สธ. จ่อใช้แผนสำรอง รับวิกฤตสงคราม ตะวันออกกลาง ใช้สมุนไพร ทดแทน ยาแผนปัจจุบัน ชูตำรับ “น้ำมันกัญชา-ทะลายโจร” รักษาอาการ ผู้ป่วย
18 มีนาคม 2569 – ที่กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) นพ.สมฤกษ์ จึงสมาน ปลัดกระทรวงสาธารณสุข เปิดเผยว่า จากสถานการณ์ความไม่สงบในภูมิภาคตะวันออกกลาง นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ได้กำชับเรื่องความมั่นคงทางยาและเวชภัณฑ์ เพื่อไม่ให้กระทบต่อการบริการประชาชน
โดยมอบหมายให้สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ติดตามดูแลระบบสำรองยาและเวชภัณฑ์ทั่วประเทศอย่างใกล้ชิด โดยล่าสุด อย.รายงานว่า วัตถุดิบและยาสำเร็จรูป รวมถึงเวชภัณฑ์ที่จำเป็นสำหรับช่วยชีวิต การผ่าตัดและฉุกเฉิน ยังไม่มีปัญหาขาดแคลน และมีปริมาณสำรองเพียงพอใช้อย่างน้อย 3 เดือน
โดยได้จัดทำกรอบรายการยาและเวชภัณฑ์ที่จำเป็น 63 รายการ ตามลำดับความสำคัญ เพื่อติดตามปริมาณคงคลังทุกสัปดาห์ พร้อมหาแหล่งวัตถุดิบยาและเวชภัณฑ์สำรองเพิ่มเติม เพื่อลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาแหล่งผลิตในพื้นที่ขัดแย้ง ทบทวนการกำหนดราคากลางยาจากการที่ต้นทุนราคายาเพิ่มสูงขึ้น
รวมทั้งพิจารณาการใช้ภาชนะบรรจุชนิดอื่นทดแทนพลาสติก หรือหาวิธีฆ่าเชื้อ หากจำเป็นต้องใช้ภาชนะบรรจุซ้ำ เนื่องจากแหล่งผลิตวัตถุดิบพลาสติกส่วนใหญ่อยู่ในตะวันออกกลาง และอำนวยความสะดวกในการนำเข้ายาและเวชภัณฑ์ที่จำเป็น
ขณะเดียวกัน ได้ขอความร่วมมือหน่วยบริการทุกแห่ง ไม่สั่งซื้อยาและเวชภัณฑ์เกินความจำเป็น และเร่งชำระหนี้เวชภัณฑ์ค้างจ่าย เพื่อเพิ่มสภาพคล่องทางการเงินในระบบ
นพ.สมฤกษ์ กล่าวต่อว่า สำหรับการรับมือวิกฤตพลังงาน ที่อาจส่งผลกระทบต่อระบบไฟฟ้าและน้ำมันเชื้อเพลิงในสถานพยาบาล ได้กำชับทุกหน่วยงานดำเนินการตามมาตรการประหยัดพลังงาน และให้สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดทั่วประเทศ ประเมินความเสี่ยง และผลกระทบจากวิกฤติน้ำมัน
พร้อมจัดทำแผนความต่อเนื่องในการดำเนินการ (BCP) กรณีวิกฤตพลังงานของจังหวัด ตลอดจนเร่งรัดการติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ เพื่อให้จัดบริการผู้ป่วยได้อย่างต่อเนื่อง
ทั้งนี้ หากสถานการณ์ยืดเยื้อยาวนาน จนส่งผลต่อยาแผนปัจจุบัน ให้พิจารณา ใช้ยาสมุนไพรในบัญชียาหลักแห่งชาติ ด้านสมุนไพร 32 รายการทดแทน ซึ่งครอบคลุมในหลายกลุ่มอาการ
เช่น กลุ่มอาการไข้หวัด ด้วยฟ้าทะลายโจร-มะขามป้อม กลุ่มอาการปวดกล้ามเนื้อ ด้วยเถาวัลย์เปรียง-ครีมไพล กลุ่มอาการชาจากอัมพฤกษ์-อัมพาต ด้วยน้ำมันกัญชา-ตำรับยาทำลายพระสุเมรุ และกลุ่มอาการนอนไม่หลับ ด้วยน้ำมันกัญชา-ศุขไสยาศน์ เป็นต้น
กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) – https://ops.moph.go.th/public/
