ที่ปรึกษา ทส. ลงพื้นที่หมู่บ้านรอบภูกระดึง เร่งแก้ปัญหา คน ป่า ช้าง อยู่ร่วมกัน

เลย กัญจนา ที่ปรึกษา ทส. ลงพื้นที่ แก้ปัญหา คน ป่า ช้าง หมู่บ้านรอบ อุทยานแห่งชาติภูกระดึง รับฟังข้อเสนอทุกภาคส่วน เร่งทำแผนงานเฝ้าระวังและการอยู่ร่วมระหว่าง ชุมชนกับช้างป่า

30 พ.ค. 65 – บ้านพองหนีบ หมู่ 5 ตำบลศรีฐาน อำเภอภูกระดึง จังหวัดเลย นางสาวกัญจนา ศิลปอาชา ที่ปรึกษาคณะทำงานยุทธศาสตร์ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.)และคณะ ลงพื้นที่จังหวัดเลย หมู่บ้านรอบอุทยานแห่งชาติภูกระดึง

โดยมี นายณรงค์ จีนอ่ำ รองผู้ว่าราชการจังหวัดเลย ปลัดอาวุโสอำเภอภูกระดึง หัวหน้าส่วนราชการที่เกี่ยวข้อง ร่วมต้อนรับ และรายงานประชุมชี้แจงข้อมูล และร่วมรับฟังความคิดเห็นจากหน่วยงาน องค์กร มูลนิธิ ตลอดจน ชาวบ้านในพื้นที่

สะท้อน ถึงปัญหาช้างป่า ลงมารบกวนเข้าทำลายทรัพย์สิน พืชไร่ พืชสวนของประชาชน ที่อยู่รอบอุทยานแห่งชาติภูกระดึง อุทยานแห่งชาติน้ำหนาว และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูค้อ ภูกระแต เพื่อดำเนินการแก้ปัญหาการอยู่ร่วมกันของ คน ป่า และช้างป่า ทั้งพบกับ ทีมอนุรักษ์ หน่วยป้องกันรักษาป่า อุปกรณ์การป้องกัน รับฟังและชมการสาธิตการขับไล่ช้างป่า

ปัจจุบันช้างป่ามีจำนวนกว่า 100 ตัว ทั้งจากอุทยานแห่งชาติภูกระดึง เขตรักษาพันธุสัตว์ป่าภูค้อภูกระแต และจากอุทยานแห่งชาติน้ำหนาว จังหวัดเพชรบูรณ์ ลงมาหากินที่บ้านพองหนีบเป็นประจำสร้างความหวาดกลัวและเข้าทำลายพืชไร่พืชสวน พื้นที่การเกษตร บ้านเรือน ยุ้งข้าวของประชาชน

นายทองสา คำมา ผู้ใหญ่บ้านพองหนีบ รายงานข้อมูลว่า กรณี “การอยู่ร่วมชุมชน คน กับช้างป่า โดยลดการสูญเสียชีวิต ทรัพย์สิน และพืชผลทางการเกษตร และเกิดจากความร่วมมือของทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง” ต้องมารับข้อเสนอเพื่อชุมชนกับช้างป่า

ซึ่งอาหารเป็นปัจจัยหลักที่ดึงดูดช้างป่าออกจากป่ามากินพืชผลการเกษตร พืชอาหารช้าง อาทิ อ้อย ข้าวโพด มันสำปะหลัง กล้วย รวมถึงอาหารที่เป็นแรงดึงดูดให้ช้างป่าค้นหาและเก็บไว้ในขนำ กระท่อม เถียง เกษตร เช่น ข้าว ปุ๋ย เกลือ

ส่วนภาพรวมประชากรช้างป่าค่อยๆ เพิ่มจำนวนขึ้น (อัตราร้อยละ 3 ต่อปี) จึงต้องพัฒนานโยบายและมาตรการที่เหมาะสม เพื่อการอยู่ร่วมระหว่างคนกับช้างป่า แนวทางการอยู่ร่วมกับช้างป่า คือ ต้องเพิ่มพืชอาหารในป่า คุ้มครองพื้นที่ทุ่งหญ้าในป่า

โดยดำเนินการอย่างประณีต สอดคล้องกับฤดูกาลและเส้นทางการเคลื่อนที่หากินของช้างป่า เป็นกิจกรรมที่สอดคล้องกับระบบนิเวศพื้นที่ ไม่เปลี่ยนสภาพธรรมชาติ ให้การคุ้มครองหมู่บ้าน ชีวิตและทรัพย์สินของคนในชุมชน โดยการปรับระบบไฟส่องสว่างในและรอบหมู่บ้านให้มีแสงสว่างให้เพียงพอที่ช้างจะไม่เข้าไปในหมู่บ้าน หรือหลีกเลี่ยง รวมถึงชาวบ้านจะได้เห็นตัวช้างในช่วงกลางคืนที่ชัดเจน

