สวนสัตว์เปิดเขาเขียว ร่วมงานสถาปนาครบรอบ 70 ปี องค์การสวนสัตว์ฯ มุ่งมั่นงานวิจัย แหล่งให้การเรียนรู้ และพักผ่อนหย่อนใจสู่สากล
องค์การสวนสัตว์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ฉลองครบรอบ 70 ปี มุ่งดำเนินกิจการสวนสัตว์ให้เป็นไปตามมาตรฐานสากล ส่งเสริมการรวบรวมสัตว์นานาชนิดไว้ เพื่อประโยชน์ในการอนุรักษ์ การศึกษา การวิจัย การให้บริการแก่ประชาชน ส่งเสริมให้มีการเพาะพันธุ์สัตว์นานาชนิดเพื่อรักษา และอนุรักษ์ไว้มิให้สูญพันธุ์
นายอรรถพร ศรีเหรัญ ผู้อำนวยการองค์การสวนสัตว์แห่งประเทศไทย พร้อมด้วยคณะผู้บริหาร พนักงาน และลูกจ้าง ร่วมกันจัดกิจกรรม “ครบรอบ 70 ปี วันคล้ายวันสถาปนา องค์การสวนสัตว์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์” เพื่อให้คนรุ่นหลังได้จดจำและภาคภูมิใจในเกียรติประวัติขององค์การสวนสัตว์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ที่ทำหน้าที่ดำเนินกิจการสวนสัตว์ให้เป็นไปตามมาตรฐานสากล ส่งเสริมการรวบรวมสัตว์นานาชนิดไว้ เพื่อประโยชน์ในการอนุรักษ์ การศึกษา การวิจัย การให้บริการแก่ประชาชน ส่งเสริมให้มีการเพาะพันธุ์สัตว์นานาชนิดเพื่อรักษา และอนุรักษ์ไว้มิให้สูญพันธุ์ รวมทั้ง เพื่อให้ผู้บริหาร พนักงาน และลูกจ้าง ได้ร่วมกันรำลึกถึงเกียรติประวัติอันดีงามอันยาวนานของหน่วยงาน ตามค่านิยมขององค์กรที่ว่า Zoogether
สำหรับจุดเริ่มต้นขององค์การสวนสัตว์แห่งประเทศไทยฯ เมื่อพ.ศ. 2438 หลังจากที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 5 ได้ทอดพระเนตรกิจการสวนพฤกษชาติของต่างประเทศ พบว่าสวนพฤกษชาติเป็นสถานที่ให้ความรู้ความเพลิดเพลิน และเป็นที่พักผ่อนหย่อนใจของประชาชน จึงมีพระราชดำริให้จัดสร้างขึ้นในประเทศไทยบ้าง โดยมีจุดเริ่มต้นที่ “เขาดินวนา” ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งในเขตพระราชวังดุสิต ในขั้นต้นพระองค์ทรงให้จัดสร้างขึ้นสำหรับเป็นที่ประพาสและทรงพระเกษมสำราญส่วนพระองค์ และข้าราชบริพารฝ่ายในก่อน ดังนั้น สวนดุสิตหรือเขาดินวนาต่อมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 ทรงมีพระราชดำริที่จะทำนุบำรุงสวนแห่งนี้ให้กว้างขวางและดีกว่าที่เป็นอยู่ และเปิดให้ประชาชนสามารถเข้ามาเที่ยวพักผ่อนหย่อนใจได้
ภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 แล้ว คณะรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม ได้กราบบังคมทูลขอพระราชทานสวนดุสิต ให้ดำเนินการจัดทำเป็นสวนสาธารณะ และเป็นที่พักผ่อนหย่อนใจของประชาชน ในเวลานั้น พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาทิตย์ทิพอาภา เป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ได้พระราชทานอนุมัติในนามของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดลรัชกาลที่ 8 ให้เทศบาลนครกรุงเทพรับพื้นที่สวนดุสิต หรือ เขาดินวนา สนามเสือป่า และสวนอัมพร มาจัดเป็นสวนสาธารณะได้
พ.ศ. 2481 มีการก่อตั้งสวนสัตว์ดุสิตขึ้น เบื้องต้นอยู่ภายใต้ความรับผิดชอบของเทศบาลนครกรุงเทพฯ จนกระทั่งใน ปีพ.ศ. 2496 พลโท บัญญัติ เทพหัสดิน ณ อยุธยา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยในสมัยนั้น ได้พิจารณาเห็นว่า เทศบาลนครกรุงเทพฯ ได้รับงบประมาณน้อย ไม่เพียงพอที่จะปรับปรุงสวนสัตว์ดุสิตให้เจริญได้ประกอบกับมีภาระหน้าที่มากอยู่แล้ว จึงได้เสนอขอรัฐบาลจัดตั้งเป็นองค์การขึ้น เพื่อให้การบริหารงานทำได้อย่างคล่องตัว
