ปิดตำนาน "อเมริกาฆ่าไม่ตาย" เปิดภาพชีวิต ฟิเดล คาสโตร

ปิดฉากชีวิตด้วยวัย 90 ปี พล.อ.ฟิเดล คาสโตร (ฟีเดล กัสโตร ในภาษาสเปน) นักปฏิวัติคิวบา ถึงแก่อสัญกรรมแล้ว หลังสร้างตำนานการเมืองโลกที่ท้าทายมหาอำนาจสหรัฐอเมริกามา 50 ปี ผ่านยุคสมัยที่มีประธานาธิบดีมาแล้ว 10 คน

เมื่อครั้งเป็นนักรบกองโจร ต่อต้านเผด็จการบาติสตา ปี 2500

จากคำประกาศด้วยเสียงสั่นเครือของประธานาธิบดีราอูล คาสโตร ผู้นำคิวบาคนปัจจุบัน และน้องของผู้วายชนม์ พล.อ.ฟิเดลสิ้นลมเมื่อเวลา 10.29 น. วันที่ 25 พ.ย.

ประธานาธิบดีราอูลปิดท้ายคำแถลงด้วยการตะโกนคำขวัญของการปฏิวัติว่า “มุ่งสู่ชัยชนะเสมอ”

ราอูล คาสโตร แถลงข่าวเศร้าสลด / AFP PHOTO / CUBAN TELEVISION

คาสโตรร่วมเดินแขนคล้องแขนแสดงเอกภาพ ในงานศพเหยื่อที่ถูกระเบิดจากการโจมตีของรัฐบาลบาติสตาที่ได้รับการสนับสนุนจากอเมริกา เมื่อปี 2503 -AP

แม้คิวบาอยู่ห่างจากรัฐฟลอริดาเพียง 145 ก.ม. แต่อเมริกาไม่เคยเอาชนะคิวบาได้ ไม่ว่าจะเป็นศึกตึงเครียดที่อ่าวพิกส์ ปี 2504 หรือวิกฤตขีปนาวุธที่ทำให้โลกเสี่ยงเกิดสงครามนิวเคลียร์ในปีถัดมา

ปี 2503 ฟิเดล เช เกวารา และออสวาลโด ดอร์ติคอส ประธานาธิบดีคิวบาในตอนนั้น -AP

ส่วนมาตรการคว่ำบาตรทางการค้าของอเมริกา และแผนลอบสังหารฟิเดล คาสโตร ที่สำนักข่าวเอพีของสหรัฐระบุว่า มีหลายสิบครั้ง หรืออาจถึงร้อยครั้ง ก็ลงเอยล้มเหลวเช่นกัน

เช เกวารา กับฟิเดล คาสโตร CUBA’s COUNCIL OF STATE ARCHIVE / –

กระทั่งในในปี 2549 ฟิเดล คาสโตรรู้ตัวว่า สุขภาพร่างกายไปไม่ไหว จึงให้ราอูล น้องชายมารับช่วงอำนาจ บริหารประเทศและเปิดการเจรจากับอเมริกายุคบารัก โอบามา เมื่อปี 2557 จนตกลงฟื้นสัมพันธ์ในที่สุด

ฟิเดล คาสโตร เฮฮากับนิกิตา ครุชเชฟ นายกรัฐมนตรีโซเวียต ที่นิวยอร์ก อเมริกา ระหว่างไปประชุมสหประชาชาติ หลังก้าวขึ้นเป็นผู้นำแล้ว เมื่อปี 2503 – AP

การจากไปของฟิเดล คาสโตร ผู้โค่นล้มเผด็จการบาติสตา และผู้ก่อตั้งพรรคคอมมิวนิสต์คิวบาซึ่งก้าวขึ้นเป็นผู้นำประเทศด้วยวัยเพียง 32 ปี ในปี 2502 สร้างแรงบันดาลใจและเป็นแรงสนับสนุนให้เกิดการปฏิวัติทั่วละตินอเมริกาไปจนถึงแอฟริกา อีกทั้งยังสร้างพันธมิตรในแดนไกลอย่างจีนและเวียดนาม

คาสโตรชูธงระหว่างมาเยือนเวียดนามใต้ ปี 2516 / AFP PHOTO / AVI / –

“ถ้าไม่สังคมนิยม ก็จงตาย” คือคำประกาศของคาสโตร ผู้เคยเป็นกองโจรต่อสู้เคียงบ่าเคียงไหล่กับเช เกวารา ตำนานปฏิวัติคิวบาอีกคนที่ถูกสังหารไปตั้งแต่ปี 2510

คาสโตรใช้หลักการปกครองแบบสังคมนิยมแนวมาร์กซ์-เลนิน ยึดอุตสาหกรรมหรือธุรกิจเป็นของรัฐและมีการปฏิรูปสังคมในทุกส่วน โดยเฉพาะด้านการศึกษาที่ทำให้คิวบาไม่เป็นรองใคร

เยือนกำแพงเมืองจีน เมื่อปี 2538/ AFP PHOTO / ROBYN BECK

พบมหามิตร อูโก ชาเวซ ผู้นำเวเนซุเอลา ที่มาเยี่ยมเมื่อปี 2549 แต่ชาเวซกลับจากโลกไปก่อน . (Granma via AP, File)

คุยกับราอูลที่เป็นทั้งน้องและทายาทผู้นำ เมื่อปี 2546 AFP PHOTO / ADALBERTO ROQUE

“ผมจะอายุ 90 ปีในไม่ช้า” ฟิเดล คาสโตร กล่าวประโยคนี้เมื่อเดือนเมษายน 2559 ในการประชุมสภาพรรคคอมมิวนิสต์ “ในไม่ช้า ผมจะเป็นเหมือนคนอื่นๆ เวลานั้นจะมาถึงเราทุกคน แต่หลักการของคอมมิวนิสต์คิวบาจะยังคงเป็นบทพิสูจน์บนโลกนี้ว่า ถ้าเราทำงานอย่างมุ่งมั่นตั้งใจและมีเกียรติแล้ว นั่นจะผลิตสินค้าที่จับต้องได้และที่เป็นวัฒนธรรม ซึ่งมนุษย์ต้องการ นี่จึงเป็นสิ่งที่เราต้องสู้ต่อไปโดยไม่ย่อท้อ”