ครม.เห็นชอบ ปรับเกณฑ์วินัยข้าราชการ ทุจริต-ละทิ้งหน้าที่เกิน 15 วัน ลงโทษให้ไล่ออก ไม่ลดโทษแม้คืนเงินหรือมีเหตุปรานี เพื่อรักษาความน่าเชื่อถือของระบบราชการ
เมื่อวันที่ 17 พ.ย.2569 ที่ทำเนียบรัฐบาล น.ส.ลลิดา เพริศวิวัฒนา รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยภายหลังการประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) ว่า ครม.มีมติเห็นชอบตามข้อเสนอของคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.) ให้ปรับปรุงมติครม. เกี่ยวกับการลงโทษข้าราชการผู้กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรง ใน 2 ฐานความผิด
ได้แก่ การทุจริตต่อหน้าที่ราชการ และการละทิ้งหน้าที่ราชการติดต่อกันเกินกว่า 15 วัน โดยไม่มีเหตุผลอันสมควรและไม่กลับมาปฏิบัติหน้าที่ราชการอีกเลย เพื่อกำหนดมาตรฐานการลงโทษให้ชัดเจน เป็นธรรม และถือปฏิบัติในแนวทางเดียวกันทุกส่วนราชการ
การปรับปรุงครั้งนี้มีสาระสำคัญ 3 ประการ ได้แก่ 1.ยกเลิกมติครม. เมื่อวันที่ 4 ต.ค.2503 ซึ่งกำหนดแนวทางการลงโทษข้าราชการผู้กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรง
2.ยกเลิกมติครม.เมื่อวันที่ 21 ธ.ค.2536 ซึ่งปรับปรุงแนวทางการลงโทษข้าราชการผู้กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรงบางกรณี
3.กำหนดแนวทางใหม่ให้ข้าราชการที่กระทำผิดวินัยฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการ หรือฐานละทิ้งหน้าที่ราชการติดต่อกันในคราวเดียวเกินกว่า 15 วัน โดยไม่มีเหตุผลอันสมควรและไม่กลับมาปฏิบัติหน้าที่ราชการอีกเลย ต้องได้รับโทษไล่ออกจากราชการ โดยการนำเงินที่ทุจริตไปแล้วมาคืน หรือการมีเหตุอันควรปรานีอื่นใด ไม่สามารถนำมาเป็นเหตุลดหย่อนโทษจากไล่ออกเป็นปลดออกได้
ที่ผ่านมามติ ครม.เดิมใช้ถ้อยคำว่า “ควรลงโทษเป็นไล่ออกจากราชการ” ส่งผลให้บางส่วนราชการใช้ดุลพินิจลงโทษเพียงปลดออก แม้เป็นความผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการ จึงจำเป็นต้องปรับปรุงถ้อยคำให้ชัดเจนเป็น “ให้ลงโทษไล่ออกจากราชการ” เพื่อลดปัญหาการตีความและความแตกต่างในการลงโทษระหว่างหน่วยงาน
ทั้งนี้ ตามพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. 2551 มาตรา 97 การลงโทษวินัยอย่างร้ายแรงมี 2 ระดับ คือ ปลดออกและไล่ออก โดยผู้ถูกลงโทษปลดออก ยังมีสิทธิได้รับบำเหน็จบำนาญเสมือนลาออกจากราชการ ขณะที่การปรับปรุงแนวทางครั้งนี้ มุ่งให้ความผิดทั้งสองฐานดังกล่าวได้รับโทษในระดับไล่ออก เพื่อรักษามาตรฐานวินัยและความน่าเชื่อถือของระบบราชการ
น.ส.ลลิดา กล่าวว่า ข้อเสนอดังกล่าวผ่านการพิจารณาของ ก.พ. ในการประชุมเมื่อวันที่ 2 ก.ค. 2569 โดยมีนายปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกฯ เป็นประธาน และได้รับความเห็นชอบหรือไม่ขัดข้องจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน สำนักงานศาลปกครอง และสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ
“รัฐบาลให้ความสำคัญกับการรักษาวินัยและความสุจริตของข้าราชการ เพราะการทุจริตต่อหน้าที่ไม่เพียงสร้างความเสียหายแก่รัฐ แต่ยังบั่นทอนความเชื่อมั่นของประชาชน การกำหนดมาตรฐานการลงโทษให้ชัดเจนและเป็นแนวทางเดียวกัน จะช่วยป้องกันการใช้ดุลพินิจที่แตกต่างกัน และยืนยันหลักการว่าผู้กระทำผิดต้องรับผิดชอบต่อการกระทำของตนอย่างจริงจัง เพื่อสร้างระบบราชการที่โปร่งใส ตรวจสอบได้ และเป็นที่ไว้วางใจของประชาชน”