เอพีชนะรางวัลพูลิตเซอร์ ภาพเหตุการณ์ อินเดียปราบแคชเมียร์

เอพีชนะรางวัลพูลิตเซอร์ ภาพเหตุการณ์ อินเดียปราบแคชเมียร์

เอพีชนะรางวัลพูลิตเซอร์ – สำนักข่าว เอพี รายงานเบื้องหลังภาพข่าวชนะรางวัลพูลิตเซอร์ สาขาภาพประกอบบทความพิเศษ หรือ feature photography ประกาศผลเมื่อวันที่ 4 พ.ค. เป็นภาพชุดชีวิตชาวบ้านที่ได้รับผลกระทบจากการกระชับอำนาจของอินเดียในพื้นที่พิพาทแคชเมียร์ ปี 2562 มีทั้งมาตรการล็อกดาวน์ เคอร์ฟิว ตัดสัญญาณโทรศัพท์และอินเตอร์เน็ต

ชายชาวแคชเมียร์เดินไปบนสะพานเดินเท้าที่มีหิมะปกคลุม บริเวณทะเลสาบดัล เมืองศรีนคร เมื่อ 13 ธ.ค.2562 (AP Photo/Dar Yasin)

ภาพเหล่านี้คงไม่ได้เผยแพร่สู่สายตาคนภายนอก หากไม่มีผลงานของช่างภาพสำนักข่าวเอพี ดาร์ ยาซิน และมุกห์ตาร์ ข่าน รวมทั้ง ชานนิ อนันด์

เบื้องหลังการทำงาน กว่าจะได้ภาพนี้มา ช่างภาพเอพีต้องหาทางลัดเลาะหลบหลีกสิ่งกีดขวางบนถนน บางครั้งต้องพักอาศัยกับคนแปลกหน้า ซ่อนกล้องในถุงใส่ผัก เพื่อหาจังหวะกดชัตเตอร์ ขณะที่ประชาชนประท้วงต่อต้านรัฐ ส่วนตำรวจและทหารบ้านตรึงเข้ม

ทหารบ้านของทางการอินเดีย คุมพื้นที่ชุมชนชาวมุสลิม ด้านหน้ามัสยิด ระหว่างช่วงเคอร์ฟิว ที่เมืองศรีนคร เมื่อ 16 ส.ค.2562 (AP Photo/Mukhtar Khan)

เมื่อได้ภาพเหมาะๆ แล้ว ทั้ง 3 คนมุ่งหน้าไปสนามบิน จากนั้นยังต้องพูดโน้มน้าวให้นักท่องเที่ยวช่วยนำไฟล์ภาพเหล่านี้ไปส่งให้สำนักงานเอพีที่กรุงนิวเดลี

“งานนี้มันเหมือนแมวไล่จับหนูอยู่ตลอดล่ะครับ สถานการณ์แบบนี้ยิ่งทำให้เรามุ่งมั่นที่จะนำเสนอเรื่องราวที่ไม่ควรถูกปิดให้เงียบ” ยาซินกล่าว

เปลวไฟและควันที่พวยพุ่ง มาจากบ้านเรือนที่นักรบใช้เป็นที่หลบซ่อน ระหว่างการยิงปะทะเดือดที่เมืองปุลวนา ห่างจากเมืองศรีนครไปทางใต้ เมื่อ 18 ก.พ.2562 (AP Photo/Dar Yasin)

ยาซินและข่านมีสำนักงานที่เมืองศรีนคร แคว้นแคชเมียร์ ส่วนอนันด์ประจำอยู่ที่สำนักงานแคว้นจัมมูติดกับแคชเมียร์

อนันด์กล่าวว่าถึงกับพูดไม่ออก เมื่อทราบว่าภาพนี้ได้รางวัลพูลิตเซอร์ ซึ่งสมกับเป็นรางวัลแห่งชีวิตนับจากเป็นช่างภาพเอพีมานาน 20 ปี

“มันยากมากๆ ครับ แต่เราก็จัดการส่งเป็นภาพข่าวจนได้” อนันด์กล่าว

ถนนว่างเปล่าไร้ผู้คน เมื่อมองผ่านรั้วลวดหนามที่กั้นเขตเคอร์ฟิวในเมืองศรีนคร ภายใต้การควบคุมของทางการอินเดีย เมื่อ 6 ส.ค.2562 (AP Photo/Dar Yasin)

