ชาวนา อ.จะนะ จ.สงขลา 233 คน จู่ๆ คันหนัก ตุ่มขึ้นบวมแดง ตามแขนและขา หมอตรวจเบื้องต้นพบ พยาธิใบไม้ที่อยู่ในหอย พยาธิชอนไชผิว
วันที่ 11 พ.ย. 2563 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ที่อ.จะนะ จ.สงขลา มีชาวนา 233 คน ประสบกับปัญหาดำนาแล้วเกิดผดผื่นคัน และเป็นตุ่มตามแขนขา ตลอดช่วงเวลาประมาณเกือบ 2 เดือน ซึ่งเป็นช่วงฤดูกาลทำนาของภาคใต้ ที่ยังคงทำนาแบบดั้งเดิม อาการผิดปกติที่เกิดขึ้นไม่มีใครทราบว่า เกิดจากสาเหตุใดกันแน่ และมีการตั้งข้อสังเกตทั้งในส่วนของน้ำเสียจากครัวเรือน ภาคอุตสาหกรรม และเชื้อปรสิตจากหอยในนา
เกาะติดข่าว กดติดตามไลน์ ข่าวสด
นพ.สุภัทร ฮาสุวรรณกิจ ผอ.โรงพยาบาลจะนะ เปิดเผยว่า ในช่วงเกือบ 2 เดือนที่ผ่านมา ได้มีชาวนาในพื้นที่ 7 ตำบล ของ อ.จะนะ มาเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลจะนะ ด้วยอาการเดียวกันคือ เป็นผดผื่นคันตามร่างกาย 233 คน โดยเฉพาะที่แขนและขา ซึ่งเป็นส่วนที่สัมผัสกับน้ำในนาโดยตรง และคาดว่า อาจจะมีจำนวนมากกว่านี้ แต่อาการอาจะไม่ถึงขึ้นรุนแรง หรือรอให้หายไปเอง จึงไม่ได้มาพบแพทย์ ซึ่งปัญหาที่เกิดขึ้นพบเป็นครั้งแรก และมีผู้ป่วยจำนวนมากในรอบ 20 ปี
น.พ.สุภัทร กล่าวต่อว่า เจ้าหน้าที่สำนักโรคจากการประกอบอาชีพ กระทรวงสาธารณสุข รวมทั้งสถาบันโรคผิวหนังภาคใต้ จ.ตรัง และคณะแพทย์จากโรงพยาบาลหาดใหญ่ และ โรงพยาบาลสงขลานครินทร์ (ม.อ.) ร่วมกันมาสอบสวนโรค และหาสาเหตุ จากการซักประวัติ ตรวจร่างกาย ทำแผนที่การระบาด รวมทั้งการนำตัวอย่างน้ำและหอยในนาไปตรวจ และมีผู้ป่วย 4 คนยินดีให้ทำ skin biopsy หรือผ่าเอาเนื้อผิวหนังไปตรวจโดยกล้องจุลทรรศน์
“พบว่ามาจากตัวอ่อนพยาธิใบไม้ในเลือดที่อยู่ในตัวหอยคัน ซึ่งเป็นหอยขนาดเล็กที่อยู่ในนาข้าว หรืออาจจะจะเรียกสั้นๆว่า โรคหอยคัน เนื่องจากผลการตรวจผู้ป่วยพบตัวอ่อนพยาธิ 3 คน จากที่ส่งตรวจไป 4 คน และในน้ำที่ส่งตรวจก็พบเชื้อพยาธินี้ด้วย ส่วนหอยที่อยู่ในนาข้าวอีก 2 ชนิด คือ หอยเชอรี่ และหอยโข่ง ในตอนนี้ยังไม่พบตัวอ่อนของพยาธิ”
น.พ.สุภัทร กล่าวอีกว่า อาการคันหรือผื่นเกิดจากตัวอ่อนของพยาธิที่ไชเข้าไปสู่ผิวหนังของคนไข้ แต่พยาธินี้เป็นพยาธิใบไม้ในเลือดที่เติบโตได้จำเพาะเฉพาะในสัตว์ (Animal Schistome) ไม่สามารถเจริญเติบโตเป็นตัวเต็มวัยในคนได้ เมื่อชอนไชเข้าสู่ร่างกายของคน พยาธิก็จะตายหลังจากไชไประยะเวลาหนึ่งที่บริเวณชั้นผิวหนัง
และการไชไปตามผิวหนังก็กระตุ้นให้เกิดผื่นและอาการคัน ซึ่งเกิดจากปฏิกิริยาการตอบสนองของภูมิคุ้มกันในร่างกาย โดยพบว่า คนไข้ส่วนใหญ่อาการจะดีขึ้นได้เองหลังผ่านไป 1-2 อาทิตย์ และการใช้ยาทากลุ่มสเตียรอยด์ทั่วไปก็สามารถช่วยให้ผู้ป่วยหายเร็วขึ้น ซึ่งสามารถหาซื้อได้ตามร้านขายยาทั่วไปที่มีเภสัชกรเป็นผู้ควบคุม
“ขณะนี้ยังไม่สามารถอธิบายได้ว่า อะไรเป็นปัจจัยทำให้เกิดการระบาดของเชื้อพยาธิในครั้งนี้ หรือเพราะว่า การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่เอื้อต่อการเติบโตของหอย และเชื้อพยาธิ หรือการไหลหมุนเวียนของน้ำ หรือของเสียจากสารเคมี หรือแม้กระทั่งห่วงโซ่อาหารที่เปลี่ยนแปลงไป ซึ่งต้องร่วมกันหลายภาคส่วนในการระดมความคิดเห็น และหาแนวทางแก้ปัญหาที่อาจจะส่งผลต่อเนื่องกับชาวนาในระยะยาว”นพ.สุภัทรกล่าว