วันที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2497 จึงได้มีพระราชกฤษฎีกาจัดตั้ง องค์การสวนสัตว์ ขึ้นตรงต่อสำนักนายกรัฐมนตรี โดยมีวัตถุประสงค์
1. จัดดำเนินการ ส่งเสริม รวบรวมสัตว์นานาชนิดไว้เพื่อประโยชน์ในการศึกษา และอำนวยบริการแก่ประชาชน 2. ส่งเสริมและจัดให้มีการบำรุงและผสมพันธุ์สัตว์ต่างๆ ไว้เพื่อมิให้สูญพันธุ์ 3. จัดดำเนินการเกี่ยวกับสถานที่เลี้ยงสัตว์ขององค์การ 4. จัดบริการสาธารณะเพื่อให้เป็นที่พักผ่อนของประชาชนโดยแท้จริง
จากนั้นเทศบาลนครกรุงเทพได้ มอบงานด้านสวนสัตว์และทรัพย์สินทั้งหมดให้แก่องค์การสวนสัตว์ เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2497 พ.ศ. 2506 พลโท บัญญัติ เทพหัสดิน ณ อยุธยา ได้ทำหนังสือกราบบังคมทูลขอพระราชทาน พระมหากรุณาธิคุณจากพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราชบรมนาถบพิตร รัชกาลที่ 9 ให้องค์การสวนสัตว์ อยู่ในพระบรมราชูปถัมภ์ และต่อมา ทรงรับองค์การสวนสัตว์ ไว้ในพระบรมราชูปถัมภ์ ภายใต้ชื่อ “องค์การสวนสัตว์ ในพระบรมราชูปถัมภ์” (อสส.) ในวันที่ 15 พฤศจิกายน ปี พ.ศ. 2506
พ.ศ. 2560 องค์การสวนสัตว์แห่งประเทศไทยฯ ได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ในการใช้ที่ดินก่อสร้างสวนสัตว์แห่งใหม่ และสถานที่ทำงานขององค์การ สวนสัตว์แห่งประเทศไทยฯ บนพื้นที่บริเวณคลอง 6 อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี เนื้อที่จำนวน 300 ไร่ เมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน 2560 นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้นอันหาที่สุดมิได้ ต่อประชาชนชาวไทยและชาวองค์การสวนสัตว์แห่งประเทศไทยฯ
ตลอดเวลาหลายปีที่ผ่านมาองค์การสวนสัตว์แห่งประเทศไทยฯ ได้มุ่งเน้นการวิจัยสัตว์ป่าสงวนและสัตว์ป่าหายากมาโดยตลอด ประสบความสำเร็จด้านการอนุรักษ์มากมาย อาทิ สามารถเพาะขยายพันธุ์ และทำการปล่อยนกกระเรียนพันธุ์ไทยกลับคืนสู่พื้นที่ธรรมชาติภายในเขตห้ามล่าสัตว์ป่าห้วยจระเข้มาก เขตห้ามล่าสัตว์ป่าอ่างเก็บน้ำห้วยตลาด และเขตห้ามล่าสัตว์ป่าอ่างเก็บน้ำสนามบิน จังหวัดบุรีรัมย์ ซึ่งถือเป็นความสำเร็จในรอบ 50 ปี ของการสูญพันธุ์ โครงการฟื้นฟูพญาแร้งคืนถิ่น ได้ประสบความสำเร็จในการเพาะขยายพันธุ์ “ลูกพญาแร้ง” ตัวแรกของไทยในรอบ 30 ปี และถือเป็นประเทศที่ 2 ของโลก ประสบความสำเร็จในการผสมเทียมช้างไทยตัวที่ 2 ของประเทศไทย ประสบความสำเร็จในโครงการอนุรักษ์ วิจัยละมั่ง ซึ่งสามารถผสมเทียมละมั่งหลอดแก้วตัวแรกของโลกประสบความสำเร็จในการเพาะขยายพันธุ์เสือลายเมฆของไทย
สวนสัตว์ภายใต้ความดูแลขององค์การสวนสัตว์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ในปี พ.ศ.2521 คณะกรรมการองค์การสวนสัตว์เห็นว่าสวนสัตว์ดุสิตมีพื้นที่น้อย สัตว์อยู่อย่างหนาแน่น แออัด ไม่เป็นธรรมชาติการขยายพันธุ์สัตว์ป่าไม่อาจเป็นไปตามปกติ และสัตว์ป่าหายากบางชนิดไม่สามารถเพาะขยายพันธุ์ได้ จึงได้ดำเนินการจัดตั้งสวนสัตว์เปิดเขาเขียว โดยใช้เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาเขียว-เขาชมภู่ จังหวัดชลบุรี และได้เปิดให้ประชาชนเข้าชมเมื่อวันที่ ๑ มิถุนายน ปี พ.ศ. ๒๕๒๑ ต่อมาได้ขยายไปเป็ดสวนสัตว์ในจังหวัดต่างๆ เช่น สวนสัตว์เชียงใหม่ สวนสัตว์นครราชสีมา สวนสัตว์สงขลา สวนสัตว์ขอนแก่น สวนสัตว์อุบลราชธานี และโครงการคชอาณาจักร จังหวัดสุรินทร์
