กรธ.โต้ใบสั่ง เตะถ่วงกม.ลูก
พท.จี้รัฐบาลโชว์ ยุทธศาสตร์ 20 ปี
กรธ.โต้เขียนกฎหมายลูกตามใบสั่งปัดยื้อเวลาโรดแม็ป ยันเร่งร่างพ.ร.บ.พรรค การเมือง-กกต. เล็งเชิญผู้เชี่ยวชาญร่วมร่างฉบับอื่นที่เหลือ สนช.ร่วมยันไม่เตะถ่วง สปท.ชี้หลังประกาศใช้รัฐธรรมนูญใหม่จะเป็นการเปลี่ยน แปลงครั้งใหญ่ เตรียมรับความผันผวน เพื่อไทยข้องใจอำนาจมาตรา 44 ยังอยู่ ชี้ยุทธศาสตร์ 20 ปีไม่ทันการเปลี่ยนแปลงโลก จี้เปิดให้สาธารณะร่วมแสดงความเห็น โพลชี้ร้อยละ 42.37 ไม่รับรู้เนื้อหาร่างรธน.
กรธ.แจงขั้นตอนรธน.
วันที่ 3 ธ.ค. ที่สถาบันบัณฑิตพัฒน บริหารศาสตร์ (นิด้า) นายอุดม รัฐอมฤต โฆษกคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ(กรธ.) กล่าวถึงขั้นตอนการพระราชทานรัฐธรรมนูญหลังรัชกาลที่ 10 ขึ้นทรงราชย์ ว่า ยังไม่ได้ทราบเรื่องอะไรมากนัก แต่อย่างที่ทราบในหลวงรัชกาลที่ 10 เพิ่งเสด็จทรงราชย์ พระองค์อาจต้องพิจารณาร่างรัฐธรรมนูญรวมถึงตัวร่างพ.ร.บ.หลายฉบับตัวร่างรัฐธรรมนูญแม้จะมีเวลาในส่วนที่กำหนดเอาไว้ว่าพระมหากษัตริย์จะทรงมีเวลาพิจารณาวินิจฉัย 90 วัน นับตั้งแต่วันที่ทูลเกล้าฯ ถวายขึ้นไป ซึ่งกรณีนี้เวลาที่พระองค์ท่านจะพิจารณาอาจหมายถึงเดือน ก.พ. 2560 ก็ได้ แต่ในชั้นนี้คิดว่าหลายฝ่ายคงเตรียมการอยู่ เพราะร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ได้ผ่านการลงประชามติแล้ว ขณะนี้อาจเป็นเรื่องที่พวกเราเตรียมว่ามีอะไรบ้างที่หากมีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญแล้วต้องรีบดำเนินการซึ่งน่าเป็นห่วงยิ่งกว่า ไม่ว่าจะเป็นพ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญ และกฎหมายอีกหลายฉบับ ตนคิดว่ามีไม่น้อยกว่า 30-40 ฉบับ ที่ต้องมีการเตรียมการตามร่างรัฐธรรมนูญบัญญัติไว้
เมื่อถามว่ามีการเตรียมการเพื่อรับการเปลี่ยนแปลงหลังรัฐธรรมนูญประกาศใช้อย่างไร นายอุดม กล่าวว่า ต้องทำหน้าที่ในส่วนของเราคือการทำกฎหมายลูกทั้ง 10 ฉบับ โดยพยายามจะทำร่างพ.ร.บ. 2 ฉบับให้แล้วเสร็จก่อน คือ ร่างพ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง และร่างพ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการการเลือกตั้ง ให้เร็วที่สุด ซึ่งมีการคาดหมายกันว่าหากประกาศใช้รัฐธรรมนูญเมื่อใดจะได้ดำเนินการเสนอร่างพ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญทั้ง 2 ฉบับให้สภานิติบัญญัติ(สนช.) ได้พิจารณาร่างกฎหมายเหล่านี้ เพื่อนำไปสู่การเลือกตั้งตามโรดแม็ปของรัฐบาล
