จากกรณีเมื่อวันที่ 31 ธ.ค.59ที่ผ่านมาผู้ใช้เฟสบุ๊กชื่อ ไพทูล แพนชัยภูมิ ได้โพสต์ข้อความ พร้อมวีดิโอคลิป 2 คลิป ซึ่งเป็นภาพการสอนดำน้ำของครูสอนดำน้ำ 1 คนและผู้เรียน 2 คนกำลังดำน้ำอยู่ในแนวปะการังและใกล้แท่งปะการังเทียม โดยระบุว่า “เรามาถึงจุดนี้แล้วประเทศไทย การประกอบกิจกรรมท่องเที่ยวดำน้ำลึก (SCUBA) ที่ในอดีตได้ชื่อว่าเป็นการท่องเที่ยวที่อนุรักษ์ธรรมชาติมากที่สุด วันนี้ตรงกันข้ามอย่างสิ้นเชิง เมื่อผู้ประกอบการร้านดำน้ำ ครูสอนดำน้ำ ไดฟ์มาสเตอร์ ทั้งไทยและชาวต่างชาติ บางคนที่ขาดจิดสำนึกไร้ความรับผิดชอบ ขายทัวร์แบบนี้ try – dive นี้คือความหายนะของแนวปะการังที่ไม่ต่างกับพวกดำน้ำตื้น ที่ไม่มีกฎ กติกา กฎหมายควบคุม ใครอยากเปิดร้าน อยากทำจดทะเบียนแล้วก็ทำได้ นี้คือภาพหลักฐานที่ชัดเจนเจอด้วยตัวเอง ใครที่ชอบต่อต้านในที่ประชุมไม่เห็นด้วยกับการออกกฎของกรม ทช. และว่าตัวเองไม่ทำลาย เห็นภาพนี้ท่านคิดยังไงครับ มาช่วยกันครับท่านที่เชียร์แขกขายทัวร์และพานักท่องเที่ยวทำแบบนี้เลิกซะ และมาช่วยกันครับ ให้เวลาท่านมานานแล้วท่านได้อะไรจากธรรมชาติมากพอแล้ว และอีก 1 โพสต์ ระบุในทำนองเดียวกัน
ผู้สื่อข่าวได้สอบถามจากผู้โพสต์ระบุว่า คลิปดังกล่าวถ่ายไว้เมื่อวันที่ 25-26 ธันวาคมที่ผ่านมา ขณะลงดำน้ำสำรวจและปลูกปะการังในแนวปะการรังเทียว ที่อ่าวพลับพลา เกาะราชาใหญ่ อ.เมืองภูเก็ต ซึ่งตนได้พบเห็นครูสอนดำน้ำน่าจะเป็นชาวจีน หรือญี่ปุ่น กำลังพาผู้เรียนสองคนลงไปในแนวปะการัง ซึ่งเป็นพื้นที่วางทุ่นปะการรังเทียม สังเกตุเห็นว่ามีบางครั้งได้เดินย่ำไปบนปะการังตามธรรมชาติ จนเสียหาย ตนจึงพยายามว่ายน้ำตามถ่ายเพื่อให้เห็นภาพ เมื่อขึ้นไปพบผิวน้ำพบว่า เรือที่พากลุ่มดำน้ำรีบมารับตัวไปอย่างรวดเร็ว
ทั้งนี้ นายไพทูลกล่าวเพิ่มเติมว่า เหตุการณ์ดังกล่าวไม่ใช่เกิดขึ้นเพียงครั้งแรกแต่เกิดขึ้นตลอดทุกวัน ในหลายพื้นที่ เช่น เกาะราชา เกาะไม้ท่อน เกาะไข่ เกาะพีพี เนื่องจากไม่มีกฏหมายที่ควบคุมธุรกิจดำน้ำ หรือผู้คอยกำกับดูแลตรวจตราเมื่อกลุ่มดำน้ำไปใช้พื้นที่ใต้ทะเล และปัจจุบันมีครูสอนดำน้ำ ซึ่งไม่ได้เป็นระดับไดร์ฟมาสเตอร์จากหลายชาติเกิดขึ้นจำนวนมาก รวมถึงครูสอนดำน้ำชาวไทย ซึ่งคนกลุ่มนี้ไม่ได้มีสามัญสำนึก เมื่อมาสอนก็จะคิดแต่ประโยชน์ของตัวเอง ไม่ค่อยสนใจการอนุรักษ์ทรัพยากรทำให้เกิดความเสียหาย โดยเห็นได้จากซากประการังที่หักเสียหาย ซึ่งกลุ่มอนุรักษ์ได้ช่วยกันเก็บและนำมาเพาะใหม่บนปะการรังเทียมนั้นมีเพิ่มสูงขึ้น
