ปัญหาจากปัจจัยเสี่ยงทางสังคม ไม่ว่าจะเป็นบุหรี่ เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ยาเสพติด อุบัติเหตุทางถนน หรือการพนัน ยังคงเป็นความท้าทายสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาวะ ความปลอดภัย และคุณภาพชีวิตของประชาชนในทุกมิติ การแก้ไขปัญหาเหล่านี้จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งด้านการบังคับใช้กฎหมาย องค์ความรู้ทางวิชาการ และการขับเคลื่อนงานสร้างเสริมสุขภาพ
ด้วยเหตุนี้ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) สำนักงานตำรวจแห่งชาติ (ตร.) และมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (มช.) จึงร่วมลงนามบันทึกความร่วมมือในการป้องกันและแก้ไขปัญหาจากปัจจัยเสี่ยงหลักและปัจจัยเสี่ยงทางสังคม พร้อมยกระดับเครือข่ายครูตำรวจ D.A.R.E. ผ่านการพัฒนาหลักสูตรใหม่ด้านบุหรี่ไฟฟ้าและภัยออนไลน์ เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันให้เด็กและเยาวชนไทย มุ่งขับเคลื่อนสังคมที่ปลอดภัยและมีสุขภาวะที่ดีอย่างยั่งยืน เมื่อวันที่ 17 มิถุนายน 2569 ณ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ
พล.ต.อ.ธัชชัย ปิตะนีละบุตร รองผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ ชี้ให้เห็นว่า สำนักงานตำรวจแห่งชาติมีความมุ่งมั่นในการเสริมสร้างความปลอดภัยและคุณภาพชีวิตที่ดีให้แก่ประชาชน โดยเฉพาะการป้องกันปัญหาอาชญากรรมทางเทคโนโลยี บุหรี่ไฟฟ้า และภัยคุกคามรูปแบบใหม่ที่ส่งผลต่อเด็ก เยาวชน และสังคมในวงกว้าง
ปัจจุบันเครือข่ายครูตำรวจ D.A.R.E. กระจายอยู่ทั่วประเทศและทำหน้าที่ถ่ายทอดความรู้ด้านการป้องกันยาเสพติดแก่เยาวชนมาอย่างต่อเนื่อง ความร่วมมือครั้งนี้จะเป็นการยกระดับศักยภาพครูแดร์ให้มีองค์ความรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับภัยออนไลน์ บุหรี่ไฟฟ้า และการพนันออนไลน์ ซึ่งล้วนเป็นปัญหาสำคัญที่เด็กและเยาวชนกำลังเผชิญในปัจจุบัน โดยจะเริ่มนำร่องในพื้นที่ตำรวจภูธรภาค 5 ได้แก่ เชียงใหม่ เชียงราย ลำปาง ลำพูน แพร่ พะเยา น่าน และแม่ฮ่องสอน รวมถึงพื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑล ก่อนขยายผลสู่พื้นที่อื่นทั่วประเทศ
“เยาวชนเป็นจุดเปราะบางของสังคม เราต้องช่วยกันดูแลให้เขารู้เท่าทันภัยคุกคาม รู้จักผลของการสูบบุหรี่ไฟฟ้า หรือการเล่นโซเชียลมีเดียที่อาจส่งผลกระทบต่อชีวิตหรือทำให้สูญเสียโอกาส โดยมีแผนขยายการให้ความรู้ของครูแดร์ครอบคลุมทั่วประเทศภายใน 5 ปี เพื่อนำความรู้เหล่านี้ไปติดภูมิคุ้มกันให้กับเยาวชนของเรา“
รศ.พ.ต.ท.ดร.เกษมศานต์ โชติชาครพันธุ์ กรรมการบริหารแผนคณะที่ 1 สสส. เน้นย้ำว่า สสส. พร้อมสนับสนุนด้านองค์ความรู้ นวัตกรรมสุขภาวะ และการประสานความร่วมมือกับภาคประชาสังคม เพื่อหนุนเสริมให้มาตรการต่างๆ นำไปสู่การปฏิบัติได้อย่างแท้จริง โดยเชื่อว่าการบูรณาการความร่วมมือของทั้ง 3 หน่วยงานจะสามารถเปลี่ยนองค์ความรู้ทางวิชาการและประสบการณ์ในพื้นที่ให้กลายเป็นมาตรการที่เป็นรูปธรรม เพื่อปกป้องเด็ก เยาวชน และประชาชนไทยจากปัจจัยเสี่ยงทางสังคม
“โครงการครูแดร์เป็นโครงการที่น่าสนใจ เนื่องจากมีอยู่และทำงานได้ดีอยู่แล้ว ความเชี่ยวชาญของเขาคือเรื่องยาเสพติด เข้าใจพื้นที่ และเป็นเซลล์ที่เล็กมากๆ ที่อยู่ใกล้ชิดกับประชาชนและชุมชน ครั้งนี้เป็นการต่อยอดจากของเดิมคือยาเสพติด ไปสู่บุหรี่ไฟฟ้า การพนันออนไลน์ หรือสแกมเมอร์ต่างๆ โดย สสส. พร้อมให้การสนับสนุนอย่างต่อเนื่องและครอบคลุมทุกภูมิภาค“
ผศ.ดร.จุฑาทิพย์ เฉลิมผล ผู้ช่วยอธิการบดีมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เผยถึงบทบาทของภาควิชาการในการพัฒนา 2 หลักสูตรใหม่ คือ “หลักสูตรบุหรี่ไฟฟ้า” และ “หลักสูตรอาชญากรรมทางเทคโนโลยี” ซึ่งถูกออกแบบมาให้ครอบคลุมและเข้าใจพฤติกรรมเยาวชน โดยมีการอบรมครูตำรวจนำร่อง 108 คน เพื่อไปถ่ายทอดต่อให้กับเยาวชนกว่า 5,460 คน โดยตั้งเป้าหมายมีเยาวชนผ่านเกณฑ์ความรอบรู้ทางสุขภาพมากกว่า 80%
“การออกแบบหลักสูตรเป็นเครื่องมือสำคัญที่จะใช้ในการสื่อสาร โดยมีครูแดร์เป็นผู้นำการสื่อสารนั้นไปถึงกลุ่มเยาวชน มหาวิทยาลัยเข้ามาช่วยให้เห็นสถานการณ์ปัจจุบันและการเท่าทัน เพื่อออกแบบหลักสูตรหรือข้อมูลให้สื่อสารไปถึงเยาวชนได้ ทั้งนี้ หลักสูตรจะต้องง่ายต่อการนำไปใช้ เหมือนที่เราทราบว่าเด็กๆ อาจจะรับสื่อไม่เกิน 8 วินาที วิธีไหนที่จะดึงเขา หรือทำให้เขาหยุด ดู และฟัง จนเกิดการเรียนรู้ได้“
ความร่วมมือครั้งนี้นับเป็นอีกก้าวสำคัญในการป้องกันปัจจัยเสี่ยงทางสังคมตั้งแต่ต้นทาง ผ่านการบูรณาการองค์ความรู้และการทำงานในพื้นที่ เพื่อเสริมทักษะให้เด็กและเยาวชนรู้เท่าทันความเสี่ยง พร้อมรับมือกับภัยคุกคามรูปแบบใหม่ได้อย่างเหมาะสม