เตรียมการร่างกม.ลูก6ฉบับ
นายอุดมกล่าวว่า ส่วนร่างพ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งส.ส. และการได้มาซึ่งส.ว.นั้นมีความสำคัญ แต่ยังเห็นว่ามีเวลาอยู่ ส่วนกฎหมายลูกอีก 6 ฉบับ ตอนนี้ได้เตรียมการแล้ว หลังได้รับร่างจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาแล้วก็จะตั้งคณะอนุกรรมการ เพื่อตั้งข้อสังเกตในการทำงานของกรธ.ให้ทำได้เสร็จไวขึ้น เพราะยังจะมีขั้นตอนของสนช.ที่ต้องดำเนินการอีก ดังนั้นจะทยอยพิจารณาร่างกฎหมายลูกใน 240 วัน เพื่อให้สนช.มีเวลาพิจารณาอย่างรอบคอบ ซึ่งสนช.ต้องส่งร่างที่พิจารณาแล้วให้กรธ. และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องดูอีกครั้งหนึ่งด้วยว่ามีข้อโต้แย้งหรือไม่
เมื่อถามถึงอำนาจของคณะกรรมการองค์กรอิสระที่มีอยู่เดิมจะมีอำนาจเต็มตามรัฐธรรมนูญหรือไม่ นายอุดมกล่าวว่า คงต้องมีอำนาจตามรัฐธรรมนูญใหม่กำหนดแม้ว่าอยู่ในช่วงที่กำลังสรรหาอยู่ก็ตาม ทั้งนี้ เขาก็ต้องถูกพิจารณาโดยคณะกรรมการสรรหาว่ามีคุณสมบัติครบถ้วนหรือไม่ด้วย
โต้ยื้อเวลา-เขียนกม.ตามใบสั่ง
นายอมร วาณิชวิวัฒน์ กรธ. กล่าวถึงข้อท้วงติงจากพรรคการเมืองว่ากรธ.พยายามยื้อเวลาการจัดเลือกตั้งว่า ยืนยันว่ากรธ.ไม่ได้มีเจตนายื้อเวลา รวมทั้งไม่ได้มีใบสั่งให้เขียนกฎหมายตามที่มีคนวิจารณ์ ทั้งนี้ กรธ.จะยื้อเวลาไม่ได้อยู่แล้ว เพราะต้องดำเนินตามขั้นตอนที่กำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญและมองประโยชน์ของประเทศเป็นหลัก ยืนยันว่าโรดแม็ปยังเป็นไปตามเดิมทุกประการ ซึ่งร่างพ.ร.บ.ว่าด้วยพรรคการเมือง และพ.ร.บ.ว่าด้วย กกต. ขณะนี้กรธ.เองก็เร่งทำจนเกือบเสร็จสมบูรณ์แล้ว และพร้อมจะส่งมอบให้ สนช.ไปพิจารณาได้ทันทีเมื่อรัฐธรรมนูญประกาศใช้
