สส. สานพลังชุมชนบ้านหัวทุ่ง ร่วมเฝ้าระวังป้องกันลดไฟป่า – หมอกควัน จัด “รณรงค์ สร้างจิตสำนึกและการมีส่วนร่วมเฝ้าระวัง ป้องกันลดไฟป่า ลดหมอกควัน”
เมื่อวันที่ 10 ม.ค. ที่ศาลาอเนกประสงค์ชุมชนบ้านหัวทุ่ง ต.เชียงดาว อ.เชียงดาว จ.เชียงใหม่ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม จัดกิจกรรม “รณรงค์ สร้างจิตสำนึกและการมีส่วนร่วมเฝ้าระวัง ป้องกันลดไฟป่า ลดหมอกควัน” เพื่อให้เกิดการดำเนินงานในเชิงรุกอย่างต่อเนื่อง สร้างการมีส่วนร่วมของคนในชุมชน เสริมความเข้มแข็งของภาคีเครือข่าย พร้อมสนับสนุนกิจกรรมเฝ้าระวัง ไฟป่า ลดหมอกควัน และการเผาในที่โล่ง ช่วยแก้ไขปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 มลพิษทางอากาศ รวมไปถึงภาวะโลกร้อนหรือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
นางภาวินี ณ สายบุรี รองอธิบดีกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม กล่าวว่า สาเหตุการเกิดฝุ่นควันในภาคเหนือกว่า 80% มาจากการเผา ส่วนใหญ่เป็นการเผาข้ามเขตรอยต่อ และมีพื้นที่เผาซ้ำซากจุดเดิม มาตั้งแต่ปี 53 – 64 รวมทั้งหมดกว่า 1 ล้านไร่ หากพื้นที่เหล่านั้นถูกบริหารจัดการได้ ค่าฝุ่นควันที่จะส่งผลกระทบกับประชาชนในภาคเหนือก็จะเบาบางลง ดังนั้น จังหวัดเชียงใหม่ได้ทำข้อตกลง (MOU) ลงนามทั้ง 4 จังหวัดภาคเหนือตอนบน (เชียงใหม่ ลำพูน ลำปาง และแม่ฮ่องสอน) เพื่อร่วมมือจัดการแก้ไขปัญหาไฟป่า ฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 และมลพิษทางอากาศอย่างมีประสิทธิภาพ
โดยกำหนดช่วงเวลาห้ามเผาในที่โล่งทุกชนิด ตั้งแต่ 15 ก.พ. – 30 เม.ย. 2566 เป็นระยะเวลา 75 วัน โดยหน่วยงานภาครัฐสามารถบริหารจัดการเชื้อเพลิงได้ ในพื้นที่ที่มีการลงทะเบียนของจังหวัดเท่านั้น รวมถึงมีการบูรณาการร่วมกันกำหนดแนวทางในการแก้ปัญหาไฟป่าและฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 ในเขตพื้นที่ป่ารอยต่อทั้ง 4 จังหวัด ซึ่งกำหนดให้มีการจัดประชุมหารือแนวทางการทำงานร่วมกัน ตลอดจนทำกิจกรรมลาดตระเวน การทำแนวกันไฟ ถ่ายทอดองค์ความรู้ และข้อมูล สถิติต่าง ๆ เกี่ยวกับสถานการณ์จุดความร้อน และค่าคุณภาพอากาศร่วมกัน มีการเข้มงวดแหล่งกำเนิด PM2.5 มากขึ้น
จากสถานการณ์หมอกควันของประเทศไทย กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ซึ่งเป็นหน่วยงานที่มีภารกิจหลักในการสร้างจิตสำนึกส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้ และการมีส่วนร่วมของประชาชนในการรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมของประเทศ จึงดำเนินโครงการรณรงค์ ป้องกัน และลดการเผาในที่โล่ง เพื่อให้เกิดการดำเนินงานในเชิงรุกอย่างต่อเนื่อง ในการจะเสริมสร้างให้ประชาชนมีความตระหนัก และมีความรู้ ความเข้าใจเรื่องการลดการเผาในที่โล่ง ตลอดจนส่งเสริมให้เกิดเครือข่ายความร่วมมือในการป้องกันปัญหาการเผาในที่โล่งและมลพิษหมอกควัน ซึ่งมีผลกระทบต่อสภาวะแวดล้อมและสุขภาพอนามัยโดยรวมของประชาชน เพื่อเป็นการขยายผลและสร้างความยั่งยืนในการดำเนินการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนเป็นหมู่บ้านต้นแบบในการดำเนินงานป้องกันลดไฟป่าลดหมอกควัน
โดยในปี 2556 กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม ได้คัดเลือกชุมชนบ้านหัวทุ่ง หมู่ 14 จัดตั้งเป็นศูนย์เรียนรู้หมู่บ้านต้นแบบปลอดการเผา ซึ่งเป็นชุมชนที่มีความเข็มแข็งในเรื่องการมีส่วนร่วม เป็นชุมชนต้นแบบที่โดดเด่น มีผู้นำที่เข้มแข็ง องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ให้ความสำคัญในการป้องกันและส่งเสริมการมีส่วนร่วมเฝ้าระวังการเผาในที่โล่งและหมอกควันอย่างมีประสิทธิภาพ
อีกทั้งเมื่อปี 2564 ศูนย์เรียนรู้หมู่บ้านต้นแบบปลอดการเผาบ้านหัวทุ่ง หมู่ที่ 14 ได้เข้าร่วมโครงการ “คุณดูแลป่า เราดูแลคุณ” เป็นความร่วมมือระหว่างมูลนิธิแม่ฟ้าหลวงฯ และภาคีภาครัฐและเอกชน เกิดขึ้นจากแนวคิดเรื่อง “คาร์บอนเครดิต” (Carbon Credit) ในภาคการเกษตรและป่าไม้ โดยต้นไม้สามารถกักเก็บคาร์บอนไดออกไซด์ได้ ซึ่งสามารถลดปริมาณการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ และมูลนิธิแม่ฟ้าหลวงฯ ได้เชื่อมให้ชุมชนต้นน้ำและปลายน้ำได้สนับสนุนกัน และเกิดสถานการณ์ที่ทั้งสองฝ่ายต่างได้ประโยชน์ อันเป็นการส่งเสริมให้ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกอีกด้วย
การเปิดกิจกรรมรณรงค์ สร้างจิตสำนึกและการมีส่วนร่วมเฝ้าระวัง ป้องกันลดไฟป่า ลดหมอกควันในวันนี้ เป็นการเตรียมความพร้อมรับมือเมื่อเข้าฤดูไฟป่า หมอกควัน แสดงถึงความร่วมมือ ร่วมใจของคนในชุมชนและหน่วยงานในพื้นที่ รวมถึงเป็นต้นแบบที่เป็นตัวแทนของกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม ในการส่งเสริมให้เกิดการมีส่วนร่วมของคนในชุมชน สร้างเครือข่ายความร่วมมือ ในการให้เครือข่ายภาคประชาชนเข้ามาเป็นกลไกในการเฝ้าระวังและประสานความร่วมมือจากคนในชุมชน และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการร่วมกันป้องกัน และเฝ้าระวังแก้ปัญหาการเผาในที่โล่งและมลพิษหมอกควัน ถือเป็นส่วนหนึ่งที่ช่วยแก้ไขปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 มลพิษทางอากาศ รวมไปถึงภาวะโลกร้อนหรือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ นางภาวินี ณ สายบุรี กล่าวทิ้งท้าย