จัดทำระบบหอกระจายเสียงเพื่อแจ้งข่าวเฝ้าระวังช้างป่าให้กับชุมชน ทั้งนี้การออกแบบแสงส่องสว่างและเสียง จะต้องดำเนินการโดยใช้ฐานความรู้และพฤติกรรมช้างป่า ชุมชนไม่เก็บอาหารช้างไว้ในขนำ กระท่อม เถียงนาในพื้นที่การเกษตร กรณีที่ช้างป่ามากินอาหารหรือน้ำให้แบ่งปัน อย่าทำลายอาหารหรือน้ำทิ้งทั้งหมด ซึ่งจะก่อให้เกิดการทำลายข้าวของและกระท่อม

ส่งเสริมและพัฒนาระบบการเกษตรและธุรกิจต่อเนื่อง โดยปรับระบบจากเกษตรพืชเดี่ยวที่เป็นอาหารช้าง เป็นเกษตรผสมผสาน หรือไร่นาสวนผสม พร้อมสนับสนุนการพัฒนาผลิตภัณฑ์การตลาด ในแนวคิดคนอยู่ร่วมกับช้างป่า

การจัดทำรั้วรังผึ้ง ช่วยคุ้มครองพื้นที่เกษตร หรือสร้างอาชีพทางเลือกที่ช้างไม่รบกวน และต้องจัดให้มีระบบอาสาสมัครเฝ้าระวังช้างประจำหมู่บ้าน และเครือข่าย ต้องมีระเบียบและระบบการชดเชยเยียวยา พืชผลที่เสียหาย การสูญเสียชีวิต การบาดเจ็บ และทรัพย์สินที่เสียหาย ทั้งในระบบป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย และกองทุนจากกรมอุทยานแห่งชาติฯ

นางสาวกัญจนา กล่าวว่า จากการรับฟังปัญหา ข้อเรียกร้องของประชาชนผู้นำหมู่บ้าน หน่วยงานและจากประชาชนแล้ว ตนเห็นว่า สามารถแก้ปัญหานี้ได้ ทั้งจัดทำแผนงานเฝ้าระวังและการอยู่ร่วมระหว่างชุมชนกับช้างป่า ทั้งในระดับชุมชน เครือข่ายชุมชน ตั้งคณะกรรมการอนุรักษ์ช้างป่าจังหวัดเลย โดยเชื่อมโยงพื้นที่ในระบบนิเวศร่วมกันของ จังหวัดเลย กับ จังหวัดเพชรบูรณ์

การสร้างรั้วไฟฟ้า การทำรั้วรังผึ้ง มาตรการการผลักดันช้างแบบใช้เสียงดัง การเพิ่มระบบไฟฟ้าในหมู่บ้าน รวมทั้งมีหอกระจายข่าว หรือหอเตือนภัย ซึ่งในปีงบประมาณ พ.ศ.2566 ทราบมาว่าทางภาครัฐจะพิจารณาอนุมัติงบประมาณลงมาให้ทั้งประเทศ แก่เครือข่ายเฝ้าระวังช้างป่า 246 เครือข่าย ๆ ละ 50,000 บาท ส่วนค่าชดเชยต่าง ๆ นั้นขอประชุมกับทางผู้ว่าราชการจังหวัดก่อน

ทั้งนี้ มีผู้เข้าร่วมการประชุม ประกอบด้วย หน่วยงานราชการ อุทยานแห่งชาติภูกระดึง เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูค้อภูกระแต เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูหลวงและอุทยานแห่งชาติน้ำหนาว จังหวัดเพชรบูรณ์ ผู้ประสานงานอาสาเฝ้าระวังช้างป่าภูหลวง ผู้ประสานงานอาสาเฝ้าระวังช้างป่าภูหลวง แกนนำอาสาเฝ้าระวังช้างป่าภูหลวง

เกษตรกรต้นแบบการใช้รังผึ้งป้องกันช้างป่า และปลูกพืชลดแรงดึงดูดช้างป่า อำเภอวังสะพุง คุณครูโรงเรียนบ้านแก่งม่วง อำเภอภูเรือ (โครงการเรียนรู้อยู่ร่วมช้างป่าและสร้างแปลงต้นแบบการปลูกพืชลดแรงดึงดูดช้างป่าและเลี้ยงผึ้ง) สมาคมเพื่อการอนุรักษ์และพัฒนาเทือกเขาเพชรบูรณ์

ประธานเครือข่ายองค์กรชุมชนต้นน้ำพอง เครือข่ายเกษตรกรรมธรรมชาติ อำเภอภูกระดึง เครือข่ายเกษตรกรรมธรรมชาติ อำเภอภูกระดึง เครือข่ายองค์กรชุมชนตำบลหลักด่าน อำเภอน้ำหนาว จังหวัดเพชรบูรณ์ เครือข่ายองค์กรชุมชนตำบลหลักด่าน อ.น้ำหนาว จ.เพชรบูรณ์ และผู้ใหญ่บ้านพองหนีบ