พม่ามาถึงจุดนี้แล้ว ปลาที่ส่งมาขายดีในไทยถูกจับเกินลิมิต จนหาได้ยาก

เมื่อวันที่ 11 พ.ค. บีบีซีรายงานว่า จำนวนประชากรปลาตะลุมพุกฮิลซาในพม่า ลดลงอย่างมากจนการทำลายทรัพยากร รวมไปถึงการจับปลาโดยไม่สนฤดูและการจับปลาทุกชนิดโดยไม่เลือกขนาดและอายุอย่างการให้อวนจับปลาตาถี่ รวมไปถึงกฎเกณฑ์บังคับใช้การจับปลาที่ไม่มีประสิทธิภาพ

คำบอกเล่าจากนายอู กก ติน ชาวประมงท้องถิ่นชาวพม่า วัย 65 ปีที่เปิดเผยว่าตนได้กับพ่อแม่ของตนในอดีตได้ช่วยกันจับปลาตะลุมพุกฮิลซาในบริเวณปากแม่น้ำอิระวะดีได้เป็นจำนวนมาก แต่ปัจจุบันตนกับลูกของตนจับปลาดังกล่าวได้น้อยลงกว่าแต่ก่อน ทุกวันนี้กลายเป็นปลาหายากไปเสียแล้ว

สำหรับจำนวนปลาที่ลดลงได้ส่งผลโดยตรงกับรายได้ต่อวัยของนายอู กก ตินที่มีรายได้หลักต่อวันมาจากการจับปลาที่กำลังหายไป

BBC

สำหรับปลาตะลุมพุกฮิลซา Tenualosa ilisha เป็นปลาที่พบได้มากบริเวณชายฝั่งอ่าวเบงกอลและในเมียนมา จัดอยู่ในวงศ์ปลาตะเพียน และเป็นญาติกับปลาตะลุมพุกที่เคยกระจายพันธุ์อยู่ในแม่น้ำเจ้าพระยา ซึ่งปัจจุบันสูญพันธุ์ไปแล้ว แต่ก็ยังคงมีอยู่ในทะเลสาบสงขลาและที่จังหวัดระนอง ส่วนปลาตะลุมพุกจัดได้ว่าเป็นหายากพันธุ์หนึ่งในประเทศไทย จากข้อมูลของวิกิพีเดีย ปลาตะลุมพุกฮิลซาน่าจะเป็นชนิดที่ข้ามมาขายในตลาดฝั่งไทย

โดยปกติแล้วในเมียนมามีสัดส่วนการจับปลาตะลุมพุกฮิลซาได้ถึงร้อยละ 15-20 จากการจับทั้งหมดของโลกส่วนประเทศที่จับได้มากที่สุดคือบังคลาเทศที่คิดเป็นสัดส่วนถึงร้อยละ 60

หน่วยงานด้านนิเวศวิทยาอย่างโครงการนิเวศวิทยาทางทะเลอ่าวเบงกอล หรือ BOBLME ร่วมกับหน่วยงานด้านอาหารและเกษตรกรรมของสหประชาชาติและรัฐบาลในท้องถิ่นมีข้อมูลว่าอุตสาหกรรมปลาตะลุมพุกฮิลซาอาจสูงถึง 2,000 ล้านดอลลาร์ หรือเกือบ 70,000 ล้านบาท

BBC

อุตสาหกรรมการประมงใช้อวนตาเล็ก ซึ่งมีขนาดห่างของตาอวนประมาณ 2.5 เซนติเมตรเท่านั้นต่างจากขนาดมาตรฐานที่อยู่ที่ 10 เซนติเมตร ซึ่งหมายความว่า บรรดาชาวประมงใช้อวนจับปลาตะลุมพุกฮิลซาทุกขนาดตั้งแต่ลูกปลาจนกระทั้งปลาขนาดใหญ่

โดยปกติแล้วปลาดังกล่าวจะมีน้ำหนักมากกว่า 3 กิโลกรัมและมีความยาวอยู่ที่ 50 เซนติเมตร แต่ปลาที่จับได้ในเมียนมาร์ล้วนมีน้ำหนักอยู่ราวๆ 300-500 กรัมเท่านั้น

“ที่นี้ไม่มีขนาดเล็กสำหรับการจับปลา ดังนั้นชาวประมงจะจับปลาวัยรุ่นได้มาก ซึ่งมีความยาวน้อยกว่า 25.7 เซนติเมตร หมายความว่าปลาเหล่านี้ไม่มีโอกาสที่จะเติบโตและแพร่พันธุ์” นายไมเคิล อักเตสเตอร์ จากองค์กรปลาโลก ซึ่งเป็นองค์กรนานาชาติที่ทำงานร่วมกับรัฐบาลต่างๆในการพัฒนาการจัดการการประมง

BBC

แม้ว่าเมียนมามีฤดูห้ามจับปลาในช่วงเดือนพฤษภาคมจนถึงเดือนกรกฎาคม แต่ก็ไม่มีการบังคับใช้อย่างมีประสิทธิภาพเท่าไรนัก เนื่องด้วยเหตุผลด้านเศรษฐกิจ แต่มีเพียงแค่ชาวประมงยากจนรายย่อยเท่านั้นที่ถูกสั่งห้ามจากทางการเนื่องจากชาวประมงรายย่อยต้องออกหาปลาเพื่อหารายได้ในแต่ละวัน แต่รัฐบาลเมียนมายังอนุญาตให้เจ้าของเรือประมงถึงร้อยละ 30 ในการจับปลาในช่วงฤดูห้ามจับปลา

ส่วนปัจจัยด้านมลภาวะและการเปลี่ยนแปลงทางสภาพอากาศก็เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้จำนวนประชากรปลาตะลุมพุกฮิลซ่าลดลง รวมกับการทิ้งขยะ รวมไปถึงถุงพลาสติกลงในแม่น้ำเป็นเหตุผลสำคัญที่ทำให้แม่น้ำเป็นพิษและส่งให้พื้นที่อนุบาลปลาตะลุมพุกฮิลซาลดลง

นายตุน วิน มินต์ เจ้าหน้าที่ระดับสูงจากหน่วยงานรัฐอย่างกรมประมงเมียนมาออกมาโต้ว่าปลาตะลุมพุกฮิลซายังมีอีกมากในประเทศ พร้อมอ้างถึงตัวเลขจากรัฐบาลกับจำนวนปลาที่จับได้ในทะเลเมื่อปีที่ผ่านมา ซึ่งปลาส่วนใหญ่ที่จับได้มักจะเป็นปลาที่อยู่ในช่วงเจริญวัยทั้งสิ้น

ส่วนทางแก้ปัญหาองค์กรนานาชาติเพื่อสิ่งแวดล้อมและการพัฒนาได้เข้ามาช่วยเหลือแลกเปลี่ยนกับรัฐบาลเมียนมาในการปรับปรุงสังคมชาวประมงที่ส่วนใหญ่ยังตกอยู่ในความยากจน โดยจะนำแผนที่ใช้ในบังคลาเทศมาใช้อยากการให้ข้าวสารแก่ครอบครัวชาวประมงเพื่อไม่ให้จับปลาในช่วงฤดูห้ามจับ

ขณะเดียวกันนายอู กก ตินก็ยอมรับว่าหากตนจับปลาตัวเล็ก แน่นอนว่าปลาเหล่านี้จะไม่มีโอกาสได้โต แต่ถ้าไม่จับแล้วครอบครัวตนจะเอาอะไรกิน พร้อมกับต้องการความช่วยเหลือหากต้องการให้มีการแก้ปัญหาที่เกิดขึ้น