“ถึงแม้จะมีกฏหมายบังคับใช้ เช่นพรบ.คุ้มครองฯประการัง แต่ก็บังคับใช้ได้หลังเกิดความเสียหาย เมื่อถูกดำเนินคดี ผู้กระทำผิดมักจะถูกอ้างไม่มีเจตนา ทำให้เป็นช่องว่างจึงควรมีมาตรการเกี่ยวกับการดำน้ำบังคับใช้เพื่อคุ้มครองป้องกันปะการังและทรัพยากรเกิดความเสียหายจากการดำน้ำ ซึ่งเป็นข้อกำหนดเฉพาะสำหรับผู้ดำน้ำโดยตรง ที่ผ่านมาเคยมีหลายฝ่ายนำปัญหาดังกล่าวเข้าพูดคุยแต่ก็อยู่ระหว่างการรับฟังความคิดเห็น ยังต้องหารือกับหลายภาคส่วน ก่อนเสนอไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง”
ล่าสุดในวันนี้ (2 ม.ค.2560) นายไพทูลได้เปิดเผยคลิปภาพและภาพนิ่งอีกชุด ซึ่งเป็นภาพของครูสอนดำน้ำและผู้เรียนกลุ่มเดิมขณะกำลังดำน้ำอยู่ที่อ่าวพลับพลา เกาะราชาใหญ่ อ.เมืองภูเก็ต ที่เคยเป็นข่าวไปก่อนหน้า และยังมีภาพการดำน้ำแบบทำให้เกิดผลกระทบกับปะการังในพื้นที่อื่นๆ
คลิปภาพที่นำมาเปิดเผยใหม่นั้น เป็นภาพในระยะใกล้ที่กลุ่มนักดำน้ำใช้เชือกมัดทุ่นเป็นที่ยึดเกาะและยืนบริเวณพื้นที่มีปะการัง ก่อนเริ่มทราบว่ามีการถ่ายภาพจึงพยายามจะออกห่างปะการังทั้งที่ก่อนหน้านั้นได้อยู่ในระยะใกล้ปะการัง และบางคนที่มีการเหยียบปะการัง ขณะที่ผู้ถ่ายภาพพยายามหยิบเศษปะการังทั้งใหญ่และเล็กขึ้นมาเพื่อชี้ให้เห็นว่าในแนวปะการังสีน้ำเงิน (ปะการังที่ทนต่อการฟอกขาว) มีปะการังที่แตกหักเสียหายเป็นจำนวนมากกองอยู่บนพื้น นอกจากนี้ยังมีภาพขณะที่กลุ่มดำน้ำมีการให้อาหารปลาใต้น้ำ รวมถึงภาพที่เจ้าหน้าที่ใช้ความพยายามในการนำปะการังที่เสียหายมาติดกับปะการังเทียมเพื่อให้งอกขึ้นใหม่
นายไพทูลย์กล่าวเพิมเติ่มว่า ปะการังที่เสียหายเป็นจำนวนมากนั้นส่วนใหญ่เกิดขึ้นจากการที่มีการดำน้ำในระยะใกล้ของกลุ่มคนที่ไม่ใช่มืออาชีพ และไม่มีจิตสำนึก บางครั้งมีการเหยียบปะการังจนได้รับความเสียหาย และยังพบการกระทำผิดในรูปแบบอื่นอีกหลายเหตุการณ์เช่น การให้อาหารปลาขณะเมื่อลอยตัวก่อนถึงผิวน้ำยังมีการให้อาหารปลา เพื่อให้ปลาเข้ามาในระยะใกล้นักท่องเที่ยวและเหยียบปะการังน้ำตื้นของนักท่องเที่ยว ซึ่งถือเป็นความผิดตามกฏหมายอีกด้วย
