แม่ฮ่องสอน 1ปีมีครั้งเดียว ชาวบ้านเข้าป่าเก็บเห็ดถอบขาย สร้างรายได้งาม 2,000 บาทต่อวัน เนื้อขาว รสชาติหวานกรอบ แห่ซื้อส่งไปรษณีย์ให้ญาติ พุ่งพืชเศรษฐกิจอันดับ1 เงินหมุนเวียนหลายล้าน
31 พ.ค. 67 – ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ฤดูเห็ดถอบ คือต้นฤดูฝน ที่แม่ฮ่องสอน ปัจจุบันมีเห็ดถอบหรือเห็ดเผาะออกในป่าเป็นจำนวนมาก และในพื้นที่ของแม่ฮ่องสอน มีราคาสูงถึงลิตรละ 100 บาท ส่งผลให้ชาวบ้านฐานะยากจน พากันไปเก็บเห็ด ออกจากป่ามาขาย สร้างรายได้งามให้กับครอบครัว ส่งผลให้ธุรกิจส่งออกเห็ดถอบบูมตามไปด้วย
นางนัฎฐวี เสรีธนพงศ์ อายุ 42 ปี พร้อมบุตรสาว อายุ 18 บ้านเลขที่ 23 หมู่ 12 ตำบลห้วยโป่ง อำเภอ เมือง จังหวัด แม่ฮ่องสอน เปิดเผยว่า ช่วงนี้ การเก็บหาเห็ดถอบมาขาย เป็นรายได้เพิ่มเติมของชาวบ้านที่มีการเก็บเห็ดถอบในป่า แต่ไม่ใช่ว่ามีทุกวัน ทุกอาทิตย์ หรือทุกเดือน แต่จะมีแค่เป็นช่วงๆ
พวกเรามีรายได้น้อยต้องหาเลี้ยงชีพกับธรรมชาติ จะรอแต่รัฐบาลจะช่วยเหลือก็ไม่ทัน รายได้ไม่เพียงพอ การไปหาเห็ดถอบสามารถเก็บได้วันละ 1 ถัง เท่ากับ 20 ลิตร ลิตรละ 100 มีรายได้ 2,000 บาทต่อวัน โดยมีชาวบ้านไปหากันทุกคน บางคนได้น้อย บางคนได้มาก แล้วแต่ว่า จุดที่ไปหาเห็ดจะมีเห็ดมากน้อยแค่ไหน
โดยมีแม่ค้าได้มารับซื้อเห็ดถอบจากชาวบ้าน และขายส่งเห็ดถอบออกไปยัง จ.เชียงใหม่ จ.ลำพูน ในราคาค่อนข้างสูง ช่วงที่เห็ดถอบออกใหม่ ราคาสูง แม้ราคาจะสูงขายเป็นลิตร (กระป๋อง) แต่ขายไม่ถึง 1 ชั่วโมง ปรากฏว่า มีลูกค้ามาซื้อไปจนเกลี้ยง บางคนซื้อทีละ 4-5 ลิตรเลยทีเดียว
ปัจจุบันวันนี้ราคาขยับลดลง เหลือลิตรละ 80-100 บาท ราคาอยู่ที่ความอ่อนของเห็ด และการหาเห็ดได้ในแต่ละวัน ซึ่งราคาจะไม่นิ่ง ขยับขึ้นลงในทุกๆ วัน ทำให้เห็ดถอบ เป็นพืชเศรษฐกิจที่มาจากป่า อันดับ 1 ของแม่ฮ่องสอน มีเงินหมุนเวียนที่พ่อค้ามารับซื้อหลักแสนถึงหลักล้านบาท
ทั้งนี้การออกหาเห็ดถอบของชาวบ้าน ได้สร้างรายได้ในระยะเวลาสั้นๆ อย่างงดงาม บางคนหาเก็บได้ต่อวัน 10-20 ลิตร ทำให้มีรายได้งามๆ ในช่วงเทศกาลเห็ดถอบ 1 ปี มีเพียงครั้งเดียว
