เคยกันไหม? ช่วงทำงานหนักไม่เคยป่วย แต่พอหยุดพักกลับเจ็บคอ คัดจมูก ปวดหัว หรือเป็นหวัดทันที เปิดเหตุผลว่าทำไมหลายคนถึงเป็นแบบนี้ พร้อมวิธีป้องกัน
เคยกันไหม? ทำงานหนักมาตลอดทั้งเดือนแทบไม่เคยล้มป่วย แต่พอส่งข้อความลางาน ปิดแล็ปท็อป และเริ่มต้นวันหยุดพักผ่อนที่รอคอยมานาน กลับมีอาการเจ็บคอ คัดจมูก ปวดหัว หรือเป็นหวัดเสียอย่างนั้น ทั้งที่ช่วงเวลานี้ควรเป็นช่วงที่ร่างกายได้พักที่สุด ปรากฏการณ์นี้ไม่ได้เกิดขึ้นกับคุณคนเดียว เพราะผู้เชี่ยวชาญเรียกอาการลักษณะนี้ว่า “Leisure Sickness” หรือ “อาการป่วยช่วงวันหยุด”
กระแสดังกล่าวกลับมาได้รับความสนใจอีกครั้ง หลัง ลิซ เทนูโต ผู้สอนด้านการรับรู้ร่างกาย โพสต์คลิปติ๊กต็อกจนกลายเป็นไวรัล โดยเธอระบุว่า ผู้หญิงที่ทำงานหนักและมีความมุ่งมั่นสูงหลายคนมักจะเป็นหวัดในช่วงวันที่ 2 ของการพักร้อน เพราะตลอดเวลาที่ทำงาน ร่างกายต้องอยู่ภายใต้ความเครียดอย่างต่อเนื่อง ทำให้ระดับฮอร์โมนคอร์ติซอลสูงและยังคงฝืนทำงานได้ แม้ร่างกายจะอ่อนล้า แต่เมื่อได้ผ่อนคลายจริง ๆ “ร่างกายกลับเริ่มส่งสัญญาณว่าไม่ไหว”
@theworkoutwitch the let-down effect is when someone develops symptoms of illness, fatigue, pain, migraines, or emotional distress immediately after a period of prolonged stress ends 👇🏼 researchers have observed that people are more likely to get sick on vacation, on weekends, after major work deadlines, after caregiving crisises, or after big life events like moving or athletic competitions the science behind this is: during periods of sustained stress, the body’s stress-response systems help maintain performance and temporarily alter immune, inflammatory, and pain-processing functions but when the stressor ends, and the body shifts into recovery mode, symptoms that were previously suppressed or postponed become noticeable it’s not that relaxation or vacation makes you sick… it’s that relaxation finally gave your body permission to reveal how depleted it already was, which resulted in sickness the moment you slowed down do you want to lower your cortisol so your immune system can stabilize and you don’t get sick when you go on vacation? 👇🏼 “lower my cortisol” 🔗 on my profile 💖✌🏼💖 • • • #immunesystem #highacheiver #hyperindependent #stressed #stress ♬ SUMMER – THE CARTERS
คลิปดังกล่าวมีผู้เข้ามาแสดงความคิดเห็นจำนวนมาก หลายคนบอกว่าเป็นแบบเดียวกันทุกครั้งที่ได้หยุดยาว บางคนเล่าว่าเกิดขึ้นตั้งแต่เด็ก ขณะที่ครูรายหนึ่งเผยว่า ทุกครั้งที่โรงเรียนปิดเทอม เธอมักป่วยในวันแรกหรือวันที่สองของวันหยุด จนต้องใช้เวลาทั้งสัปดาห์ไปกับการพักฟื้น ประสบการณ์เหล่านี้ทำให้หลายคนเชื่อว่าปรากฏการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นจริง
