สะบั้นไต้หวัน นาอูรูตัดสัมพันธ์หันซบจีน-ไต้หวันโวยอุบายจีนบีบคั้น

สะบั้นไต้หวัน นาอูรูตัดสัมพันธ์หันซบจีน-ไต้หวันโวยอุบายจีนบีบคั้น

สะบั้นไต้หวัน – วันที่ 15 ม.ค. รอยเตอร์รายงานว่า นาอูรู ชาติหมู่เกาะแถบโอชีเนียประกาศยุติความสัมพันธ์ทางการทูตกับไต้หวันเพื่อหวนสถาปนาความสัมพันธ์กับจีนอีกครั้ง ส่งผลให้ไต้หวันมีชาติที่มีความสัมพันธ์ทางการทูตลดลงเหลือเพียง 12 แห่งบนโลก

เว็บไซต์กระทรวงการต่างประเทศไต้หวัน ระบุว่า รัฐชาติที่ยังมีความสัมพันธ์ทางการทูตกับไต้หวัน ได้แก่ สาธารณรัฐหมู่เกาะมาร์แชลล์ ประเทศปาเลา และประเทศตูวาลู เป็นชาติในมหาสมุทรแปซิฟิก และประเทศเอสวาตินี (สวาซิแลนด์เดิม) เป็นชาติเดียวในทวีปแอฟริกา

นครรัฐวาติกัน แห่งเดียวในทวีปยุโรป ส่วนที่เหลือเป็นชาติแถบแคริบเบียนและละตินอเมริกา ได้แก่ ประเทศเบลีซ สาธารณรัฐกัวเตมาลา เฮติ ปารากวัย เซนต์ คิตส์ แอนด์ เนวิส เซนต์ลูเชีย เซนต์วินเซนต์และเกรนาดีนส์

ทางการจีนถือว่าไต้หวันเป็นส่วนหนึ่งของชาติจีนดังนั้นไต้หวันจึงไม่ใช่รัฐและชาติที่ต้องการสถาปนาความสัมพันธ์กับจีนไม่สามารถมีความสัมพันธ์ทางการทูตกับไต้หวันได้ ขณะที่ทางการไต้หวันมองว่าเป็นความพยายามโดดเดี่ยวไต้หวันของจีนเพื่อบีบคั้นให้ไต้หวันยอมศิโรราบ

ความเคลื่อนไหวล่าสุดยังเกิดขึ้นหลังนายไหล ชิงเต๋อ รองประธานาธิบดีและผู้แทนจากพรรคประชาธิปไตยก้าวหน้า หรือดีพีพี ชนะเลือกตั้งเป็นผู้นำไต้หวันคนต่อไป ส่งผลให้พรรคก๊กมินตั๋ง ซึ่งมีกุศโลบายรอมชอมต่อจีนพ่ายแพ้การเลือกตั้งติดต่อกันเป็นสมัยที่สาม

ไหล ชิงเต๋อ ว่าที่ประธานาธิบดีคนใหม่ของไต้หวัน (รอยเตอร์)

ทางการจีนนั้นถือว่านายไหล เป็นบุคคลที่จุดยืนต่อต้านจีน ถึงขั้นเคยระบุว่าเป็น “ตัวปัญหา” ขณะที่นายไหล ยืนยันว่าจะยังคงสถานะระหว่างจีนกับไต้หวันไว้เช่นเดิม และยินดีพูดคุยกับทางการจีนบนพื้นฐานของความเท่าเทียมและให้เกียรติซึ่งกันและกัน

ทางการนาอูรูให้เหตุผลถึงการตัดสินใจข้างต้นว่าเป็นไปบนพื้นฐานแห่งประโยชน์ของชาติที่ดีที่สุด โดยนาอูรูจะหวนกลับมาสถาปนาความสัมพันธ์กับจีนอีกครั้งและยุติความสัมพันธ์กับไต้หวัน หลังนาอูรูเคยมีความสัมพันธ์กับจีนมาก่อนช่วงปี 2545 ถึง 2548

นายเทียน ชุงกวัง รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศไต้หวัน กล่าวว่า การประกาศของนาอูรูเกิดขึ้นอย่างกะทันหัน โดยจีนเลือกเล่นงานช่วงเวลาหลังการเลือกตั้งของไต้หวันซึ่งเป็นช่วงอ่อนไหว เทียบได้กับการดักตีหัวและซุ่มโจมตีต่อระบอบประชาธิปไตยของไต้หวัน

