แจกยาถ่ายพยาธิ ให้นิสิตมหาสารคาม 4,500 คน สู้กลับพยาธิใบไม้ตับ สั่งเฝ้าติดตาม 1 ปี รณรงค์ “กินสุก ปลาร้าสุก” ตัดวงจรโรคที่เป็นสาเหตุสำคัญของมะเร็งท่อน้ำดี
จากสถานการณ์ดังกล่าว นายชุมพิชญ์ เดชะรัฐ ผวจ.มหาสารคาม สั่งการให้สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เร่งดำเนินมาตรการป้องกันและควบคุมโรค ทั้งการตรวจร้านส้มตำ ร้านอาหาร และสถานประกอบการที่จำหน่ายอาหารประเภทปลาดิบหรือใช้ปลาร้าดิบ พร้อมผลักดันมาตรการ “ปลาร้าสุก” เพื่อลดความเสี่ยงการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับและโรคมะเร็งท่อน้ำดีในระยะยาว เมื่อวันที่ 6 ก.ค.2569 หลังตรวจพบนิสิตและนักศึกษาใหม่ใน จ.มหาสารคาม มีผลตรวจติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับรวมกว่า 4,500 ราย
สำหรับความคืบหน้า วันที่ 7 ก.ค.2569 นพ.หัสชา เนือยทอง นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม กล่าวว่า พยาธิใบไม้ตับ เป็นพยาธิที่พบในปลาน้ำจืดที่มีเกล็ดในวงศ์ปลาตะเพียน เช่น ปลาตะเพียน ปลาซิว และปลาขาว โดยตัวอ่อนของพยาธิจะฝังตัวอยู่ในเกล็ดและเนื้อเยื่อของปลา เมื่อประชาชนรับประทานปลาน้ำจืดที่ปรุงไม่สุก เช่น ก้อยปลา ลาบปลา หรือปลาร้าดิบ ตัวอ่อนพยาธิจะเข้าสู่ร่างกาย เคลื่อนตัวไปอาศัยอยู่ในท่อน้ำดีภายในตับ และหากติดเชื้อเรื้อรังเป็นเวลานาน จะเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งท่อน้ำดี ซึ่งเป็นโรคที่พบมากในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
นพ.หัสชา ย้ำว่า พยาธิใบไม้ตับพบเฉพาะในปลาน้ำจืดที่มีเกล็ดในวงศ์ปลาตะเพียนเท่านั้น ไม่พบในปลาชนิดอื่น แต่ไม่ได้หมายความว่าปลาทะเลหรือปลาแซลมอนจะปลอดภัยจากพยาธิ เพราะปลาแต่ละชนิดอาจมีพยาธิที่จำเพาะของตนเอง ดังนั้น การรับประทานอาหารดิบทุกชนิด ไม่ว่าจะเป็นปลาน้ำจืด ปลาทะเล เนื้อหมู หรือเนื้อวัว ล้วนมีความเสี่ยงต่อการได้รับเชื้อโรคและพยาธิ จึงควรปรุงอาหารให้สุกทุกครั้ง
นพ.หัสชา อธิบายว่า สาเหตุที่ปีนี้พบผู้ติดเชื้อจำนวนมาก ไม่ได้หมายความว่าเกิดการระบาดผิดปกติ แต่เป็นผลจากการขยายโครงการตรวจคัดกรองเข้าไปยังนิสิตและนักศึกษาใหม่ ซึ่งเดิมมหาวิทยาลัยมีการตรวจสุขภาพอยู่แล้ว และในปีนี้จังหวัดได้นำการตรวจพยาธิใบไม้ตับเข้าร่วมโครงการ ทำให้มีผู้ได้รับการตรวจจำนวนมาก จึงพบผู้ติดเชื้อเพิ่มขึ้น
อีกทั้งปีนี้ยังเปลี่ยนมาใช้วิธีตรวจหาแอนติเจนของพยาธิในปัสสาวะ ซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่มหาวิทยาลัยขอนแก่นพัฒนาขึ้น มีความสะดวก รวดเร็ว และมีความไวสูงกว่าวิธีตรวจหาไข่พยาธิในอุจจาระแบบเดิม โดยใช้เวลาตรวจเพียงประมาณ 15 นาที สามารถตรวจคนจำนวนมากได้พร้อมกัน และตรวจพบการติดเชื้อได้แม้ยังมีพยาธิจำนวนน้อย หรือยังไม่ถึงระยะที่พยาธิออกไข่ แตกต่างจากการตรวจอุจจาระที่ต้องอาศัยการพบไข่พยาธิ ซึ่งขึ้นอยู่กับจำนวนพยาธิ ระยะการเจริญเติบโต และประสบการณ์ของผู้ตรวจ ทำให้บางรายอาจให้ผลลบทั้งที่ยังมีการติดเชื้ออยู่
โดยหลังจากนี้เตรียมให้ยาถ่ายพยาธิทั้งหมด พร้อมเฝ้าติดตาม 1 ปี เพื่อป้องกันมะเร็งท่อน้ำดี
พบนิสิตใหม่ ม.มหาสารคาม ติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับ ถึง 4 พันคน ผู้ว่าฯสั่งตรวจร้านส้มตำ