ด้านนายชาติชาย ณ เชียงใหม่ กรธ. กล่าวถึงการทำงานของอนุกรรมการร่างพ.ร.บ. ประกอบรัฐธรรมนูญว่า กรธ.ได้ตั้งอนุกรรมการ 8 คณะ เพื่อร่างกฎหมายลูกที่เหลืออีก 8 ฉบับ โดยจะมีกรธ.นั่งเป็นประธาน และบางคณะอาจมีกรธ.เป็นรองประธานด้วย และจะเชิญผู้เชี่ยวชาญ ผู้มีประสบการณ์ในเรื่องนั้นๆ มาร่วมเป็นอนุกรรมการ รวมทั้งเชิญผู้ที่เชี่ยวชาญนักวิชาการ และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับกฎหมายดังกล่าวมาให้ข้อมูลทั้งในเชิงทฤษฎีและปฏิบัติ เพื่อจะได้รู้ว่าในร่างกฎหมายลูกฉบับนั้นจะต้องเขียนอะไรลงไปบ้าง เนื่องจากเวลาอาจกระชั้นชิด และกรธ.มีภารกิจจำนวนมากเกรงว่าหากร่างกันเองอาจจะทำไม่ทันและไม่ละเอียดพอ
สนช.ยันไม่เล่นแง่-เตะถ่วง
นายพีระศักดิ์ พอจิต รองประธานสนช. คนที่ 2 กล่าวถึงการเตรียมพร้อมร่างพ.ร.บ. ประกอบรัฐธรรมนูญของสนช.ต่อจาก กรธ.ว่า หลังจากกรธ.ส่งกฎหมายลูกมา สนช.มีเวลา 60 วันในการพิจารณา เราเตรียมการศึกษาทุกอย่างล่วงหน้าไว้แล้วเพื่อความละเอียดรอบคอบ โดยวางแผนว่าพอได้รายชื่อกมธ.วิสามัญที่จะมาร่างกฎหมายลูก จะไปเก็บตัวที่ต่างจังหวัดชุดละ 3 วัน เพื่อให้มีสมาธิได้ศึกษารายละเอียดงานเต็มที่ เมื่อถึงเวลากฎหมายลูกจริงแม้มีเวลาบีบรัดแต่คงไม่ล่าช้า คิดว่าน่าจะใช้เวลาไม่เต็มเหยียดถึง 60 วันด้วย จะมาหาว่าเราดึงเช็ง ยืดเวลาเตะถ่วงอะไรไม่ได้ ทั้งนี้ ไม่ต้องกังวลว่าสนช.จะเล่นแง่ เชื่อว่าทุกอย่างเดินตามโรดแม็ป
นายพีระศักดิ์กล่าวว่า ส่วนสัดส่วนในกมธ.วิสามัญร่างกฎหมายลูกแต่ละชุดกำลังหารือกันระหว่างประธานสนช.ทั้ง 3 คน เบื้องต้นจำนวนอยู่ที่ชุดละ 25-30 คน มีสมาชิกสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ(สปท.) มาร่วมชุดละ 2 คน นอกนั้นเป็นตัวแทนคณะรัฐมนตรี(ครม.) และกรธ.เข้ามาร่วม ถ้าหารือกันแล้ว ประธานสนช.จะประกาศเป็นโยบายออกไป คาดว่าสัปดาห์หน้าจะยุติได้
กรธ.ชี้รธน.ยังเปลี่ยนแปลงได้
เวลา 09.30 น. ที่อาคารสยามบรมราชกุมารี สถาบันนิด้า คณะนิติศาสตร์ร่วมกับคณะพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม และศูนย์สำรวจความเห็นนิด้า จัดเสวนา “ชีวิตคนไทยภายใต้รัฐธรรมนูญใหม่”
