โลกเพิ่งรู้จัก! นักวิทย์ยืนยัน “ลิงปากสีส้ม” สายพันธุ์ใหม่จากป่าลึกดีอาร์คองโก ซ่อนตัวอยู่ในธรรมชาติมานาน นับเป็นการค้นพบครั้งสำคัญของแอฟริกาในรอบ 75 ปี
ลิงสายพันธุ์ใหม่ที่มีริมฝีปากสีส้มสะดุดตา ถูกค้นพบกลางป่าลึกของสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก (DR Congo) สร้างความตื่นเต้นให้วงการวิทยาศาสตร์ทั่วโลก หลังได้รับการยืนยันว่าเป็นลิงสายพันธุ์ใหม่ที่ไม่เคยมีการบันทึกมาก่อน
โดยนักวิจัยตั้งชื่อว่า “โคโลบัส คองโกเอนซิส” (Colobus congoensis) และถือเป็นการค้นพบลิงสายพันธุ์ใหม่ในทวีปแอฟริกาเพียง ครั้งที่ 5 ในรอบ 75 ปี
ลิงชนิดนี้อาศัยอยู่ในอุทยานแห่งชาติโลมามิ ทางตอนกลางค่อนไปทางตะวันออกของประเทศ มีลักษณะเด่นคือขนสีดำ ตัดกับรอยแต้มสีอ่อนรอบริมฝีปากจนดูคล้ายมีริมฝีปากสีส้ม รวมถึงมีปื้นขนสีขาวบริเวณก้น ซึ่งแตกต่างจากลิงโคโลบัสทุกสายพันธุ์ที่เคยพบในพื้นที่ ทำให้นักวิทยาศาสตร์สามารถยืนยันได้ว่าเป็นสายพันธุ์ใหม่อย่างเป็นทางการ
แม้ชาวบ้านในพื้นที่จะรู้จักลิงชนิดนี้มานานและเรียกมันว่า “ลิกเวลี” (Likweli) แต่กว่าจะได้รับการรับรองในฐานะสายพันธุ์ใหม่ก็ต้องใช้เวลาหลายปี ย้อนกลับไปในปี 2551 นักอนุรักษ์สามารถถ่ายภาพลิงชนิดนี้ได้เป็นครั้งแรก แม้ภาพจะเห็นเพียงบางส่วนของลำตัว แต่ก็เพียงพอที่จะจุดประกายข้อสงสัยว่ามันอาจเป็นสัตว์ชนิดใหม่ที่โลกยังไม่รู้จัก
ลิงโคโลบัสสายพันธุ์ใหม่จากสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก – ภาพจาก Bravo Bofenda
อีก 10 ปีต่อมา นักวิจัยภาคสนาม ฌอง ปิแอร์ กาปาเล นำทีมสำรวจลงพื้นที่เพื่อค้นหาหลักฐานเพิ่มเติม และสามารถบันทึกภาพลิงชนิดนี้ได้อีก 7 ครั้ง ในหลายพื้นที่ ก่อนที่ระหว่างปี 2561 – 2565 จะมีการพบเห็นรวม 114 ครั้ง ครอบคลุมพื้นที่ป่าราว 1,700 กิโลเมตร จนนำไปสู่การตีพิมพ์ผลการศึกษาในวารสารวิชาการ พลอส วัน (PLOS One)
นอกจากรูปลักษณ์ที่โดดเด่นแล้ว นักวิจัยยังพบว่า โคโลบัส คองโกเอนซิส เป็นสัตว์ที่มีนิสัยเงียบ ชอบหลบซ่อนตัว และพบเห็นได้ยาก ต่างจากลิงสายพันธุ์อื่นในพื้นที่ที่ชาวบ้านรู้จักเป็นอย่างดี จากการสำรวจชุมชน 52 แห่ง รอบถิ่นอาศัย พบว่ามีเพียง 8 ชุมชน เท่านั้นที่สามารถอธิบายลักษณะของลิงชนิดนี้ได้อย่างถูกต้อง สะท้อนว่ามันแทบไม่เป็นที่รู้จัก แม้จะอาศัยอยู่ใกล้ชุมชนก็ตาม
ชาวบาลังกา ที่อาศัยอยู่ทางตะวันตกของแม่น้ำโลมามิเรียกลิงชนิดนี้ว่า “ลิกเวลี” ส่วนชุมชนมิตูกู เรียกว่า “คาซาบา เอ็นโคนี” หรือ “ผู้เขย่ากิ่งไม้” ตามพฤติกรรมของมัน ขณะเดียวกัน ทีมวิจัยยังสามารถบันทึกเสียงคำรามของลิงชนิดนี้ได้ 6 ครั้ง ซึ่งนับเป็นหลักฐานสำคัญที่ช่วยอธิบายพฤติกรรมการสื่อสารของลิงสายพันธุ์ใหม่นี้
แม้การค้นพบครั้งนี้จะเป็นข่าวดีของวงการอนุรักษ์ แต่อนาคตของ โคโลบัส คองโกเอนซิส กลับน่าเป็นห่วง นักวิจัยเสนอให้ขึ้นบัญชีเป็น “สัตว์ใกล้สูญพันธุ์” เนื่องจากมีประชากรน้อย และกำลังเผชิญแรงกดดันจากการขยายตัวของชุมชนมนุษย์
โดยระหว่างปี 2558 – 2566 มีการก่อตั้งหมู่บ้านใหม่อย่างน้อย 15 แห่ง รอบเขตกันชนของอุทยานแห่งชาติโลมามิ หากแนวโน้มดังกล่าวยังดำเนินต่อไป ถิ่นอาศัยของลิงสายพันธุ์ใหม่นี้อาจลดลงอย่างมากในอีกไม่กี่ทศวรรษข้างหน้า พร้อมกับจำนวนประชากรที่เสี่ยงลดลงตามไปด้วย
ที่มา: Sky News
ขอบคุณภาพจาก: Daniel Rosengren/Bravo Bofenda
อ่านข่าวเพิ่มเติม: ไวรัลเอ็นดู ลิงแมงมุมแกล้งหยุมหัวเจ้าหน้าที่สวนสัตว์ เผยน้องเป็นดาวเด่น สายเอ็กซ์โทรเวิร์ต ชอบเข้าสังคมและหยอกล้อ
เรียบเรียงโดยทีมงานข่าวสดออนไลน์
