการบังคับใช้กฎหมายที่แข็งแรงช่วยผลักดันให้มาตรการต่างๆ เดินหน้าได้และเชื่อว่ากรุงเทพมหานครในฐานะศูนย์กลางท่องเที่ยวของภูมิภาค ซึ่งมีนักท่องเที่ยวหลั่งไหลเข้ามาจำนวนมาก จะสามารถก้าวสู่การเป็นเมืองปลอดบุหรี่ได้ไม่ยาก หากมีความมุ่งมั่นร่วมกัน” ประธานคณะกรรมการสุขภาพ เมืองอิโลอิโล กล่าวทิ้งท้ายด้วยความเชื่อมั่น