สำหรับปะการังที่เสียหายจากการถูกตีนกบ พบว่าเฉลี่ย 1 รอยที่ถูกตีนกบของนักดำน้ำ หากเป็นปะการังสีน้ำเงิน จะแตกเสียหายนับร้อยชิ้น โดยที่เกาะราชานั้นพบหลายจุด โดยเฉพาะใกล้แนวทุ่นปะการังเทียม ที่ผ่านมากลุ่มอนุรักษ์จะต้องช่วยกันนำไปติดบนปะการังเทียมเพื่อให้งอกและเจริญเติบโตใหม่ไม่เช่นนั้นจะหล่นตายกับพื้นทราย โดยในการเพาะพันธุ์เศษซากปะการังที่เสียหายนั้น บางชนิดต้องใช้เวลาประมาณ 2 – 3 เดือนถึงจะงอกและเคลือบติดบนผิวปะการังเทียม บางขนิดต้องใช้เวลาถึง 6 เดือน หลังจากนั้นจะเจริญเติบโตเคลือบหุ้มบนแท่งปะการังเทียม โดยเฉลี่ยต้องใช้เวลา 3 – 5 ปีเป็นอย่างน้อย แต่การดำน้ำแบบไร้จิตสำนึกทำลายปะการังเกิดขึ้นทุกวัน ไม่รวมถึงปรากฏการณ์ฟอกขาวทำให้ปะการังสวยงามในทะเลมีแนวโน้มที่จะเสียหายแน่นอนในอนาคต โดยจุดที่พบปะการังเสียหายเยอะที่สุดขณะนี้พบว่า ที่เกาะราชา จ.ภูเก็ต และเกาะไข่นอก เกาะไข่ใน จ.พังงา มีความเสียหายมากที่สุด
นอกจากนี้ยังพบว่าจุดที่มีปะการังน้ำตื้นบางแห่งยังคงมีไกด์นำเที่ยวพานักท่องเที่ยวไปดำน้ำแบบขาดจิตสำนึก ในช่วงที่ไม่มีเจ้าหน้าที่กวดขัน มีการเดินเหยียบปะการัง เช่นที่เกาะเฮ จ.ภูเก็ตเมื่อต้นเดือนธันวาคมที่ผ่านมา มีการปล่อยให้นักท่องเที่ยวเดินเหยียบบนปะการังจนได้รับความเสียหาย โดยมีผู้พบเห็นได้ส่งภาพมาให้ ซึ่งเป็นภาพที่ไม่น่าเกิดขึ้นอย่างยิ่ง
โดยนายไพทูลย์ได้ให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า จากการสังเกตุพบว่า ผู้เป็นครูสอนใช้วิธีการการดำน้ำแบบ Try Dive คือ การพานักท่องเที่ยวซึ่งไม่เคยดำน้ำมาก่อนไม่มีการเรียนรู้ตามหลักสูตร มาสวมใส่ชุดและอุปกรณ์ดำน้ำ และพาลงชมแนวปะการัง โดยครูผู้สอนจะพยุงลอยตัวตามทั้งขึ้นและลง ซึ่งครูเหล่านี้อาจมีทั้งไดร์ฟมาสเตอร์ที่มีบัตร หรือผู้ช่วยครูฝึก หรือคนที่มีประสบการณ์ดำน้ำเป็นประจำแต่เคยจบหลักสูตร หรือไม่มีบัตรก็เป็นไปได้ ทำให้ไม่มีจิตสำนึกและวิธีการที่ถูกต้อง ทำตามใจตนเองและผู้เรียนจนทำให้ปะการังเกิดความเสียหาย
