สสส. ร่วม มสวร. เสริมศักยภาพผู้บำบัด – ชุมชน – ผู้ผ่านการบำบัด ‘สงขลา’ เดินหน้าดูแลผู้ใช้ยาเสพติดต่อเนื่อง ชู CBTx คืนคนสู่ครอบครัวและชุมชน
วันที่ 9 ก.ย.2569 ที่โรงแรมคริสตัล หาดใหญ่ จ.สงขลา สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับมูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาการเรียนรู้ (มสวร.) จัดการอบรมเชิงปฏิบัติการพัฒนาศักยภาพผู้บำบัด ชุมชน และอดีตผู้ผ่านการบำบัด เพื่อเสริมความรู้และทักษะในการดูแลผู้ป่วยยาเสพติดอย่างต่อเนื่องในชุมชน
โดยมีบุคลากรผู้ดำเนินกระบวนการบำบัด ภาคีเครือข่ายชุมชน ผู้ผ่านการบำบัด จากอำเภอต้นแบบ จ. สงขลา รวม 6 อำเภอ ประกอบด้วย อ.สะบ้าย้อย, อ.จะนะ, อ.เทพา, อ.นาทวี, อ.บางกล่ำ และ อ.กระแสสินธุ์ เพื่อพัฒนารูปแบบในการขยายผลต่อไป
รศ.ดร.ภก.วิทยา กุลสมบูรณ์ กรรมการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ และกรรมการบริหารแผนคณะที่ 1 กล่าวว่า ปัญหายาเสพติดมีความซับซ้อนและเกี่ยวข้องทั้งสุขภาพกาย สุขภาพจิต ครอบครัว เศรษฐกิจ และสังคม
การดูแลจึงไม่ควรสิ้นสุดเพียงการบำบัดในสถานพยาบาล แต่ต้องมีระบบดูแลต่อเนื่องเมื่อผู้ผ่านการบำบัดกลับคืนสู่ครอบครัวและชุมชน โดยชุมชนมีบทบาทสำคัญในการสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการฟื้นฟู ให้โอกาส และช่วยให้ผู้ผ่านการบำบัดกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างมีคุณค่า
“ผู้บำบัดชุมชนถือเป็นกำลังสำคัญในการให้คำปรึกษา ติดตามดูแล เฝ้าระวังความเสี่ยง และเชื่อมต่อผู้ป่วยกับบริการหรือความช่วยเหลือที่เหมาะสม ขณะที่ผู้ผ่านการบำบัดเป็นผู้ที่มีประสบการณ์ตรง เข้าใจความรู้สึกและข้อจำกัดของผู้ที่อยู่ในกระบวนการฟื้นฟู
หากได้รับการพัฒนาศักยภาพอย่างเหมาะสม จะสามารถเป็นทั้งเพื่อนผู้ให้กำลังใจ ถ่ายทอดประสบการณ์ และเป็นต้นแบบที่ช่วยสร้างความหวังให้กับผู้ที่กำลังเริ่มต้นชีวิตใหม่ได้” รศ.ดร.ภก.วิทยา กล่าว
รศ.ดร.ภก.วิทยา กล่าวว่า การอบรมครั้งนี้จึงไม่ได้มุ่งเพียงการเพิ่มพูนความรู้ แต่เป็นพื้นที่แลกเปลี่ยนประสบการณ์และฝึกทักษะที่สามารถนำไปใช้จริง ทั้งการสื่อสารอย่างเข้าใจ การให้คำปรึกษา การติดตามช่วยเหลือ การป้องกันการกลับไปใช้ยาเสพติดซ้ำ รวมถึงการประสานความร่วมมือกับครอบครัว หน่วยบริการสุขภาพ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อร่วมกันสร้างเครือข่ายการดูแลผู้ใช้ยาเสพติดในชุมชนให้เข้มแข็งและต่อเนื่อง
