เมื่อ “ต้นทางดี” คือจุดเริ่มต้นของผลลัพธ์ปลายทางที่ยั่งยืน บริษัท ผลิตไฟฟ้า จำกัด (มหาชน) หรือ EGCO Group
และมูลนิธิไทยรักษ์ป่า องค์กรสาธารณกุศลซึ่งก่อตั้งและสนับสนุนการดำเนินงานโดย EGCO Group ประสบความสำเร็จในการจัดโครงการ “ค่ายเยาวชนเอ็กโกไทยรักษ์ป่า รุ่นที่ 62” ภายใต้แนวคิด “Nature Decoded: ถอดรหัสป่าต้นน้ำอินทนนท์” นำเยาวชนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย 70 คนจากทั่วประเทศ ร่วมถอดรหัสลับของธรรมชาติ ณ ดอยอินทนนท์ ป่าต้นน้ำที่สูงที่สุดของประเทศไทย ซึ่งยังคงความอุดมสมบูรณ์และความหลากหลายทางชีวภาพ ทั้งด้านพืชพรรณ สัตว์ป่า และระบบนิเวศเฉพาะถิ่น เพื่อเปิดโอกาสให้เยาวชนเข้าใจถึงคุณค่าของป่า ต้นน้ำที่เชื่อมโยงกับการดำรงชีวิตประจำวัน จนเกิดจิตสำนึกรักษ์ธรรมชาติและมีพฤติกรรมที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และนำไปสู่การสร้างเครือข่ายคนรักษ์ป่าที่แข็งแกร่งในอนาคต
ห้องเรียนธรรมชาติที่กว้างกว่าตำรา
ตลอดระยะเวลา 7 วัน 6 คืน ในช่วงปลายเดือนมีนาคม 2569 ที่ผ่านมา ณ อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ จังหวัดเชียงใหม่ เยาวชนที่ผ่านการคัดเลือกจากทั่วประเทศได้เปลี่ยนบทบาทจากนักเรียนในห้องสี่เหลี่ยม มาเป็น “นักสืบธรรมชาติ” ผ่านกิจกรรมที่เน้นการสัมผัสตรงและมีประสบการณ์ตรง ตามองเห็น เท้าสัมผัสดิน ซึ่งจะทำให้น้อง ๆ ได้เรียนรู้และเข้าใจถึงความเชื่อมโยงกันของสิ่งมีชีวิตและระบบนิเวศในป่าด้วยตนเอง
“EGCO Group และมูลนิธิไทยรักษ์ป่า มีความเชื่อว่า “ต้นทางดี จะก่อกำเนิดผลลัพธ์ปลายทางที่ดี” ต้นทางของเราคือเยาวชน การทำค่ายเป็นเหมือนการหยอดเมล็ดพันธุ์เล็ก ๆ ลงในจิตใจ ให้ค่อย ๆ งอกงามและเติบโต แต่ระหว่างทางที่เขาจะเติบโตก็ต้องใส่ปุ๋ยพรวนดิน เยาวชนต้องการโอกาสและพื้นที่ในการเติบโตและแสดงศักยภาพ หลายคนอาจจะมองว่าค่ายเป็นแค่กิจกรรมหนึ่งในช่วงเวลาสั้น ๆ แต่ในทางกลับกัน ค่ายเป็นจุดเริ่มต้นให้เด็ก ๆ ได้เชื่อมโยงกับบางสิ่ง เพราะเยาวชนในวันนี้คือคนที่จะมีบทบาทสําคัญในการดูแลทรัพยากรธรรมชาติในวันข้างหน้า นั่นจึงเป็นเหตุผลที่เราตั้งใจทำค่ายเยาวชนเอ็กโกไทยรักษ์ป่ามาอย่างต่อเนื่องตลอด 28 ปี จนถึงปัจจุบันค่ายนี้ได้สร้างเครือข่ายเยาวชนรักษ์ป่าไปแล้วกว่า 3,600 คน ซึ่งกระจายตัวอยู่ทั่วทุกภูมิภาคของไทย”