ซึ่งการดำแบบ Try Dive มีแตกต่างจากการดำน้ำแบบ Discover Dive คือ การดำน้ำแบบ Discover Dive ซึ่งจะต้องทำการเรียนตามหลักสูตร มีการอบรมความปลอดภัยและการรักษาสิ่งแวดล้อมใต้ทะเลให้กับนักท่องเที่ยว มีการสอนทักษะการดำน้ำจนผ่านขั้นตอนตามหลักสูตร โดยในการดำนั้นผู้ควบคุมระดับครูฝึก 1 คนจะสามารถพาผู้เรียนไม่เกิน 2 คนลงดำน้ำชมปะการัง ซึ่ง การดำน้ำแบบ Discover Dive ผู้ประกอบการจะต้องใช้ต้นทุนสูงและเวลามากขึ้น ทำให้หันมาใช้วิธีแบบ Try Dive มากขึ้น
สำหรับการดำน้ำแบบ Try Dive หรือคอร์สดำน้ำแบบรวบรัด หรือ เรียกง่ายว่าหลักสูตรกอบโกย นั้นจากข้อมูลทราบว่ามีราคาถูก ราคาเฉลี่ยจะอยู่ที่ประมาณ 1,700 – 2,500 บาท 1 คอร์สจะใช้เวลาประมาณ 30 นาที ซึ่งดำน้ำแบบ Try Dive นี้ หากครูผู้สอนไม่ใช่ไดร์ฟมาสเตอร์มืออาชีพ จะมีความเสี่ยงอย่างมากเพราะมีการพาผู้เรียนลงครั้งละ 2 คน ซึ่งหากเกิดเหตุต่างๆขึ้นใต้น้ำ ครูเพียง 1 คน จะไม่สามารถช่วยเหลือได้ทันเพราะนทท.ไม่เคยมีประสบการณ์ หรือแม้แต่วิธีการพยุงตัวหรือช่วยเหลือตัวเองได้เลย
นอกจากนี้จากการสังเกตุ ถ้าผู้สอนเป็นระดับไดร์ฟมาสเตอร์ตามหลักสูตรมืออาชีพในการสอนจะลงเหยียบเฉพาะจุดที่เป็นพื้นทรายเท่านั้น จะไม่ลงเหยียบจุดที่มีปะการังหรือแนววางทุ่น แต่ที่พบเชื่อว่าน่าจะไม่ใช่ไดร์ฟมาสเตอร์มืออาชีพ
ขณะนี้มีเครือข่ายอาสาสมัครนักดำน้ำชาวไทยและต่างชาติในหลายพื้นที่ได้ช่วยกันเก็บหลักฐานภาพถ่ายและวีดิโอคลิปจำนวนมากส่งมาให้ เนื่องจากทนเห็นพฤติกรรมของกลุ่มคนไร้สำนึกเหล่านี้ไม่ไหว ตนเองก็จะทยอยนำออกมาเผยแพร่
อย่างไรก็ตาม อยากฝากถึงหน่วยงานในพื้นที่ที่เกี่ยวข้องช่วยเข้มงวดกวดขัน จับกุมผู้กระทำผิดตามกำลังความสามารถ เพราะถือเป็นเรื่องยากในการเฝ้าตรวจตราใต้ทะเล แต่ก็ถือว่ามีความจำเป็น ที่สำคัญต้องช่วยกันผลักดันให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องออกมาตรการควบคุมและจัดการกับกลุ่มธุรกิจดำน้ำทั้งน้ำตื้นและน้ำลึกที่แสวงหาประโยชน์โดยไม่คำนึงถึงสิ่งแวดล้อม เพื่อให้ช่วยกันป้องกันและอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมใต้ทะเลฯมากขึ้นก่อนที่จะถูกทำลายไปทั้งหมด