นายอุดม รัฐอมฤต กรธ.กล่าวปาฐกถาเรื่องรัฐธรรมนูญกับการปฏิรูปประเทศว่า ถ้าไม่เกิดอุบัติเหตุอะไรรัฐธรรมนูญจะประกาศใช้ได้ในเร็ววัน จะเป็นรัฐธรรมนูญฉบับที่ 20 วิธีคิดที่เราพยายามเอาแบบตะวันตกมาใช้ต้องยอมรับว่าสุ่มเสี่ยงมาก และความคิดเห็นที่แตกต่างกันของคนในสังคม การเขียนรัฐธรรมนูญเพื่อให้ทุกคนอยู่ในกรอบ เข้าสู่ระบบมีแบบแผนมากขึ้น สิ่งที่กรธ.พยายามจะทำรัฐธรรมนูญฉบับนี้เป็นเรื่องของทุกคนทุกฝ่าย ทำอย่างไรไม่ให้อำนาจเป็นของใครคนใดคนหนึ่ง รัฐธรรมนูญไม่ใช่ของวิเศษที่บันดาลได้ทุกอย่าง แต่อาจเป็นสิ่งที่สังคมสามารถร่วมกันและสามารถทำให้สังคมร่วมใช้กติกา
นายอุดมกล่าวว่า แม้รัฐธรรมนูญฉบับนี้จะแก้ไขยาก แต่ไม่ได้คิดว่าต้องมัดมือมัดเท้านักการเมืองหรือคนที่ใช้อำนาจ เราเชื่อเรื่องของประชาชน และยืนยันไม่ได้ร่างรัฐธรรมนูญ เพื่อรองรับอำนาจใคร เพราะท้ายที่สุดสังคมจะเป็นผู้ตัดสิน และในวันข้างหน้าถ้าเห็นว่าอะไรไม่ถูกก็เปลี่ยนแปลงได้
เชื่อประกาศใช้ปีแรกผันผวน
จากนั้นเป็นการเสวนาหัวข้อ “ชีวิตคนไทยภายใต้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่” โดยมีนายพงศ์เทพ เทพกาญจนา อดีตรองนายกฯ แกนนำพรรคเพื่อไทย นายคำนูญ สิทธิสมาน สมาชิก สปท. และนายบรรเจิด สิงคะเนติ อดีตคณบดีคณะนิติศาสตร์ นิด้า
นายคำนูญกล่าวว่า ประเทศไทยจะเข้าสู่ยุคการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในประวัติศาสตร์สมัยใหม่ นับจากรัฐธรรมนูญประกาศใช้ไปอีก 6 ปี โดยใน 7-8 เดือนแรกอาจเต็มไปด้วยความผันผวน ความไม่แน่นอน อาจพลิกล็อกบ้าง หวังว่าจะจบลงด้วยดีและนำพาประเทศไปสู่สิ่งที่ดีกว่า สิ่งที่จะได้เห็นในรัฐธรรมนูญฉบับใหม่คือการสร้างกลไกให้มีการปฏิรูปอย่างต่อเนื่อง เพราะเป็นรัฐธรรมนูญฉบับแรกที่ต่างจาก 19 ฉบับที่เคยมีมา คือบัญญัติให้เกิดการปฏิรูปอย่างต่อเนื่อง
นายคำนูญกล่าวว่า ทุกรัฐบาลต้องผูกพันโดยรัฐธรรมนูญให้ปฏิรูปประเทศอย่าง ต่อเนื่อง คือพ.ร.บ.ว่าด้วยแผนและขั้นตอนการปฏิรูปประเทศ ซึ่งรัฐธรรมนูญบังคับไว้ว่าให้มีผลบังคับใช้ภายใน 120 วัน หลังรัฐธรรมนูญประกาศใช้ กฎหมายฉบับแรกที่จะมีผลบังคับใช้นอกเหนือไปจากกฎหมายลูกทั้ง 10 ฉบับ คือพ.ร.บ.แผนและขั้นตอนการปฏิรูปประเทศ จึงเป็นผลทำให้ 1 ปีแรกมีความไม่แน่นอนพอสมควร รวมถึงพ.ร.บ. ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปีที่มีผลผูกพันกับการประกาศนโยบายของรัฐบาล