“ไต้หวันไม่เคยยอมศิโรราบให้จีนและประชาชนชาวไต้หวันก็เลือกผู้แทนที่ต้องการขึ้นมาตามความปรารถนาของพวกเรา ถือเป็นสิ่งที่จีนเค้ายอมรับไม่ได้” เทียน ระบุ

นายเทียน เปิดเผยด้วยว่า ทางการจีนมอบความช่วยเหลือทางเศรษฐกิจต่อนาอูรูมากกว่าที่ไต้หวันมอบให้กับบรรดาชาติที่มีความสัมพันธ์ทางการทูตกับไต้หวัน สะท้อนว่าจีนนั้นพยายามบีบคั้นทุกวิถีทางเพื่อจะกดดันไต้หวัน ไม่เว้นแม้แต่การใช้เงินปาหัวพันธมิตรของไต้หวัน

ด้านแหล่งข่าวจากเจ้าหน้าที่ระดับสูงด้านการทูตของไต้หวันที่ไม่ประสงค์ออกนาม ระบุว่า ทางการจีนเสนอมอบความช่วยเหลือทางเศรษฐกิจให้กับนาอูรูถึง 100 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือเกือบ 3.5 พันล้านบาทต่อปี ขณะที่ทางการนาอูรูปฏิเสธที่จะแสดงความคิดเห็น

แผนที่แสดงที่ตั้งของนาอูรูในแถบโอชีเนีย (เวิลด์แอตลาส)

ส่วนกระทรวงการต่างประเทศจีนแถลงแสดงความยินดีต่อการตัดสินใจของนาอูรูในฐานะชาติที่มีอธิปไตยเป็นของตัวเอง ว่าตัดสินใจได้ถูกต้องแล้วโดยไม่จำเป็นต้องรับฟังเสียงนกเสียงกา

แถลงการณ์ทำเนียบประธานาธิบดีไต้หวันโจมตีทางการจีนว่ากดขี่บีบคั้นต่อพื้นที่ทางการทูตในเวทีโลกของไต้หวันแต่จะไม่สามารถบ่อนทำลายเจตนารมณ์ของประชาชนชาวไต้หวันที่จะเปิดรับต่อประชาคมโลก และไม่มีวันเปลี่ยนความเป็นจริงที่ไต้หวันไม่ใช่ส่วนหนึ่งของจีนได้

ทั้งนี้ นาอูรู เป็นหนึ่งในชาติหมู่เกาะแถบโอชีเนีย มีประชากรราว 12,500 คน และใช้เงินสกุลสามัญเป็นดอลลาร์ออสเตรเลีย มีรายได้เข้าประเทศจากการออกใบอนุญาตให้นานาชาติเข้าทำประมงในน่านน้ำและเป็นที่ตั้งศูนย์พักพิงของออสเตรเลียสำหรับกักกันผู้ลักลอบเข้าเมือง

ด้านธนาคารออสเตรเลีย ซึ่งเป็นสถาบันธนาคารแห่งเดียวในนาอูรูประกาศเตรียมถอนตัวจากนาอูรูเมื่อเดือนธ.ค. 2566 ท่ามกลางการแผ่อิทธิพลของจีนไปยังแถบโอชีเนีย สร้างความกังวลให้กับออสเตรเลียและสหรัฐอเมริกา

แผนที่แสดงแนวปิดล้อมที่หนึ่งและสองของสหรัฐอเมริกา (รีเสิร์ชเกต)

ผู้เชี่ยวชาญมองว่า การแผ่อิทธิพลและเข้ามามีบทบาทของจีนในแถบโอชีเนียอาจนำไปสู่การตั้งฐานทัพเรือของจีนในพื้นที่ดังกล่าว ซึ่งบรรดาชาติหมู่เกาะแถบโอชีเนียปฏิเสธว่าเป็นเพียงท่าเรือน้ำลึกสำหรับเรือสินค้าเท่านั้น แต่ชาติตะวันตกมองว่าสามารถใช้รองรับเรือรบได้อยู่ดี

หากจีนเดินหน้าทำได้สำเร็จจะส่งผลให้จีน ในฐานะชาติที่มีทัพเรือขนาดใหญ่ที่สุดในโลก มีขีดความสามารถในการส่งกำลังออกสู่มหาสมุทรแปซิฟิกได้โดยอิสระ ฝ่าแนวปิดล้อมทั้งหมดของสหรัฐฯ (แนวแรก ได้แก่ ญี่ปุ่น ไต้หวัน ฟิลิปปินส์ ลงมาถึงทะเลจีนใต้)