เกษตรกรผู้ใช้น้ำกก สาย รวก และโขง เรียกร้องรัฐ เร่งแก้ปัญหาสารปนเปื้อนจากเหมืองต้นน้ำ พร้อมผลักดันให้เป็นวาระแห่งชาติ เผยผลตรวจคุณภาพน้ำ 22 จุด
วันที่ 27 ก.ค.2569 ที่อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย กลุ่มเกษตรกรผู้ใช้น้ำกก สาย รวก และโขง ได้ประชุมหารือเกี่ยวกับการใช้น้ำในแม่น้ำโดยสะท้อนความกังวลต่อผลกระทบด้านคุณภาพน้ำ ตะกอน และผลผลิตทางการเกษตรที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ผู้เข้าร่วมประชุมระบุว่า ผลการตรวจคุณภาพน้ำและตะกอนยังพบสารโลหะหนักหลายชนิด โดยเฉพาะสารหนูในบางพื้นที่ ขณะที่ผลตรวจพืชผัก ปลา และดินบางส่วนพบการปนเปื้อน แม้หลายตัวอย่างยังไม่เกินค่ามาตรฐาน แต่มีแนวโน้มการสะสมในพื้นที่เกษตร ส่งผลให้เกษตรกรวิตกต่อความปลอดภัยของผู้บริโภคและรายได้ในอนาคต
ตัวแทนเกษตรกรจากแม่สายและพื้นที่ลุ่มน้ำกกสะท้อนว่า ปัญหาน้ำขุ่น ตะกอนสะสม และน้ำท่วมที่รุนแรงขึ้นในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ส่งผลให้ผลผลิตลดลง บางพื้นที่ต้องขุดลอกตะกอนถี่ขึ้น พร้อมเรียกร้องให้รัฐบาลเร่งเจรจากับประเทศต้นทางเพื่อยุติสาเหตุของปัญหา แทนการใช้งบประมาณภายในประเทศเพียงอย่างเดียวในการแก้ไขปลายเหตุ
นายสมเกียรติ เขื่อนเชียงสา นายกสมาคมแม่น้ำเพื่อชีวิต ระบุว่า จะรวบรวมข้อเสนอและเสียงสะท้อนจากทุกลุ่มน้ำตั้งแต่เชียงใหม่ถึงเชียงราย เสนอรัฐบาลผลักดันปัญหามลพิษลุ่มน้ำกกเป็นวาระแห่งชาติ พร้อมเรียกร้องให้มีมาตรการควบคุมเหมืองต้นทางและบำบัดน้ำเสียอย่างจริงจัง เพื่อฟื้นฟูคุณภาพสิ่งแวดล้อมและความเชื่อมั่นของประชาชนในระยะยาว
ดร.สืบสกุล กิจนุกร เปิดเผยผลการติดตามคุณภาพน้ำในลุ่มน้ำกก สาย รวก และโขง จากการเก็บตัวอย่างครั้งที่ 20 ระหว่างวันที่ 15-19 มิถุนายน 2569 รวม 22 จุด พบว่าแม่น้ำสายยังตรวจพบสารหนูเกินค่ามาตรฐานทุกครั้ง ขณะที่แม่น้ำกกส่วนใหญ่ไม่เกินมาตรฐานยกเว้นบริเวณชายแดน ส่วนแม่น้ำรวกและแม่น้ำโขงแม้ค่าสารหนูในน้ำจะยังไม่เกินมาตรฐาน แต่ตะกอนดินในหลายพื้นที่
โดยเฉพาะแม่น้ำโขงบริเวณเชียงของ มีการสะสมของโลหะหนักในระดับที่เป็นอันตรายต่อสัตว์หน้าดิน พร้อมทั้งพบการปนเปื้อนของโลหะหนักในดิน พืชผัก ปลา และน้ำบาดาลหลายพื้นที่ แม้หลายตัวอย่างยังไม่เกินค่ามาตรฐาน แต่สะท้อนแนวโน้มการสะสมในสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง
ดร.สืบสกุล ระบุว่า รัฐบาลมีความคืบหน้าในการจัดหาแหล่งน้ำดิบใหม่เพื่อผลิตน้ำประปาให้ประชาชนเชียงรายกว่า 40,000 ครัวเรือน เพื่อลดความเสี่ยงจากการใช้น้ำแม่น้ำกกในระยะยาว รวมถึงมีแผนผลักดันการจัดตั้งห้องปฏิบัติการตรวจวิเคราะห์น้ำ ดิน พืช และสัตว์น้ำในจังหวัดเชียงราย เพื่อให้ทราบผลตรวจภายใน 7 วัน
เกษตรกรผู้ใช้น้ำกก สาย รวก และโขง เรียกร้องรัฐ เร่งแก้ปัญหาสารปนเปื้อน เผยผลตรวจคุณภาพน้ำ 22 จุด
อย่างไรก็ตาม ยังเห็นว่าปัญหาที่ต้นเหตุจากกิจกรรมเหมืองในประเทศเพื่อนบ้านจำเป็นต้องได้รับการแก้ไขอย่างจริงจัง ผ่านการเจรจาระหว่างรัฐบาลไทยกับประเทศที่เกี่ยวข้อง เพื่อยุติการปนเปื้อนในลุ่มน้ำอย่างยั่งยืน