นายคำนูญกล่าวว่า อำนาจตามมาตรา 44 ยังคงอยู่แม้จะมีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับนี้ จนกว่าคสช.จะส่งมอบอำนาจหน้าที่ให้รัฐบาลที่มาจาการเลือกตั้ง ซึ่งหมายความว่ามีโอกาสได้เห็นการเปลี่ยนแปลงทางโครงสร้างครั้งใหญ่จากคสช.ไปสู่รัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้ง ซึ่งก็คือ ตลอดปี 2560 รวมถึงได้เห็นการได้มาของส.ว.ซึ่งไม่เคยมีมาก่อน ที่มีที่มาแบบในรัฐธรรมนูญ ดังนั้น การเปลี่ยน แปลงประเทศเกิดขึ้นแน่นอนและเป็นการเปลี่ยนแปลงใหญ่ ก็คาดหวังว่าจะเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้น และทำให้เราไม่สามารถคาดการณ์วันเลือกตั้งที่แน่นอนได้ คาดได้เพียงประมาณปลายปี 2560 หรือต้นปี 61
พรรคอุดมการณ์ไม่ได้เกิด
นายบรรเจิดกล่าวว่า คนไทยกับรัฐธรรมนูญนั้น นวัตกรรมของรัฐธรรมนูญฉบับนี้ประการหนึ่งคือหมวดหน้าที่ของรัฐจะมีผล 2 ประการคือ อาจส่งผลบวกแก่ประชาชน หากหน่วยงานของรัฐไปถอดรหัสแล้วสร้างเป็นผลงาน แต่ก็อาจมีคดีฟ้องร้องไปยังศาลจำนวนมาก เพราะรัฐธรรมนูญฉบับนี้ให้อำนาจประชาชนยื่นฟ้องได้ สำหรับภาคการเมือง พรรคการเมืองไทยจะเชื่อมโยงกับฐานธุรกิจเดิม พรรคอุดมการณ์ที่เป็นมวลชนจะไม่มีโอกาสเกิด เพราะระบบเลือกตั้งใบเดียวจะทำให้ระบบอุปถัมภ์เข้มข้นขึ้น และบุคคลจำนวนไม่น้อยจะถูกตัดออกจากระบบเพราะคุณสมบัติ ข้อห้ามต่างๆ รวมถึงการมีกลไกที่เป็นเครื่องมือจะเอานักการเมืองออกจากเวทีจะง่ายขึ้น เพราะมีการไปยึดโยงกับเรื่องจริยธรรมร้ายแรง อย่างไรก็ตาม ภาพใหญ่ของรัฐธรรมนูญเรื่องการตรวจสอบไม่มีมิติที่เชื่อมโยงกับภาคประชาชน แม้ไม่มีในภาพใหญ่แต่ขอให้มีในกฎหมายระดับล่างๆ เพราะการมีกลไกรัฐเพียงลำพังทำให้มีความเสี่ยงต่อประเทศ
นายพงศ์เทพกล่าวว่า รัฐธรรมนูญที่จะทำให้ประเทศเดินหน้าไปได้ก็อยู่ที่ประชาชนมีอำนาจมากน้อยเพียงใด การที่พี่น้องประชาชนจะมีอำนาจก็ต้องดูว่าตัวแทนของพี่น้องประชาชนจะสามารถทำงานให้พี่น้องประชาชน ได้ขนาดไหน ซึ่งประชาชนต้องสามารถตรวจสอบผู้แทนของตนเองได้ด้วย คนที่สมัครรับเลือกตั้งไม่ได้มีคนดี-คนเลว พรรคดี-พรรคเลว การบอกว่าห้ามส่งคนเลวลงสมัครจึงไม่ใช่ เพราะแม้จะส่งคนดีลงแต่ไม่ได้รับเลือกก็มี
พท.ติงยุทธศาสตร์ 20 ปี