ด้าน แกรี พรุตติ ซีอีโอและประธานเอพี กล่าวชื่นชมผลงานสุดยอดและขอบคุณทีมงานในแคชเมียร์ที่ทำให้โลกเห็นภาพความพยายามเรียกร้องเอกราช

ส่วนซัลลี บัซบี บรรณาธิการบริหารเอพี ยกย่องว่าภาพแคชเมียร์เป็นข้อพิสูจน์ให้เห็นทักษะ ความกล้าหาญ ความเฉลียวฉลาด ทีมเวิร์กของช่างภาพทั้ง 3 คน

“ช่วงเวลาที่วิชาการสื่อสารมวลชนของเอพีมีค่าต่อโลกมากกว่าเวลาใด ความกล้าหาญของนักข่าวเหล่านี้ และการบีบคั้นให้เล่าเรื่องออกมา แสดงให้เห็นถึงความสุดยอดที่เราทำได้” บ.ก.บริหารเอพี กล่าว

กลุ่มชายชาวแคชเมียร์ชุมนุมตะโกนเรียกร้องอิสรภาพ ระหว่างการประท้วงทางการอินเดียที่กระชับอำนาจเข้าควบคุมคนในพื้นที่ การประท้วงมีขึ้นหลังการละหมาดในวันศุกร์ที่ 23 ส.ค. 2562. (AP Photo/Dar Yasin)

ความขัดแย้งในแคชเมียร์กินเวลามานานหลายสิบปี เพราะชนกลุ่มน้อยชาวมุสลิมที่อาศัยในเทือกเขาหิมาลัยต้องถูกแยกให้อยู่ในอินเดีย ซึ่งมีข้อพิพาทดินแดนกับปากีสถาน ซึ่งต่างฝ่ายต่างอ้างสิทธิ

ความตึงเครียดทวีความรุนแรงขึ้นในเดือน ส.ค.2562 เมื่อนายนเรนทรา โมที นายกรัฐมนตรีอินเดีย ยกเลิกสถานะเขตปกครองพิเศษของแคว้นแคชเมียร์ และเพิ่มกำลังหารเข้าไปในพื้นที่ทหาร ประกาศเคอร์ฟิว นำไปสู่การละเมิดสิทธิมนุษยชน

ชาวหมู่บ้านฮาจิน ทางเหนือของเมืองศรีนคร แคว้นแคชเมียร์ ร่ำไห้แทบขาดใจ ระหว่างพิธีฝังร่างเด็กชายวัย 11 ขวบ อาติฟ มีร์ ที่ตกเป็นเหยื่อความรุนแรงในเหตุปะทะระหว่างนักรบติดอาวุธกับทหารอินเดีย 3 เหตุการณ์ เมื่อวันที่ 22 มี.ค.2562 ฝ่ายนักรบถูกสังหารด้วย 5 ราย (AP Photo/Dar Yasin)

ถนนสายต่างๆ มีลวดหนามกีดขวางการสัญจร สัญญาณการสื่อสารทุกตัดทุกชนิด ทั้งอินเทอร์เน็ตถูกตัด โทรศัพท์มือถือ โทรศัพท์บ้าน เคเบิลทีวี

รัฐบาลอินเดียอ้างว่าเป็นมาตรการป้องกันการประท้วงและถูกโจมตีจากกลุ่มกบฏที่เรียกร้องเอกราชหรือถูกปากีสถานควบคุมอยู่ในแคว้นแคชเมียร์ ส่งผลให้มีคนถูกจับกุมหลายพันคน

ผู้บาดเจ็บหญิงถูกส่งตัวไปโรงพยาบาลท้องถิ่นที่เมืองศรีนคร ในแคชเมียร์ หลังประสบอุบัติเหตุรถมินิบัสที่บรรทุกนักศึกษาดิ่งลงหุบเขาในแคชเมียร์ มีผู้เสียชีวิตมากกว่า 10 ราย บาดเจ็บอีกจำนวนมาก เมื่อ 27 มี.ค. (AP Photo/Dar Yasin)