ด้าน นพ.เฮนรี เลอแฌร์ ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายการแพทย์จาก Restore Hyper Wellness อธิบายว่า การพักผ่อนไม่ได้เป็นสาเหตุของการเจ็บป่วยโดยตรง แต่เกิดจากผลของ “ความเครียดสะสม” ที่ทำให้ร่างกายอยู่ในภาวะ “สู้หรือหนี” เป็นเวลานาน ภายใต้อิทธิพลของฮอร์โมนอย่างคอร์ติซอลและอะดรีนาลีน ส่งผลให้หลายคนอดนอน ภูมิคุ้มกันเปลี่ยนแปลง และฝืนทำงานต่อทั้งที่ร่างกายเริ่มส่งสัญญาณอ่อนล้า
ผู้หญิงบางคนเล่าว่า พวกเธอมักเริ่มเป็นหวัดทันทีที่วันหยุดพักผ่อนเริ่มต้นขึ้น – ภาพประกอบ
เมื่อความเครียดลดลงอย่างรวดเร็วในช่วงวันหยุด ร่างกายจึงเริ่มรับรู้อาการผิดปกติได้ชัดขึ้น กระบวนการอักเสบอาจกลับมาทำงาน อาการไมเกรนอาจกำเริบ รวมถึงอาการจากไวรัสหรือโรคทางเดินหายใจที่แฝงอยู่ก็อาจแสดงออกมาได้
อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญย้ำว่า “Leisure Sickness” ยังไม่ใช่โรคที่ได้รับการวินิจฉัยอย่างเป็นทางการ และหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ยังมีไม่มากพอที่จะสรุปได้อย่างเด็ดขาด
แม้จะยังไม่มีข้อสรุปที่ชัดเจน แต่ งานวิจัยจากประเทศเนเธอร์แลนด์ เมื่อปี 2545 พบว่า ผู้เข้าร่วมราว 3% มักป่วยในช่วงวันหยุดสุดสัปดาห์หรือวันหยุดพักผ่อน โดยอาการส่วนใหญ่จะเกิดขึ้นในช่วง 2 – 3 วันแรกของการหยุดงาน เช่น ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย ปวดเมื่อย คลื่นไส้ และอาการคล้ายเป็นหวัด อย่างไรก็ตาม งานวิจัยนี้อาศัยการรายงานอาการของผู้เข้าร่วมเป็นหลัก จึงยังต้องมีการศึกษาเพิ่มเติม
นพ.เลอแฌร์ ระบุว่า การเปลี่ยนผ่านจากภาวะความเครียดสะสมเรื้อรังไปสู่ช่วงผ่อนคลาย อาจเป็นปัจจัยที่ช่วยอธิบายได้ว่า ทำไมบางคนจึงเริ่มสังเกตเห็นอาการต่าง ๆ เช่น ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย หรือมีอาการคล้ายเป็นหวัด – ภาพประกอบ
ผู้เชี่ยวชาญยังระบุด้วยว่า ยังไม่มีหลักฐานว่าปรากฏการณ์นี้เกิดกับผู้หญิงที่ประสบความสำเร็จมากกว่าคนกลุ่มอื่น เพียงแต่ผู้ที่ต้องเผชิญกับความเครียดเรื้อรัง ไม่ว่าจะเป็นเพศใดหรืออาชีพใด ก็อาจมีโอกาสพบอาการลักษณะเดียวกันได้ หากใช้ชีวิตภายใต้แรงกดดันอย่างต่อเนื่องเป็นเวลานาน
หากไม่อยากให้วันหยุดจบลงด้วยการนอนซม แพทย์แนะนำว่า ไม่ควรเร่งปิดงานจนถึงนาทีสุดท้ายก่อนลาพักร้อน แต่ควรทยอยเคลียร์งานล่วงหน้า นอนหลับให้เพียงพอ ดื่มน้ำมาก ๆ หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์หนัก รักษาปริมาณคาเฟอีนให้ใกล้เคียงเดิม และหาเวลาเดินหรือยืดเหยียดระหว่างเดินทาง ที่สำคัญคือ อย่าอัดแน่นทุกนาทีของวันหยุดด้วยกิจกรรม ควรเผื่อเวลาให้ร่างกายได้ปรับตัว เพราะวันหยุดที่ดีที่สุด ไม่ใช่วันที่ทำทุกอย่างให้คุ้ม แต่คือวันที่ร่างกายได้ฟื้นฟูอย่างแท้จริง
ที่มา: nypost
อ่านข่าวเพิ่มเติม: โซเชียลเสียงแตก! คุณแม่ชาวอเมริกันตัดสินใจบินเที่ยวคนเดียว หลังลูกสาวลืมพาสปอร์ต หวังสอนเรื่องความรับผิดชอบ แต่ถูกถกหนักว่า “ใจร้ายเกินไปหรือไม่?”
เรียบเรียงโดยทีมงานข่าวสดออนไลน์
