ขอนแก่น หมอมข. เผยพบ Gen z ติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับมากขึ้น ถ้าไม่เลิกพฤติกรรมเดิมๆ กินแบบเดิมๆ เสี่ยงสูง มะเร็งท่อน้ำดี คนอีสานเป็นปีละหมื่นราย เหตุเสพสื่ออินฟลูฯ ทำคลิป กินปลาร้าตัว
7 ก.ค. 2569 – ที่ อาคารเวชวิชชาคาร คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น หรือ มข.รศ.ดร.วัชรินทร์ ลอยลม รักษาการผู้อำนวยการสถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น เปิดเผยว่า พบว่า Gen z ติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับเยอะขึ้น จากการเสพสื่อโซเชียลต่างๆ และคนอีสานเป็นมะเร็งท่อน้ำดีกว่าปีละ 10,000 ราย
โดยเฉพาะอย่างยิ่งในปัจจุบันสื่อมีเยอะ อินฟลูเอนเซอร์มีเยอะ มีคลิปการกินปลาดิบ กินอาหารดิบ และเร็วๆ นี้ มีคลิปการกินปลาร้าตัว มีอินฟลูเอนเซอร์สวยๆ หลายคนทำตามกันอย่างมากเอาปลาร้าบีบมะนาวใส่พริกป่น แล้วก็กิน เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน จากข้อมูลที่มีการติดเชื่อในช่วงอายุต่ำลงมา
“จากการสุ่มตรวจประมาณ 200,000 กว่าคนทั่วทั้งอีสาน พบว่า อัตราการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับเฉลี่ยของคนอีสานอยู่ที่ 28.8% เฉลี่ยของภาคอีสาน การสุ่มตรวจ 3 คนมีโอกาสติด 1 คน และลองเอาช่วงอายุคน ที่ติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับ มาทำเป็นกราฟดูอยากรู้ว่า ช่วงอายุไหนติดเยอะ
แต่ก่อนคนอายุเยอะมีโอกาสติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับ เยอะขึ้น ปัจจุบัน 20-30% ไม่ต่างจากแต่ก่อน แต่พอได้ยินข่าวว่า นักศึกษา ตรวจพบเชื้อพยาธิใบไม้ตับ 30%
ถามว่า ตกใจหรือไม่ บอกว่า ไม่ตกใจ เพราะเห็นภาพแบบนี้มาเป็น 10 ปีแล้ว ตั้งแต่พัฒนาชุดตรวจขึ้นมา จึงมีแคมเปญ Isan zero-ov ที่ร่วมกับ สสส. เพราะเป้าหมายของการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับ เปลี่ยนไป เราได้โฟกัสเด็ก gen z ที่มีโอกาสเห็นคลิปต่างๆ เสพสื่อมากขึ้น”
รศ.ดร.วัชรินทร์ กล่าวต่อว่า แม้ว่าเดี๋ยวนี้ คนอาจจะนิยมปลาร้าสุกขายเป็นขวดๆ แต่บางครั้งไปร้านส้มตำ และมีตัวปลาร้าลอยอยู่บนน้ำปลาร้า แน่นอนว่า มีโอกาสติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับแน่ๆ อีกทั้งปลาส้ม ปลาจ่อม แจ่มบอง ซึ่งก็ทำให้ gen z มีโอกาสติดพยาธิใบไม้ตับมากขึ้น จึงมองว่าไม่แปลกและตัวเลขที่มีเป็นสิ่งที่เกิดขี้นจริง
ประชากรอีสานประมาณ 24 ล้านคน มีโอกาสติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับประมาณ 6 ล้านคน ถ้าเทียบกับตามตัวเลขที่เราตรวจอยู่ประมาณ 1 ใน 3 ของประชากร ซึ่งความน่ากลัวของเรื่องนี้ไม่ใช่พยาธิใบไม้ตับ
แต่ความน่ากลัวอยู่ที่ มะเร็งท่อน้ำดี ภายใน 1 ปี คนอีสานเป็นมะเร็งท่อน้ำดีประมาณ 10,000 คน พยาธิใบไม้ตับรักษาไม่ยาก กินยาถ่ายพยาธิตามที่แพทย์สั่งก็หายได้ แต่ถ้าไม่เลิกพฤติกรรมเดิมๆ กินแบบเดิมๆ ก็สามารถกลับไปเป็นอีกได้การติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับซ้ำๆ จะไปเพิ่มความเสี่ยงการเป็นมะเร็งท่อน้ำดีมากขึ้นด้วย
“ชุดตรวจที่ มข. คิดค้นมีวิวัฒนาการมาแล้ว 15 ปี จึงมีชุดตรวจคล้ายๆ atk ที่ตรวจเหมือนโควิด ชุดตรวจนี้ผ่าน อย. มีมาตรฐานและอยากทำให้ประชาชนเข้าถึงง่าย สปสช. จึงรับให้เป็นสิทธิประโยชน์ ถ้าเช็กในแอปเป๋าตังค์ เช็กดูว่า มีสิทธิ์รับชุดตรวจหรือไม่ได้ปีละ 1 ครั้ง ต่อ 1 สิทธิ ตั้งแต่อายุ 15 ปีขึ้นไป ตอบคำถามเสี่ยง 3 ข้อ ถ้าเสี่ยงข้อใดข้อหนึ่ง ก็มีสิทธิรับชุดตรวจตามร้านขายยา ที่เข้าร่วมกับ สปสช.”
ขณะที่ นายวชิรพันธ์ วันทอง อายุ 39 ปี เจ้าของร้านแซ่บชัดเจน กล่าวว่า ขอให้ลูกค้าที่มารับประทานที่ร้านเราจะปลอดภัยแน่นอน เพราะที่ร้านใช้ปลาร้าต้ม 100% แหล่งที่มาของปลาร้าเชื่อถือได้ ตั้งแต่มีข่าวเกี่ยวกับเหตุการณ์ดังกล่าว ลูกค้าที่ร้านไม่เคยลดลงมีแต่เพิ่มขึ้นตลอด
ยืนยันที่ร้านต้มปลาร้าจนเดือดอุณหภูมิ 200 องศาฯ เคี่ยวจนเดือดถ้ามารับประทานที่ร้านมั่นใจได้อย่างแน่นอน และเดี๋ยวนี้คนชอบความสะดวกสบายซื้อปลาร้าขวด ซึ่งก็ต้มสุกมาอยู่แล้ว
และร้านค้าส่วนใหญ่คนก็เอามาต้มก่อนอยู่แล้ว เพราะปลาร้าดิบจะมีกลิ่นคราวจะไม่หอมเหมือนปลาร้าต้มสุก อยากให้ผู้บริโภคเลือกรับประทานของที่ปลอดภัย อย่ากินสุกๆ ดิบๆ ควรทำให้สุกก่อนเสมอ และเลือกร้านที่ไว้ใจได้เพื่อความปลอดภัยของผู้บริโภค
