พาณิชย์ ยิ้มรับตัวเลขส่งออกข้าวไทยปี 68 ทะลุเป้าอยู่ที่ 7.9 ล้านตัน เดินหน้าปี 69 เร่งทุกกลไกรักษาตลาดเดิม รุกตลาดศักยภาพ
นางอารดา เฟื่องทอง อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ เปิดเผยว่า สรุปสถานการณ์ส่งออกข้าวไทยปี 2568 มีปริมาณอยู่ที่ 7.9 ล้านตัน เกินกว่าเป้าหมายที่กำหนดไว้ที่ 7.5 ล้านตัน คิดเป็นมูลค่า 148,204 ล้านบาท ประมาณ 4,515 ล้านเหรียญสหรัฐ
โดยชนิดข้าวที่ไทยส่งออกมากที่สุด คือ ข้าวขาว ที่ปริมาณ 3.62 ล้านตัน คิดเป็น 45.82% ของปริมาณการส่งออกข้าวไทยทั้งหมด ลดลงจากปีก่อน 39.87% รองลงมา ได้แก่ ข้าวหอมมะลิไทย 1.76 ล้านตัน (เพิ่มขึ้น 0.57%) ข้าวนึ่ง 1.51 ล้านตัน (เพิ่มขึ้น 18.90%) ข้าวหอมไทย 0.59 ล้านตัน (ลดลง 6.35%) ข้าวเหนียว 0.33 ล้านตัน (เพิ่มขึ้น 10%) และข้าวกล้อง 0.09 ล้านตัน (เพิ่มขึ้น 200%)
“ปริมาณการส่งออกข้าวไทยทุกชนิดเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับปีก่อน ยกเว้นข้าวขาวและข้าวหอมไทยที่มีปริมาณส่งออกลดลง จากการแข่งขันสูงทางด้านราคากับผู้ส่งออกสำคัญอย่างเวียดนาม อินเดีย และปากีสถาน”
ตลาดส่งออกข้าวที่สำคัญ ได้แก่ อิรัก ปริมาณ 1.00 ล้านตัน (ใกล้เคียงกับปีก่อน โดยเพิ่มขึ้นเล็กน้อย 0.41%) รองลงมา ได้แก่ แอฟริกาใต้ 0.88 ล้านตัน (เพิ่มขึ้น 5.11%) สหรัฐอเมริกา 0.82 ล้านตัน (ลดลง 3.60%) จีน 0.65 ล้านตัน (เพิ่มขึ้น 48.95%) และเซเนกัล 0.29 ล้านตัน (ลดลง 41.10%)
สำหรับในปี 2569 ยังคงเป็นปีที่ท้าทาย โดยสถานการณ์ตลาดข้าวคาดว่ายังคงมีภาวะที่ใกล้เคียงกับปี 2568 และมีการแข่งขันสูงด้านราคา ซึ่งจากการประเมินสถานการณ์ตลาดร่วมกับภาคเอกชนโดยสมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย คาดว่าตลาดข้าวโลกยังคงมีการแข่งขันสูงจากปริมาณผลผลิตข้าวโลกที่มากขึ้น
ขณะที่ ความต้องการนำเข้าข้าวของคู้ค้าสำคัญอย่างอินโดนีเซียมีแนวโน้มลดลงอย่างมากจากนโยบายพึ่งพาตนเองด้านอาหาร อีกทั้ง การส่งออกข้าวไทยยังอาจได้รับผลกระทบจากภาวะเศรษฐกิจโลก การแข็งค่าและความผันผวนของค่าเงินบาท รวมถึงสถานการณ์ความขัดแย้งเชิงภูมิรัฐศาสตร์ที่อาจส่งผลต่อต้นทุนค่าขนส่ง
อย่างไรก็ดี ท่ามกลางความวิตกกังวลเกี่ยวกับสถานการณ์ความขัดแย้งเชิงภูมิรัฐศาสตร์อาจทำให้ผู้นำเข้าข้าวบางประเทศนำเข้าข้าวเพื่อเก็บเป็นสต็อกสำรองเพื่อเพิ่มความมั่นคงทางอาหารก็อาจเป็นโอกาสในการส่งออกข้าวได้เช่นกัน จึงคาดการณ์ว่าการส่งออกข้าวไทยปี 2569 จะมีปริมาณ 7 ล้านตัน
นางอารดา กล่าวเพิ่มเติมว่า กรมเตรียมแผนผลักดันการส่งออกข้าว เพื่อช่วยให้มีคำสั่งซื้อรองรับผลผลิตข้าวไทย โดยจะผนึกกำลังกับภาคเอกชนมุ่งเน้นการรักษาตลาดเดิมและรุกตลาดที่มีศักยภาพ โดยกรมจะจัดคณะผู้แทนการค้าเดินทางไปกระชับความสัมพันธ์และสร้างความเชื่อมั่นกับผู้นำเข้าข้าวรายสำคัญของไทยอย่างต่อเนื่อง
เช่น ญี่ปุ่น จีน สหรัฐ แคนาดา และแอฟริกาใต้ เพื่อต่อยอดความร่วมมือด้านการค้าและเพิ่มโอกาสการส่งออก อีกทั้งจะเจรจาและผลักดันการซื้อขายข้าวแบบรัฐต่อรัฐกับรัฐบาลจีนและรัฐบาลสิงคโปร์อย่างต่อเนื่อง
นอกจากนี้ ยังมีแผนขยายตลาดข้าวประณีตในประเทศที่มีศักยภาพ เช่น เยอรมนี สวิตเซอร์แลนด์ และสหรัฐ รวมทั้งการเดินหน้าประชาสัมพันธ์ตอกย้ำภาพลักษณ์ที่ดีและความโดดเด่นของข้าวไทยผ่านงานแสดงสินค้านานาชาติ พร้อมเชื่อมโยงผู้ประกอบการรายย่อยเข้าร่วมเจรจาซื้อขายข้าวกับผู้นำเข้าในงาน และมีแผนโปรโมตข้าวไทยผ่านช่องทางออนไลน์ สร้างการรับรู้และกระตุ้นความต้องการบริโภคข้าวไทยในวงกว้าง รวมถึงในกลุ่มคนรุ่นใหม่ด้วย