มานนีย์ พาทยาชีวะ เลขาธิการมูลนิธิไทยรักษ์ป่า ให้รายละเอียดถึงค่ายเยาวชนเอ็กโกไทยรักษ์ป่า ซึ่งจัดต่อเนื่องมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2540 และมีการเปลี่ยนหัวข้อการจัดค่ายไปทุกปี โดยหัวข้อในปีนี้เน้นเรื่อง “การถอดรหัสป่าต้นน้ำอินทนนท์” นั่นคือ การให้เยาวชนได้เข้าไปค้นคว้าและแสวงหาความจริงบางอย่างว่า ธรรมชาติทำให้ตัวเราอยู่ได้อย่างไร และตัวเราเป็นกุญแจสำคัญที่ทำให้ธรรมชาตินั้นยังคงอยู่อย่างยั่งยืนอย่างไร การถอดรหัสเป็นนัยยะ ที่ซ่อนเอาไว้ เยาวชนจะสามารถมองเห็นธรรมชาติรอบตัวแม้ว่าจะไม่ได้อยู่ในพื้นที่ป่า เพียงแค่เราดูแลสิ่งแวดล้อมหรือการประหยัดพลังงาน สิ่งเหล่านี้ล้วนทำให้ธรรมชาติรอบตัวเราดีขึ้น แล้วตัวเขาจะดีขึ้นได้อย่างไรจากมาเรียนรู้และถอดรหัสป่าต้นน้ำที่ดอยอินทนนท์
กิจกรรมในค่ายไม่ได้มีแค่การเรียนรู้ทฤษฎีด้านสิ่งแวดล้อม แต่น้อง ๆ ยังได้เดินป่าจริง ๆ ทั้งการเดินใน “เส้นทางศึกษาธรรมชาติกิ่วแม่ปาน” ที่มีความหลากหลายด้านภูมิประเทศ ธรณีวิทยา และพืชพรรณ พร้อมสำรวจระบบนิเวศป่าพุน้ำจืดที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวใน “เส้นทางศึกษาธรรมชาติอ่างกาและเส้นทางศึกษาธรรมชาติยอดดอย” เรียนรู้ดิน น้ำ และต้นไม้เพื่อนรักใน “เส้นทางป่า 6 คนโอบ” กับความสัมพันธ์ที่เชื่อมโยงกันของระบบนิเวศ สวมบทบาทเป็น “นักสืบสายน้ำ” สำรวจสิ่งมีชีวิตตัวจิ๋วที่อยู่ร่วมระบบนิเวศเดียวกัน รวมทั้งการสำรวจธรรมชาติยามค่ำคืนที่ ฝึกทักษะการใช้ชีวิตร่วมกับธรรมชาติและเรียนรู้แผนที่เสียง ตลอดจนได้สร้างมิตรภาพกับเพื่อนใหม่ทั่วประเทศ
มิตรภาพบนขบวนรถไฟและผืนป่า
เสน่ห์อย่างหนึ่งของค่ายเยาวชนเอ็กโกไทยรักษ์ป่า คือการเริ่มสร้างมิตรภาพตั้งแต่ “ขบวนรถไฟ” จากสถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์มุ่งสู่เชียงใหม่ เยาวชนจากต่างที่มาได้แลกเปลี่ยนมุมมองด้านสิ่งแวดล้อมในพื้นที่ของตนเอง ก่อนจะร่วมกันลงมือไขรหัสลับของป่าผ่านกิจกรรมกลุ่ม ซึ่งไม่เพียงแต่ได้ความรู้ แต่ยังได้ความผูกพันและเครือข่ายเยาวชนที่จะช่วยกันเฝ้าระวังสิ่งแวดล้อมในอนาคต ในขณะเดียวกัน ความน่าสนใจของค่ายนี้คือการส่งต่อแรงบันดาลใจจากรุ่นสู่รุ่น โดยเปิดโอกาสให้เยาวชนที่เคยผ่านค่ายนี้มาแล้ว ได้สมัครมาเป็นพี่เลี้ยงค่ายให้น้อง ๆ รุ่นต่อไป เพื่อส่งต่อ “เมล็ดพันธุ์” สู่การเป็นเครือข่ายเยาวชนรักษ์ป่า
เปิดบันทึกเรื่องราวหลังค่าย ผ่านคำบอกเล่าและข้อเขียนของน้อง ๆ ที่ผ่านการเข้าร่วมค่ายเยาวชนเอ็กโกไทยรักษ์ป่า รุ่นที่ 62