ด้าน นายชูชีพ ธรรมเพชร รองผู้ว่าราชการจังหวัดสงขลา กล่าวว่า จ.สงขลา มีทั้งพื้นที่เมือง พื้นที่เศรษฐกิจ และพื้นที่ชายแดน จึงจำเป็นต้องแก้ไขปัญหายาเสพติดอย่างจริงจังและต่อเนื่อง โดยบูรณาการทั้งการป้องกัน ปราบปราม บำบัดรักษา และฟื้นฟู ร่วมกับทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ สาธารณสุข องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และภาคประชาชน
เพราะการแก้ปัญหายาเสพติดไม่สามารถอาศัยการปราบปรามเพียงอย่างเดียว ผู้ที่ต้องการความช่วยเหลือจำเป็นต้องได้รับการบำบัด ฟื้นฟู และติดตามดูแล เพื่อให้กลับคืนสู่ครอบครัว ชุมชน และสังคมได้อย่างมีคุณภาพ
“การบำบัดและดูแลโดยชุมชนมีส่วนร่วม หรือ CBTx จะช่วยให้การดูแลผู้ป่วยไม่สิ้นสุดเพียงในสถานบำบัด แต่สามารถดำเนินต่อเนื่องในครอบครัวและชุมชน อันจะนำไปสู่การลดโอกาสกลับไปใช้ยาเสพติดซ้ำได้อย่างยั่งยืน” รองผู้ว่าราชการจังหวัดสงขลา กล่าว
ขณะที่ นายอดุลย์ อิแอ ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 10 ต.ลำไพล อ.เทพา จ.สงขลา กล่าวว่า ในพื้นที่ให้ความสำคัญกับการแก้ไขปัญหายาเสพติด โดยหลังเข้ารับตำแหน่งได้หารือร่วมกับโต๊ะอิหม่าม คณะกรรมการมัสยิด ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน ฝ่ายปกครอง และชุดรักษาความปลอดภัยหมู่บ้าน (ชรบ.) จัดทำประชาคมหมู่บ้าน
เพื่อร่วมกันแก้ไขปัญหาและนำเด็กที่ติดยาเสพติดเข้าสู่กระบวนการบำบัด โดยมีการคัดกรองและติดตามอย่างต่อเนื่อง ส่วนผู้ที่มีอาการก้าวร้าวรุนแรงหรือมีพฤติกรรมทำร้ายทรัพย์สิน จะส่งต่อเข้าสู่การบำบัดในโรงพยาบาล
“หมู่บ้านได้เข้าร่วมโครงการชุมชนล้อมรักษ์ CBTx ตามนโยบายของอำเภอ จึงจัดตั้งศูนย์ CBTx ระดับตำบลขึ้นในหมู่ที่ 10 ต.ลำไพล เปิดให้เด็กที่สมัครใจเลิกยาเข้าร่วมการบำบัด โดยมีผู้เข้าร่วม 28 คน ใช้เวลา 6 เดือน และมีฝ่ายปกครอง อสม. รพ.สต. ตำรวจ และทหารร่วมกันดูแล” นายอดุลย์ กล่าว
นายอดุลย์ ระบุว่า สำหรับกิจกรรมในค่ายบำบัด เน้นการสร้างทักษะชีวิตและอาชีพ ทั้งการออกกำลังกาย ปลูกผัก เลี้ยงปลา เลี้ยงเป็ดเนื้อ เป็ดไข่ โดยแบ่งผู้เข้าร่วมเป็นกลุ่มย่อย และมีเจ้าหน้าที่สาธารณสุข รพ.สต. และ อสม. ติดตามดูแลอย่างต่อเนื่อง พร้อมสร้างพื้นที่ปลอดเหล้า บุหรี่ และยาเสพติด โดยใช้ความสมัครใจและการเปิดใจของผู้เข้าร่วมเป็นพื้นฐาน
โดยหลังผ่านการบำบัดจะมีการส่งต่อกลับคืนสู่ครอบครัว พร้อมมอบพันธุ์ผัก พันธุ์ปลา และพันธุ์เป็ดให้ต่อยอดเป็นอาชีพ รวมถึงมอบเงินทุนตั้งต้นคนละ 3,000 บาท ซึ่งมาจากรายได้จากการขายผลผลิตที่ผู้ผ่านการบำบัดร่วมมือกันทำ และติดตามดูแลอย่างต่อเนื่อง หากมีความพร้อมยังมีการส่งต่อเข้าสู่การทำงาน เพื่อให้ผู้ผ่านการบำบัดสามารถกลับมาใช้ชีวิตและยืนได้ด้วยตนเองในชุมชน
