ปศุสัตว์ เตรียมจัดงานวันอนุรักษ์และพัฒนากระบือปลักไทย ปี 2569 ระหว่าง 13–14 ม.ค. สืบสานควายไทยตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง จัดประกวด 16 รุ่น ชิงถ้วยพระราชทาน
เมื่อวันที่ 25 ธ.ค.2568 น.สพ.สมชวน รัตนมังคลานนท์ อธิบดีกรมปศุสัตว์ เปิดเผยว่า ปศุสัตว์ เตรียมจัดงาน “วันอนุรักษ์และพัฒนากระบือปลักไทย ประจำปี พ.ศ.2569” ภายใต้แนวคิดการน้อมนำปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ควบคู่การอนุรักษ์สายพันธุ์กระบือปลักไทย กำหนดจัดขึ้นระหว่างวันที่ 13–14 ม.ค.2569 ณ ศูนย์วิจัยและพัฒนาโคนม อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา
การจัดงานครั้งนี้เป็นการสนองพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ในการอนุรักษ์และพัฒนากระบือไทยให้คงอยู่คู่สังคมไทย โดยมุ่งพัฒนาสายพันธุ์ให้มีคุณภาพ เพิ่มจำนวนกระบือในระบบ พร้อมสร้างรายได้และความมั่นคงให้เกษตรกร ควบคู่การรักษาภูมิปัญญาท้องถิ่นและวิถีเกษตรดั้งเดิม
ทั้งนี้ในปัจจุบัน ปศุสัตว์ ดำเนินโครงการอนุรักษ์กระบือปลักไทยอย่างต่อเนื่อง ทั้งการผสมเทียมด้วยน้ำเชื้อพ่อพันธุ์คุณภาพ การสนับสนุนพ่อพันธุ์คุมฝูงในพื้นที่เกษตรกร ส่งผลให้มีกระบือตั้งท้องและลูกกระบือเกิดใหม่รวมกว่า 900 ตัว ถือเป็นการฟื้นฟูประชากรกระบือไทยอย่างเป็นรูปธรรม โดยในฝูงกระบือของเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการ ปัจจุบันมีกระบือตั้งท้องจากการผสมเทียมและใช้พ่อพันธุ์คุมฝูง จำนวนกว่า 400 ตัว และมีลูกกระบือเกิดใหม่มากกว่า 500 ตัว
สำหรับกิจกรรมภายในงาน จัดเต็มทั้งนิทรรศการเฉลิมพระเกียรติ และนิทรรศการ “วิถีชีวิตคนเลี้ยงควาย ควายเลี้ยงคน” ถ่ายทอดความผูกพันของคนไทยกับกระบือ ตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน พร้อมนำเสนอผลิตภัณฑ์จากควาย อาหาร เครื่องดื่ม ปุ๋ย และการท่องเที่ยวเชิงเกษตร รวมถึงกิจกรรมใกล้ชิดควายแสนรู้ให้ประชาชนร่วมเรียนรู้
ไฮไลต์สำคัญคือการประกวดกระบือปลักไทย รวม 16 รุ่น ทั้งกระบือปลักไทยดำและปลักไทยเผือก แบ่งตามช่วงอายุและเพศ เพื่อคัดเลือกกระบือพันธุ์ดี ประกอบด้วย
1) กระบือปลักไทยดำ เพศผู้ รุ่นลูกกระบือ (Calf division) อายุ 10 – 18 เดือน
2) กระบือปลักไทยดำ เพศเมีย รุ่นลูกกระบือ (Calf division) อายุ 10 – 18 เดือน
3) กระบือปลักไทยดำ เพศผู้ รุ่นกระบือรุ่น (Intermediate division) อายุมากกว่า 18 – 24 เดือน
4) กระบือปลักไทยดำ เพศเมีย รุ่นกระบือรุ่น (Intermediate division) อายุมากกว่า 18 – 24 เดือน
5) กระบือปลักไทยดำ เพศผู้ รุ่นกระบือหนุ่มสาว (Junior division) อายุมากกว่า 24 – 36 เดือน
6) กระบือปลักไทยดำ เพศเมีย รุ่นกระบือหนุ่มสาว (Junior division) อายุมากกว่า 24 – 36 เดือน