วัฒนากร มหาวงค์ (ต้นกล้า) “ค่ายนี้ทำให้ต้นกล้าชวนขนลุก เเละเข้าใจธรรมชาติอย่างเที่ยงแท้ ขอยกตัวอย่างกิจกรรม “ต้นไม้เพื่อนรัก” คือกิจกรรมที่ผมชอบที่สุดในค่าย เพราะว่าผมได้ทั้งสัมผัส ทั้งกอด และอีกหลายอย่าง ขณะที่ผมได้ดมเพื่อนของผม กลิ่นของเขาหอมกลิ่นสมุนไพร ที่ลำต้นรู้สึกเย็นสบาย เหมือนเขารู้ว่าเรากอดเขาอยู่
เลยปล่อยความหอมออกมา ผมได้มอบความอบอุ่นให้เเก่เขา เล่าสิ่งที่ผมได้เจอมา ก่อนที่จะจากกัน เราได้มีการตั้งชื่อเพื่อนของตัวเอง ผมชื่อ “ต้นกล้า” เพื่อนผมชื่อ “ต้นหอม” ธรรมชาติก็พร้อมที่จะมอบสิ่งดี ๆ ให้กับคุณ ขอเเค่คุณเข้าใจเขาก่อนที่โลกของเราจะป่วยไปมากกว่านี้”
ศศิวรรณ วงษ์กันหา “ตอนครูแนะนำค่ายก็เห็นว่าเป็นค่ายที่น่าลอง น่าท้าทายตัวเอง อยากลองไปดูว่าตัวเองชอบจริงไหม เพราะเคยบอกตัวเองว่าชอบธรรมชาติ แต่ชอบแบบไหนหล่ะ? ตัวเองก็ยังไม่รู้ เห็นเป็นค่ายเดินป่า เรียนรู้เกี่ยวกับธรรมชาติ ก็เลยลองสมัครดู พอได้มาสัมผัสด้วยตัวเอง มันสนุกมากและไม่ลำบาก เป็นการมาค่ายครั้งแรก ที่ประทับใจมาก ค่ายนี้ครบรสสุด ๆ มีบทเพลงซึ้ง ๆ ให้ฟังทุกเช้า ทุกเย็น บทความซึ้ง ๆ อาหารอร่อย ๆ เพื่อนดี ๆ ความรู้ที่หาไม่ได้จากห้องเรียน เป็นค่ายที่อ่านแค่รีวิวไม่ได้จริง ๆ ต้องมาสัมผัสเอง”
กุลณดา อินทร์ขาล (จูนจัง) “ปกติเป็นคนที่สนใจธรรมชาติอยู่แล้ว ค่ายนี้เปิดโอกาสให้ได้เดินป่าจริง ๆ ทำอาหารด้วยตัวเอง และได้พบเจอเพื่อนใหม่ แม้ว่าบทบาทหน้าที่ในค่ายจะเปลี่ยนไป ปีนี้กลายมาเป็นพี้เลี้ยงค่ายของน้องมัธยม แต่ก็ยังรู้สึกว่ากิจกรรมต่าง ๆ ในค่ายก็ยังคงเหมือนเดิมและทำให้เรามีแรงบันดาลใจทุกครั้ง อยากฝากไว้ว่า ธรรมชาติเป็นของเรา ถ้าเราไม่ดูแลและสนใจ แล้วใครจะสนใจ”
บทสรุปของหัวใจกรีน
แม้สิ้นสุดปลายทางของ “ค่ายเยาวชนเอ็กโกไทยรักษ์ป่า รุ่นที่ 62” แต่ต้นทางจิตสำนึกในใจเยาวชนกำลังเริ่มขึ้น เพื่อกลับไปเติบโตและงอกงาม พร้อมเป็นกำลังสำคัญในการดูแลและรักษาทรัพยากรธรรมชาติและป่าต้นน้ำต่อไป EGCO Group และมูลนิธิไทยรักษ์ป่า มุ่งมั่นที่จะสานต่อภารกิจการจัดค่ายเยาวชนเอ็กโกไทยรักษ์ป่าอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้มั่นใจว่าป่าต้นน้ำจะยังคงได้รับการปกป้องโดยคนรุ่นใหม่ที่มีความรู้และความรักต่อป่าและทรัพยากรธรรมชาติอย่างแท้จริง สมดังเจตนารมณ์ในการดำเนินธุรกิจควบคู่ไปกับการดูแลสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน
