กรมศุลกากรปฏิรูปใหญ่ ยกเลิกการจ่ายเงินรางวัลผู้บริหารทุกตำแหน่ง ล้างภาพผลประโยชน์ทับซ้อน พร้อมรื้อกฎหมายยกเลิกเงินรางวัลในทุกระดับ
นายพันธ์ทอง ลอยกุลนันท์ อธิบดีกรมศุลกากร เปิดเผยว่า ตามนโยบายของรัฐบาลภายใต้การนำของนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และรมว.มหาดไทย และนายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรี และรมว.คลัง ที่มุ่งยกระดับความโปร่งใสของภาครัฐ ป้องกันและปราบปรามการทุจริตเชิงรุก ตลอดจนส่งเสริมให้หน่วยงานของรัฐบริหารงานภายใต้หลักธรรมาภิบาล
ประกอบกับมติคณะรัฐมนตรี (ครม.) ที่เห็นชอบข้อเสนอแนะของคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ซึ่งได้เสนอให้มีการทบทวนระบบการจ่ายเงินรางวัลของหน่วยงานที่มีอำนาจบังคับใช้กฎหมาย
เนื่องจากพบว่า การปฏิบัติงานที่มีเงินรางวัลเป็นเหตุให้เกิดปัญหาการทุจริตจากการปฏิบัติหน้าที่สูงกว่าข้าราชการอื่น ทั้งๆ ที่เป็นการปฏิบัติหน้าที่ตามปกติ รวมถึงเป็นการยกระดับมาตรฐานประเทศไทย เพื่อเตรียมความพร้อมเข้าเป็นสมาชิกองค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) ที่ให้ความสำคัญสูงสุดกับธรรมาภิบาลภาครัฐ (Public Governance) และการต่อต้านการทุจริตตามหลักสากล
กรมจึงได้ปรับปรุงระเบียบโดยยกเลิกสิทธิการรับเงินรางวัลสำหรับผู้บริหารระดับสูง เพื่อเป็นเครื่องพิสูจน์เจตจำนงที่ชัดเจนขององค์กรในการลดความเสี่ยงด้านผลประโยชน์ทับซ้อน สร้างความโปร่งใสในการปฏิบัติหน้าที่ และเพื่อให้สอดคล้องกับเงื่อนไขเชิงยุทธศาสตร์ในด้านความโปร่งใสของ OECD
โดยได้ปรับปรุงหลักเกณฑ์การจ่ายเงินรางวัลศุลกากร ให้ยกเลิกสิทธิการได้รับเงินรางวัลศุลกากรของระดับผู้บริหารกรมศุลกากร ได้แก่ อธิบดี ที่ปรึกษาฯ รองอธิบดี ผู้อำนวยการกอง ผู้อำนวยการสำนักงาน และนายด่านศุลกากร
เนื่องจากผู้บริหารกรมบางตำแหน่งมีอำนาจหน้าที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการบังคับใช้กฎหมาย ไม่ว่าจะเป็นการพิจารณาสั่งคดี การกลั่นกรองความเห็น หรือการพิจารณาอุทธรณ์ในคดีศุลกากร
ดังนั้น แม้การได้รับเงินรางวัลศุลกากรจะเป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนดไว้ แต่เพื่อให้การปฏิบัติหน้าที่เป็นไปอย่างโปร่งใส ปราศจากข้อครหา และสร้างความเชื่อมั่นต่อประชาชนและผู้ประกอบการ กรมจึงเห็นสมควรยกเลิกสิทธิการได้รับเงินรางวัลของผู้บริหารที่เกี่ยวข้อง
นอกจากนี้ ได้ปรับปรุงเกณฑ์การจำแนกกลุ่ม และกำหนดคำนิยามผู้มีสิทธิได้รับเงินรางวัลศุลกากรให้ชัดเจนมากขึ้น โดยจัดประเภทเจ้าหน้าที่ออกเป็น 3 กลุ่ม กล่าวคือ กลุ่มที่ 1 ผู้จับกุมและผู้ตรวจพบความผิด กลุ่มที่ 2 ผู้ร่วมจับกุม กลุ่มที่ 3 ผู้ช่วยเหลือ
ขณะเดียวกัน ยังกำหนดเกณฑ์การแบ่งสัดส่วนของเงินรางวัลศุลกากรให้เหมาะสม และสอดคล้องกับการปฏิบัติงานจริงมากขึ้น เพื่อสะท้อนถึงการมีส่วนร่วมและผลการปฏิบัติงานมากกว่าตำแหน่ง
“ปัจจุบัน รมว.คลัง ได้อนุมัติร่างระเบียบกรมศุลกากรว่าด้วยการจ่ายเงินสินบนและรางวัล ฉบับแก้ไขเรียบร้อยแล้ว และกรมศุลกากรอยู่ระหว่างการนำระเบียบดังกล่าวลงประกาศในราชกิจจานุเบกษา ซึ่งจะมีผลบังคับใช้ทันทีในวันถัดจากวันที่ประกาศ”
การยกเลิกสิทธิรับเงินรางวัลของผู้บริหารในครั้งนี้ ถือเป็นก้าวสำคัญของการปฏิรูปองค์กร เพื่อแสดงให้เห็นว่าการใช้อำนาจของรัฐจะต้องปราศจากข้อกังขาเรื่องผลประโยชน์ส่วนตน แม้การจ่ายเงินรางวัลจะชอบด้วยกฎหมาย แต่หากส่งผลต่อความเป็นกลางในการบังคับใช้กฎหมาย หรือกระทบต่อความเชื่อมั่นของประชาชน
นายพันธ์ทอง กล่าวว่า เราพร้อมปรับเปลี่ยนเพื่อยกระดับมาตรฐานความโปร่งใสขององค์กร อีกทั้งยังเป็นการวางรากฐานขององค์กรที่แสดงให้เห็นถึงการยึดถือความถูกต้องเหนือผลประโยชน์ อันเป็นการเน้นย้ำถึงการดำเนินงานภายใต้หลักธรรมาภิบาลและมาตรฐานสากล
ทั้งนี้ กรมจะดำเนินการศึกษาทบทวนการจ่ายเงินรางวัลศุลกากรในภาพรวมอย่างรอบด้าน และจะเสนอแก้ไขพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ.2560 เพื่อยกเลิกการจ่ายเงินรางวัลศุลกากรของพนักงานศุลกากรทุกระดับ เพื่อให้ระบบการบังคับใช้กฎหมายของกรมศุลกากรตั้งอยู่บนหลักความเป็นธรรม ความโปร่งใส และได้รับความเชื่อมั่นจากสังคมอย่างยั่งยืน