นายพงศ์เทพกล่าวว่า นอกจากนี้ ส.ว. 250 คน ถ้าคสช.ไม่เห็นด้วยก็ไม่ได้เป็นส.ว. อยากถามว่าประชาชนคนไทย 60 กว่าล้านคนเชื่อว่าคสช.จะรักษาผลประโยชน์ของตนเองได้ดีกว่าพี่น้องประชาชนหรือ ประชาชนคงไม่เชื่ออย่างนั้น แต่ส.ว.ที่คสช.เลือกมากลับมีอำนาจชี้เป็นชี้ตายว่าใครที่จะสามารถเข้าไปเป็นตุลาการ หรือเข้าไปเป็นองค์กรอิสระ ยกตัวอย่างเรื่องการพิจารณาเรื่องการทุจริตของนักการเมือง รัฐธรรมนูญกำหนดให้ใช้เวลาเพียง 15 วันในการตัดสิน ขนาดข้าราชการทุจริต 200 บาทยังใช้เวลาสอบกันเป็นเดือน แล้ว 15 วันจะได้ความจริงอย่างไร ท่านจะใช้ช่องนี้ในการดำเนินการเอาครม.ออกจากตำแหน่งหรือไม่
นายพงษ์เทพกล่าวว่า เรื่องการปฏิรูปนั้น ถ้ารัฐบาลคสช.ทำได้ดีจริง 2 ปีที่ผ่านมาก็น่าจะปฏิรูปไปแล้ว เรื่องที่ควรปฏิรูปมากคือการปฏิรูปกองทัพแต่กลับไม่เห็น มีเพียงการปฏิรูปตำรวจที่เขียนไว้อย่างดี ทั้งที่กองทัพใช้งบประมาณจำนวนมากแต่กลับไม่มีการพูดถึง สำหรับเรื่องของยุทธศาสตร์ยังคิดไม่ออกว่าจะปฏิรูปอย่างไร เพราะขนาดแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ เก็บข้อมูลจำนวนมากเพื่อใช้ 5 ปียังยากเลย 20 ปีไม่รู้จะออกมาหน้าตาอย่างไรสำหรับโลกปัจจุบันที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ไม่มีใครมองความเปลี่ยนแปลงได้ไกลถึง 20 ปีขนาดนั้น
นายพงศ์เทพกล่าวว่า ส่วนที่บอกว่ามาตรา 44 จะยังคงอยู่แม้ประกาศใช้รัฐธรรมนูญแล้ว ก็อยากถามว่าอำนาจตามมาตรา 44 นี้ชอบด้วยหลักนิติธรรมหรือไม่ ในฐานะคนไทยคนหนึ่งตนก็หวังว่าจะมีชีวิตที่ดีขึ้นแม้จะหวาดระแวงอยู่กับรัฐธรรมนูญฉบับปี 2534 ที่นายมีชัย ฤชุพันธุ์ ประธานกรธ.เป็นคนร่าง แต่ก็ยังหวังว่าพลังของพี่น้องชาวไทยจะทำให้ฟันฝ่าข้อจำกัดที่รัฐธรรมนูญฉบับนี้วางไว้ แล้วเดินหน้าประเทศไปด้วยกัน แต่ก็ต้องขอขอบคุณกรธ.ที่ลอกเอามาตรเก่าของรัฐธรรมนูญเก่ามาใช้บ้าง ไม่เปลี่ยนแปลงไปทั้งหมดทุกมาตรา
กำกับรบ.ใหม่-บริหารยาก
นายสุรสิทธิ์ เจียมวิจักษณ์ อดีตส.ส. เชียงราย พรรคเพื่อไทย กล่าวกรณีกรธ.ระบุว่าหากรัฐบาลใหม่ที่เข้ามาบริหารประเทศไม่ทำตามยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี อาจเข้าข่ายผิดกฎหมายรัฐธรรมนูญว่า การเขียนกฎหมายทั้งรัฐธรรมนูญและกฎหมายลูกเมื่อพิจารณาแล้วเห็นชัดว่าได้กำหนดกฎเกณฑ์ให้แก้ไขได้ยากหรือแทบจะไม่ได้เลย เพราะถ้าพิจารณาให้ดีจะเห็นว่าเนื้อหาหลายเรื่องระบุให้ต้องทำตามที่เขาเขียนไว้ให้เดินตาม เช่น ร่างยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี ที่กรธ.