7) กระบือปลักไทยดำ เพศผู้ รุ่นกระบือโตเต็มวัย (Senior division) อายุมากกว่า 36 – 48 เดือน
8) กระบือปลักไทยดำ เพศเมีย รุ่นกระบือโตเต็มวัย (Senior division) อายุมากกว่า 36 – 48 เดือน
9) กระบือปลักไทยเผือก เพศผู้ รุ่นลูกกระบือ (Calf division) อายุ 10 – 18 เดือน
10) กระบือปลักไทยเผือก เพศเมีย รุ่นลูกกระบือ (Calf division) อายุ 10 – 18 เดือน
11) กระบือปลักไทยเผือก เพศผู้ รุ่นกระบือรุ่น (Intermediate division) อายุมากกว่า 18 – 24 เดือน
12) กระบือปลักไทยเผือก เพศเมีย รุ่นกระบือรุ่น (Intermediate division) อายุมากกว่า 18 – 24 เดือน
13) กระบือปลักไทยเผือก เพศผู้ รุ่นกระบือหนุ่มสาว (Junior division) อายุมากกว่า 24 – 36 เดือน
14) กระบือปลักไทยเผือก เพศเมีย รุ่นกระบือหนุ่มสาว (Junior division) อายุมากกว่า 24 – 36 เดือน
15) กระบือปลักไทยเผือก เพศผู้ รุ่นกระบือโดเต็มวัย (Senior division) อายุมากกว่า 36 – 48 เดือน
16) กระบือปลักไทยเผือก เพศเมีย รุ่นกระบือโตเต็มวัย (Senior division) อายุมากกว่า 36 – 48 เดือน
สำหรับ การจัดงานครั้งนี้ ชิงถ้วยพระราชทานพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว จำนวน 3 ถ้วย ได้แก่ ถ้วยรางวัลพระราชทานชนะเลิศยอดเยี่ยม Grand Champion กระบือปลักไทยเพศผู้ 1 รางวัล , ถ้วยรางวัลพระราชทานชนะเลิศยอดเยี่ยม Grand Champion กระบือปลักไทยเพศเมีย 1 รางวัล และ ถ้วยรางวัลพระราชทานกระบือปลักไทยยอดเยี่ยม ประเภทการใช้ประโยชน์ทางการเกษตร 1 รางวัล
น.สพ.สมชวนกล่าวว่า กระบือที่ได้รับรางวัล โดยเฉพาะเพศผู้ จะถูกเก็บรักษาพันธุกรรมในรูปแบบน้ำเชื้อไม่น้อยกว่า 500 โดส เพื่อใช้เป็นฐานพันธุกรรมของประเทศในการอนุรักษ์และพัฒนาสายพันธุ์ต่อไป ย้ำว่ากระบือปลักไทยไม่ใช่เพียงสัตว์เลี้ยงทางการเกษตร แต่คือมรดกทางวัฒนธรรมที่ต้องช่วยกันรักษาและต่อยอดให้ยั่งยืนต่อไปในอนาคต
“กระบือที่ได้รับรางวัลในครั้งนี้ สำหรับเพศผู้จะมีการเก็บรักษาพันธุกรรมกระบือปลักไทย (จำนวนไม่น้อยกว่า 500 โดส) น้ำเชื้อที่รีดแล้วถือว่าเป็นกรรมสิทธิ์ของทาง ปศุสัตว์ เพื่ออนุรักษ์ สืบสาน รักษา ต่อยอด กระบือปลักไทย ภายใต้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และการอนรักษ์สายพันธุ์กระบือปลักไทย และนำไปใช้ประโยชน์ในกิจกรรมของกรมปศุสัตว์ต่อไป”น.สพ.สมชวนกล่าว
น.สพ.สมชวนกล่าวว่า โดยหลักเกณฑ์และเงื่อนไขในการนำกระบือเข้าประกวด ต้องมีผลการตรวจยืนยันจากห้องปฏิบัติการว่า เป็นกระบือปลักไทย โดยมีรูปร่างลักษณะตรงตามอัตลักษณ์ ลักษณะประจำพันธุ์ของกระบือปลักไทย ตามการขึ้นทะเบียนพันธุ์สัตว์ของ ปศุสัตว์ “กระบือปลักไทย DLD BU 01/2023” และต้องมีเครื่องหมายประจำตัวสัตว์ติดอยู่ที่ตัวกระบือแบบถาวร เช่น ติดเบอร์หูพลาสติก การสักเบอร์หู หรือมีการฝังไมโครชิฟ