สำหรับเห็ดถอบช่วงนี้เป็นช่วงที่ดีที่สุด เห็ดเพิ่งออกใหม่ เนื้อในสีขาว รสชาติหวานกรอบ สามารถนำไปประกอบอาหารได้หลากหลายเมนู เห็ดถอบเป็นเห็ดที่หายากที่สุด ออกเพียง 1 ครั้งในรอบ 1 ปี หลังฝนตกเดือนพฤษภาคม ถึงเดือนมิถุนายน เท่านั้น ฝนตกแล้วเป็นสัญญาณแจ้งให้ชาวบ้าน เตรียมอุปกรณ์ขุดเขี่ยดินเก็บเห็ดถอบนำมาขายทันที
นายสุรศักดิ์ ปัญญา หัวหน้าฝ่าย 7 สำนักงานไปรษณีย์จังหวัดแม่ฮ่องสอน เปิดเผยว่า ช่วงนี้ มีเห็ดเผาะหรือเห็ดถอบ ออกเป็นจำนวนมาก มีการใช้บริการ สำนักงานไปรษณีย์แม่ฮ่องสอน ส่งเห็ดเผาะ/เห็ดถอบ ให้ญาติพี่น้อง ธุรกิจการค้าเห็ดไปยังต่างจังหวัด วันหนึ่งๆ ประมาณ 800-1,000 กก. หรือ 1 ตัน มูลค่าสินค้าไม่ต่ำกว่า 100,000 บาทต่อวัน จังหวัดที่อยู่ในโซนเหนือด้วยกันจะใช้ระยะเวลาในการส่งสินค้าเพียง 1 วัน ส่วนจังหวัดทางภาคอีสานและภาคใต้ใช้เวลาส่ง 2 วัน
นายประเสริฐ ประดิษฐ์ ประธานสภาวัฒนธรรมจังหวัดแม่ฮ่องสอน ระบุว่า เห็ดถอบคือเห็ดสวรรค์ของชาวรากหญ้า เพราะคือ อาหารและรายได้ที่เป็นกอบเป็นกำ นำไปต่อยอด ค่าเสื้อผ้า ค่าเทอมลูก ค่าหนี้ธกส. ค่ากองทุนหมู่บ้าน ค่าหวย จิปาถะ ตามประสบการณ์ คาดว่าปีนี้เห็ดถอบจะออกเยอะเพราะปัจจัยทางภูมิอากาศ แดดออกกลางวัน ฝนตกตอนเย็น ที่สำคัญหลายพื้นที่มีลูกเห็บตก
“นั่นคือปัจจัยสำคัญยิ่ง ที่ทำให้ผลผลิตเห็ดถอบออกเยอะ คนโบราณบอกไว้ ไม่รวมความเชื่อเรื่องขี้เถ้า และการวิจัย ชาวบ้านบอกว่ามีผลโดยตรง หลักฐานที่ยืนยันชัดเจนของชาวบ้านคือ พื้นที่ไหนที่ไม่เกิดการเผาป่า จะไม่มีเห็ดออก แต่เมื่อเผาป่ากลับมีเห็ดออกเยอะมาก ทำให้ชาวบ้านไม่เชื่อคำนักวิชาการ”
ชาวแม่ฮ่องสอนส่วนใหญ่ต้องพึ่งพิงป่าอาศัยอยู่กับป่า ทัศนคติที่ไม่ค่อยลงรอยกันกับนักวิชาการและผู้กำกับดูแลป่าตามกฎหมาย ปัจจุบันเกิดกระบวนการทำความเข้าใจ ปรับทัศนคติหันหน้าเข้าหากัน ร่วมมือกันแก้ปัญหา แต่ยังมีอีกส่วนหนึ่ง ที่เชื่อมใจกันยังไม่ค่อยติด ซึ่งคงต้องใช้เวลา ที่สำคัญ แม่ฮ่องสอนจังหวัดพิเศษทางธรรมชาติและวัฒนธรรม