ยกร่างนั้นเสมือนเป็นผู้กำกับบริหารประเทศไปเองโดยปริยาย ล็อกรัฐบาลใหม่ต้องทำตามทั้งที่รัฐบาลนั้นๆ ควรจะได้กำหนดและบริหารจัดการตามแนวทางที่เป็นนโยบายของพรรคการเมืองที่ผ่านการพิจารณาของเขามาแล้วเพื่อให้เกิดประโยชน์กับประเทศและประชาชนมากที่สุด แม้ผู้เกี่ยวข้องจะชี้แจงว่ารัฐบาลใหม่สามารถปรับแก้ไขได้ตามความเหมาะสม ก็อย่าลืมว่ารัฐธรรมนูญกำหนดขั้นตอนแก้ไขไว้ที่ทำให้ดำเนินการไม่ง่าย ประเด็นนี้เป็นส่วนผูกมัดให้พรรคที่มาเป็นรัฐบาลขับเคลื่อนการบริหารงานไปได้ลำบาก
เจ๊หน่อยจี้เปิดยุทธศาสตร์ 20 ปี
ที่ตลาดน้ำขวัญเรียม เขตมีนบุรี คุณหญิงสุดารัตน์ เกยุราพันธุ์ แกนนำพรรคเพื่อไทย ให้สัมภาษณ์ถึงการปลดล็อกให้ประชุมพรรคว่า ส่วนตัวเชื่อว่าผู้คุมอำนาจจะไม่ปลดล็อกเพราะมองว่าพรรคการเมืองเป็นเหมือนคู่แข่งทางการเมือง อยากให้ผู้คุมอำนาจรับฟังความเห็นของทุกฝ่ายเพื่อหาทางออกและเตรียมพร้อมสู่การเลือกตั้งอย่างบริสุทธิ์ยุติธรรม และแม้ว่านักการเมืองจะรู้ว่ากฎเกณฑ์ที่ออกมาไม่เป็นธรรม แต่เราต้องจำเป็นต้องปฏิบัติตามกฎหมายเพื่อไม่ให้เกิดความวุ่นวาย จึงไม่ต้องห่วงว่านักการเมืองจะมาสร้างความปั่นป่วน
คุณหญิงสุดารัตน์กล่าวถึงกรณีแผนยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปีว่า อยากให้รัฐบาลเริ่มต้นพูดคุยกับคนทุกกลุ่มเพราะแผนยุทธ ศาสตร์ชาติ 20 ปี ถูกกำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญ แต่ยังไม่มีใครเห็นแผนดังกล่าว จึงอยากให้รัฐบาลนำแผนดังกล่าวมาเปิดเผยต่อสาธารณะเพื่อให้คนทุกภาคส่วนได้มีส่วนร่วมมากำหนด หรือแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับแผนดังกล่าว เพราะแผนดังกล่าวครอบคลุมทุกเรื่อง จึงอยากให้ผู้ที่เชี่ยวชาญในด้านต่างๆ มาร่วมแสดงความคิดเห็น
คุณหญิงสุดารัตน์กล่าวว่า อย่ากลัวการมีส่วนร่วมของประชาชน เชื่อว่าการเปิดเผยแผนดังกล่าวจะเป็นประโยชน์ คือ 1.มีการแสดงความคิดเห็นจากผู้รู้ ผู้เชี่ยวชาญ จะทำให้แผนดังกล่าวมีความสมบูรณ์มากขึ้น และ 2.ทำให้คนรู้สึกว่าแผนนี้เป็นของทุกคน เกิดการยอมรับในการนำปฏิบัติต่อไป
โพลชี้ 42.37%ไม่รู้เนื้อหารธน.