การทำงานของช่างภาพยากลำบากและเสี่ยงอันตรายต่อชีวิต ท่ามกลางการสื่อสารที่ใช้การไม่ได้ ช่างภาพเอพีต้องติดต่อพูดคุยกันโดยตรง ข่านและยาซินหลบหลีกไปตามถนนสายต่างๆ ทั้งในและรอบเมืองศรีนคร

ยาซินกล่าวว่าทั้งผู้ประท้วงและทหารต่างไม่เชื่อใจสื่อมวลชน นักข่าวติดอยู่ในพื้นที่ขัดแย้งนานหลายวัน กลับบ้านไม่ได้และแม้แต่บอกทางบ้านว่าพวกตนยังปลอดภัย ก็ทำไม่ได้ แต่หาทางส่งภาพจนได้

ชาวบ้านมุสลิมแคชเมียร์สวดภาวนาหน้าปูชนียสถาน ชีค ไซเอ็ด อับดุล คาดีร์ จีลานี แห่งนิกายซูฟี เมื่อ 9 ธ.ค.2562 ระหว่างเทศกาลรำลึกการตายของนักบุญท่านนี้ 11 วัน (AP Photo/Mukhtar Khan)

ช่างภาพทั้ง 3 คนต้องอาศัยการขอร้องให้นักเดินทางที่ในสนามบินเมืองศรีนครช่วยส่งเมมโมรีการ์ดและแฟลชไดรฟ์ให้กับพนักงานเอพีในกรุงนิวเดลี ซึ่งยาซินได้ความคิดนี้มาจากญาติคนหนึ่งซึ่งเคยใช้วิธีเดียวกันนี้ส่งฟิล์มที่ถ่ายภาพความขัดแย้งในแคชเมียร์เมื่อ 20 ปีก่อน

ผู้สูงอายุนั่งนิ่งอยู่ในตลาดที่ปิดเงียบ ระหว่างการประท้วงหยุดงาน ที่เมืองแคชเมียร์ เมื่อ 17 ก.พ.2562 The image was part of a series of photographs by Associated Press photographers which won the 2020 Pulitzer Prize for Feature Photography. (AP Photo/Dar Yasin)

ยาซินกล่าวว่านักเดินทางบางคนปฏิเสธเพราะไม่อยากมีปัญหากับเจ้าหน้าที่ แต่บางคนให้ความช่วยเหลือ เมมโมรีการ์ดและแฟลชไดรฟ์ส่วนใหญ่จึงถึงมือพนักงานเอพีในเมืองหลวงอย่างปลอดภัย

ยาซินเผยว่ารางวัลดังกล่าวเป็นรางวัลให้กับอาชีพและตัวของเขาเอง

เด็กชายแคชเมียร์ถ่ายภาพกระสุนที่ฝังอยู่ในกำแพงบ้าน หลังการดวลปืนระหว่างทหารทางการกับนักรบที่เมืองทราล ทางใต้ของเมืองศรีนคร เมื่อ 24 พ.ค. 2562 The image was part of a series of photographs by Associated Press photographers which won the 2020 Pulitzer Prize for Feature Photography. (AP Photo/Dar Yasin)

“นี่ไม่เพียงเป็นภาพบอกเล่าเรื่องราวของคนที่ผมบันทึกไว้ในภาพเท่านั้น แต่ยังเป็นเรื่องของผมด้วย จึงเป็นเกียรติอย่างยิ่งที่ได้อยู่ในรายชื่อผู้ชนะรางวัลพูลิตเซอร์ และได้นำเสนอเรื่องราวของผมกับโลก” ยาซินกล่าว

ทั้งนี้ รางวัลพูลิเซอร์ครั้งล่าสุด เป็นรางวัลที่ 54 ของสำนักข่าวเอพี หลังจากปีที่แล้ว กวาดรางวัลทั้งรายงานบทความพิเศษ ภาพนิ่งและวิดีโอเหตุการณ์ความขัดแย้งในเยเมนและวิกฤตมนุษยธรรม

//////

อ่านข่าวที่เกี่ยวข้อง : ฮ่องกงประท้วง – ภาพข่าวด่วน สำนักข่าวรอยเตอร์ ชนะรางวัลพูลิตเซอร์