ที่ศูนย์สำรวจความคิดเห็น นิด้าโพลร่วมกับคณะนิติศาสตร์และคณะพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม นิด้า เผยผลสำรวจความคิดเห็นประชาชน “ชีวิตคนไทยภายใต้รับธรรมนูญฉบับใหม่” ระหว่างวันที่ 26-30 พ.ย. รวม 2,299 คน ถามถึงการรับรู้ข้อมูลของประชาชนเกี่ยวกับเนื้อหาของร่างรัฐธรรมนูญฉบับผ่านการทำประชามติ พบว่าร้อยละ 20.10 ระบุว่าเคยอ่านและเคยได้รับรู้ข้อมูลเนื้อหาร่างรัฐธรรมนูญ ร้อยละ 34.57 ระบุว่าไม่เคยอ่าน แต่เคยได้รับรู้ข้อมูลเกี่ยวกับเนื้อหาร่างรัฐธรรมนูญ ส่วนร้อยละ 42.37 ระบุว่าไม่เคยอ่านและไม่เคยรับรู้
ถามความเห็นต่อสิทธิเสรีภาพของคนไทยภายใต้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ พบว่าร้อยละ 50.04 ระบุว่าสิทธิเสรีภาพของคนไทยจะดีขึ้น รองลงมาร้อยละ 31.40 ระบุว่าสิทธิเสรีภาพของคนไทยจะเหมือนเดิม ร้อยละ 9.44 ระบุว่าสิทธิเสรีภาพของคนไทยจะแย่ลง ความเห็นของประชาชนต่อความสุจริตและความเที่ยงธรรมในการเลือกตั้งภายใต้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ พบว่าร้อยละ 45.20 ระบุว่า ความสุจริตและความเที่ยงธรรมในการเลือกตั้งจะมีมากขึ้น รองลงมาร้อยละ 37.57 ระบุว่าการเลือกตั้งจะเหมือนเดิม
เมื่อถามถึงความเห็นต่อพฤติกรรมของนักการเมืองภายใต้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ร้อยละ 53.05 ระบุว่าจะได้นักการเมืองที่มีพฤติกรรมที่ดีขึ้น ร้อยละ 33.78 ระบุว่าจะได้นักการเมืองที่มีพฤติกรรมเหมือนเดิม ถามถึงความเห็นประชาชนต่อรัฐบาลใหม่ภายใต้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ เปรียบเทียบกับรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งในอดีต ร้อยละ 51.31 ระบุว่าจะได้รัฐบาลใหม่ที่ดีกว่ารัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งในอดีต ขณะที่ร้อยละ 27.75 ระบุว่า จะได้รัฐบาลใหม่ที่ไม่ดีขึ้นและไม่แย่กว่ารัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งในอดีต
ทำเนียบปรับภูมิทัศน์
ผู้สื่อข่าวรายงานจากทำเนียบรัฐบาลว่า ช่วงเช้าเจ้าหน้าที่จากกทม.และเจ้าหน้าที่จัดสวนจากสวนนงนุชพัทยา จ.ชลบุรี นำรถกระเช้าและอุปกรณ์ตัดแต่งต้นไม้มาตัดกิ่งไม้บริเวณถนนเลียบคลองเปรมประชากร ด้านหน้าทำเนียบ ซึ่งมีต้นไม้ขนาดใหญ่แตกกิ่งก้านสาขาขึ้นไปติดสายไฟฟ้าและไฟส่องสว่าง และปรับแต่งภูมิทัศน์สวนบริเวณห้องปฏิบัติงานผู้สื่อข่าว 2 และบริเวณรั้วด้านหน้าของตึกไทยคู่ฟ้า โดยนำไม้ดอกไม้ประดับมาปลูกแทนต้นไม้เดิม เช่น ดอกดาวเรือง ตะโกดัด พร้อมตัดแต่งกิ่งลีลาวดี
นายกัมพล ตันสัจจา เจ้าของสวนนงนุชพัทยา ซึ่งมาคุมงานเองระบุว่าได้รับการประสานจากพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกฯ ไว้สักระยะหนึ่งแล้วให้ช่วยปรับปรุงและตกแต่งสวนให้มองดูแล้วสบายตา สะอาดสวยงามเป็นระเบียบ คาดว่าช่วงวันหยุดนี้ก็น่าจะแล้วเสร็จ